doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_below_menu_allpages');

Chaos en paniek: dit gebeurt er in Nederland bij een totale black-out

Wat als heel Nederland wekenlang zonder stroom zit? Of sterker nog, heel Europa of de hele wereld? Is die gedachte enkel voer voor een spannende rampenfilm? Nee, want dát de totale black-out een keer gaat gebeuren, is zeker. De vraag is niet of, maar wanneer...
doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_below_image_article');
@media (max-width: 679px){#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61a8f09cd6a86 img{#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{width: 470px;height: 470px;}}@media (min-width: 680px) and (max-width: 680px){#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61a8f09cd6a86 img{#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{width: 624px;height: 624px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61a8f09cd6a86 img{#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{width: 1290px;height: 726px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61a8f09cd6a86 img{#fig-61a8f09cd6a86 img.lazyloading{width: 948px;height: 533px;}}Black-out

Vrijdag 8 januari 2021. Europa zucht onder de pandemie. De meeste werknemers zitten thuis aan de keukentafel achter hun laptop als om 13.04 uur een elektriciteitsstation in het Kroatische dorpje Ernestinovo plots uitvalt. Een domino-effect is het gevolg, want het Europese stroomnetwerk functioneert als één systeem: alles is met elkaar verbonden, van Istanbul tot Lissabon.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_top_article');

Exact 43 seconden na de storing trilt het gehele Europese hoogspanningsnet op zijn grondvesten. De ene na de andere elektriciteitscentrale dreigt uit te vallen.

Alleen door vliegensvlug complete industriegebieden in Frankrijk en Italië los te koppelen van het elektriciteitsnet, weten de Europese netbeheerders een totale black-out te voorkomen.

Na een uur is het Europese stroomnetwerk weer stabiel.

Het incident haalde de Nederlandse kranten niet eens, maar die dag ontsnapte Europa ternauwernood aan een catastrofe. Dertig seconden langer, aldus Duitse media, en het hele Europese stroomnetwerk was omgevallen. De totale meltdown.

En áls energiecentrales massaal ‘omvallen’, dan is het onmogelijk ze weer direct aan de praat te krijgen. Simpelweg omdat de eerste elektriciteitscentrale die opnieuw wordt opgestart, direct weer overbelast raakt.

Een zogenoemde black start van het Europese stroomnetwerk zal dus langzaam, gecoördineerd en in fases moeten gebeuren. En dat vraagt tijd. Eerst dienen alle landen losgekoppeld te worden, waarna elk land afzonderlijk en regio voor regio het eigen elektriciteitsnetwerk weer moet opstarten. Een operatie die minstens vijf tot zeven dagen in beslag neemt, maar (al naar gelang de ontstane schade) ook veertien dagen of langer kan duren.

Het eerste uur: internet valt weg, mensen zitten vast in de lift, treinen en trams stoppen, pinnen lukt niet meer

De black-out van uur tot uur

Uur 0

Alles wat afhankelijk is van netstroom valt van het ene op het andere moment weg. Apparaten thuis, op school en op kantoor werken niet meer. Internet valt ook weg op alle laptops, simpelweg omdat modems het niet meer doen. Mensen in liften zitten plots vast. Buiten vallen alle verkeerslichten uit. Chaos op de weg. Treinen, metro’s en trams stoppen ter plekke. Pinnen lukt niet meer.

Bij u thuis valt de verwarming uit, want de cv-ketel heeft elektriciteit nodig, net als uw boiler en (mocht het hoogzomer zijn) de airco. Zelfs de zonnepanelen op uw dak werken niet meer, want ook die draaien op elektriciteit. Wie in een flat woont, merkt dat het toilet nog één keer kan worden doorgetrokken, want de pomp die het water omhoog pompt is ook uitgevallen. Aanvankelijk overheerst kalmte. Hulpdiensten hebben het druk. Sommige burgers maken zich nuttig en regelen bijvoorbeeld het verkeer.

1 uur onderweg

Niemand die weet hoelang de storing gaat duren; duidelijk is wel dat heel Europa is getroffen. Iedereen probeert contact te zoeken met zijn naasten. De telefoonmasten (die nu op accu’s werken) raken overbelast, evenals de meldkamers: 112 is slecht bereikbaar. Vliegvelden schrappen vluchten. De eerste cafés, restaurants en winkels sluiten tijdelijk de deuren, net als fabrieken en kantoren. De meeste supermarkten (graag cash betalen) hebben een noodaggregaat voor 24 uur, net als ziekenhuizen.

@media (max-width: 680px){#fig-61a8f09cd799c img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61a8f09cd799c img{#fig-61a8f09cd799c img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61a8f09cd799c img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61a8f09cd799c img{#fig-61a8f09cd799c img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61a8f09cd799c img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61a8f09cd799c img{#fig-61a8f09cd799c img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
Een stroomloze Jumbo in Nieuwegein.

2 uur onderweg

Het telefoonnetwerk is uitgevallen, uw smartphone is enkel nog een zaklamp. Her en der werken de belangrijkste masten nog op een dieselaggregaat, maar daarvan mogen alleen de hulpdiensten gebruikmaken. Die richten zich nu op de meest kwetsbare groepen, zoals ouderen en zieken. Maar politie, brandweer en ambulances kunnen niet overal tegelijk zijn. Zo telt Nederland een slordige 90.000 liften met daarin duizenden en duizenden mensen die nu al twee uur vastzitten. Intussen zorgen dieselaggregaten voor noodstroom in alle belangrijke overheidsgebouwen. Die communiceren nu met elkaar via de NCV (NoodCommunicatieVoorziening). De eerste grote datacenters beginnen uit te vallen. Heel Europa ligt stil.

3 uur onderweg

De situatie wordt chaotisch. Luchthavens hebben 24 uur de tijd om alle vliegtuigen terug aan de grond te krijgen, voordat de generatoren ermee ophouden. Stuwen en gemalen vallen uit, waardoor het waterpeil in sloten, kanalen en meren niet meer beheersbaar is. Tunnels komen onder water te staan. Rioolzuiveringsinstallaties houden op met werken en beginnen afvalwater te lekken, dat terug in de sloten en rivieren stroomt. Massale vissterfte ligt op de loer.

4 uur onderweg

Alle draaiboeken van overheden houden hier zo’n beetje op. U komt er nu pas achter dat koken ook niet meer lukt. De gastoevoer naar uw woning is gestopt door het uitvallen van de pompen. Er is veel verkeer op de weg, overal opstoppingen. Mensen proberen nog snel benzine te scoren. De eerste opstootjes bij benzinestations. Uw regering roept iedereen op thuis te blijven, dus dat doet u. U houdt een transistorradio bij de hand.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_middle_article');

8 uur onderweg

Vanaf hier neemt de impact van de stroomstoring exponentieel toe. De situatie is totaal onvoorspelbaar geworden. Nietsdoen voelt verkeerd, dus besluit u te gaan hamsteren. Maar in de enige supermarkt die nog open is, zijn bijna alle schappen leeg. Want ook de bevoorrading is gestopt. Ziekenhuizen verlenen enkel nog levensbedreigende hulp. U denkt aan uw oude, bedlegerige, alleenwonende moedertje. U kunt haar niet bellen en zij kan ook niemand bellen. Gaat de wijkzuster nog wel langs bij haar? Wat nu als ze acute gezondheidsproblemen krijgt?

24 uur onderweg: afvalwater wordt niet meer weggepompt. Uitwerpselen stromen terug uw toilet in, dat overloopt

16 uur onderweg

Alle winkels zijn gesloten. Er is nog beperkte kortegolfradio. Omroepen melden niet te weten hoelang ze nog kunnen uitzenden met behulp van hun generatoren. Om uw kinderen niet te veel te verontrusten, maakt u er die avond het beste van. Kaarsen op tafel, gezellig! Een spelletje Monopoly is ook leuk nu uw kroost de smartphone zo mist. Morgen is alles vast weer oké.

Als ze eenmaal in bed liggen, staart u buiten in de tuin naar de sterrenhemel. Overal is het aardedonker. Het doet u denken aan een goedkope horrorfilm.

24 uur onderweg

Het eten in uw vriezer begint te rotten. Benzine is enkel nog beschikbaar voor noodhulpdiensten: politie, ambulance, brandweer. In ziekenhuizen vallen de generatoren uit. Patiënten op de intensive care moeten handmatig worden beademd. Ook de generatoren van de stadsriolering houden ermee op. Afvalwater wordt niet meer weggepompt. Uitwerpselen stromen terug uw toilet in, dat overloopt. Mensen jatten elkaars benzine. De buren kloppen aan. Ze vragen om water en wat voedsel, al is het maar om de dag door te komen.

48 uur onderweg

Iedereen in uw wijk is in paniek.

Er is geen stromend water meer.

In achterstandswijken beginnen de eerste plunderingen. Mensen rennen met plasma-tv’s en spelcomputers over straat. U vraagt zich af waarom; er is immers geen elektra. Die avond ziet u twee vreemde mannen in uw achtertuin. Ze zijn op zoek naar water en blikvoer. U jaagt ze weg met uw honkbalknuppel.

Benieuwd naar de rest van het artikel? Lees het in de nieuwste Panorama of bekijk het op Blendle.

In de rest van het artikel lees je meer over hoe is het om langer dan 96 uur onderweg te zijn tijdens een black-out: ‘Onlusten breiden zich uit. Sommigen spreken van anarchie. Hulpverleners verlaten massaal hun posten. Zij kiezen ervoor om familie en vrienden in veiligheid te brengen. Geef ze eens ongelijk.’

Ook valt te lezen waarom de kans op een black-out nu juist groter is dan ooit tevoren. En hoe je kunt 'preppen' voor een black-out.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_bottom_article');

Laatste nieuws