@media (max-width: 679px){#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe634e img{#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{width: 624px;height: 468px;}}@media (min-width: 680px) and (max-width: 680px){#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe634e img{#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{width: 980px;height: 735px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1000px){#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe634e img{#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{width: 1290px;height: 726px;}}@media (min-width: 1001px) and (max-width: 1440px){#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe634e img{#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{width: 1400px;height: 788px;}}@media (min-width: 1441px){#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe634e img{#fig-6334f1ebe634e img.lazyloading{width: 1900px;height: 814px;}}EBI

Biografie van een bajes: de Extreem Beveiligde Inrichting

Veel Nederlanders beseffen het niet. Maar we hebben in ons land een gigantisch zwaar bewaakte gevangenis – die ook nog eens stééds zwaarder wordt bewaakt. Officieel heet het cellencomplex Extra Beveiligde Inrichting, maar langzamerhand kunnen we spreken van een Extreem Beveiligde Inrichting. Dit is de biografie van de zwarejongensbajes in Vught – waar Holleeder zucht, net als Ridouan T., Mohammed B. en Jesse R.

Panorama heeft het verhaal van de Nederlandse misdaad vaker verteld. Lange tijd was er in Nederland niet zo heel erg veel aan de hand op het criminele vlak. Je had inbrekers, je had souteneurs, je had gokbazen, je had pornobazen (maakte Nederland geen probleem van, zelfs kinderporno werd tot in de jaren tachtig vrij verhandeld hier, ja, we zouden ons kapot moeten schamen) en je had hasjdealers. Met die laatste categorie gingen we uiteindelijk écht de mist in. Hasj werd heroïne, heroïne werd cocaïne. De misdaad verharde zich in de polder vanaf eind jaren tachtig, begin jaren negentig. De tijd dat Holleeder en consorten tegen de lamp liepen. En toen leek er nog niet zoveel aan de hand.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_top_article');

Oké, de Zeedijk in Amsterdam was een no go-area, je autoradio kon je destijds niet in de je auto laten zitten – weet u nog, de autoradio op een slee? – en de spuiten waren bij wijze van spreken niet aan te slepen. En toch had het gewone volk niet zo heel erg veel last van criminaliteit. Dat hebben we in principe nog steeds niet, mits je oude moeder de telefoon niet opneemt wanneer zogenaamd de bank belt. Of de deur niet opendoet, als er een ‘bankmedewerker’ met een pinapparaat op de stoep staat. Alleen: criminelen onderling zijn veel en veel harder geworden. Omdat de belangen steeds groter zijn geworden.

DE EBI IN VUGHT IS EEN FASCINERENDE GEVANGENIS. HET IS ALS HET WARE EEN ONGEKEND STRENGE GEVANGENIS IN EEN GEVANGENIS

Zeker in de drugswereld gaat het om steeds meer geld. Krankzinnige bedragen, je kunt er zo goed als niets bij voorstellen. Het Openbaar Ministerie in Nederland is er niet eens zo heel erg loslippig over. In België wel. Yve Driesen, de directeur van de federale politie aldaar: “In 2021 werd negentig ton coke in beslag genomen door de douane in de haven. Dat is goed voor een straatwaarde van 4,5 miljard euro. Als je rekent dat we tien tot twintig procent van de cocaïne in beslag kunnen nemen, dan betekent dat dat tachtig tot negentig procent ontbreekt. Het gaat dus nog altijd over tientallen miljarden euro.”

@media (max-width: 680px){#fig-6334f1ebe6c56 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe6c56 img{#fig-6334f1ebe6c56 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-6334f1ebe6c56 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe6c56 img{#fig-6334f1ebe6c56 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-6334f1ebe6c56 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe6c56 img{#fig-6334f1ebe6c56 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
De voordeur kapotrammen met een vrachtwagen dan? Ook al onmogelijk.

En dat is België, waar de drugs vooral via de haven van Antwerpen worden gesmokkeld. Maar onze haven in Rotterdam is meer dan twee keer zo groot. Daar komt véél méér binnen. En waar zorgt dat voor? Voor heel erg veel ruzie en voor heel erg veel gedoe. Nederlandse misdadigers, daar las je vroeger over in de boeken van Appie Baantjer. Tegenwoordig kunnen we erover lezen en het bekijken in Mocro Maffia. De belangen zijn vele malen groter dan ooit, dus criminelen zijn gevaarlijker dan ooit. Nu ook in  Nederland, maar dat hoeven we u niet te vertellen. Dat explosieve proces is al een tijdlang aan de gang. En waar leidde dat toe?

Tot een Extra Beveiligde Gevangenis. De EBI. In Vught. Want we konden niet meer anders.

PER AFDELING ZIJN ER ZEVEN EENPERSOONS- CELLEN, WAARVAN ER ÉÉN ALTIJD ONBEZET IS. DAT IS NODIG OM EEN CELCONTROLE TE KUNNEN UITVOEREN. JE ZET DE CRIMINEEL IN DE LEGE CEL EN JE FILEERT ZIJN EIGEN CEL

Dankzij Den Haag

Het probleem is eigenlijk heel erg simpel. Als er steeds meer crimineel geld in het spel is, wordt het criminele spelletje steeds gevaarlijker.

Met de jaren hebben we in Nederland – en in Marokko en in Turkije – steeds meer te maken gekregen met psychopaten: nietsontziende criminelen die ontzettend veel geld verdienen en daar een hele grote machtspositie aan ontlenen. Als je die pakt, kun je niet volstaan met een ordinaire gevangeniscel. Die moet je strenger bewaken, anders ben je ze zo weer kwijt. Ze hebben namelijk imponerend veel geld en ontzettend veel macht om zichzelf vrij te krijgen. Als dat niet goedschiks kan, via strafrechtadvocaten als (destijds) Max en Abraham Moszkowicz (lange tijd waren er geen betere), de Utrechtse strafrechtadvocaat Piet Doedens en in iets mindere mate Wim en Hans Anker, dan kwaadschiks.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_middle_article');

Dat besef komt op als minister Ernst Hirsch Ballin (1950) minister van Justitie is in het kabinet Lubbers III (1989-1994). Het is eigenlijk ook nog eens grotendeels allemaal de schuld van Hirsch Ballin, toenmalig premier Lubbers en consorten. Door hun opstelling: we laten ons oor hangen naar grote criminelen en pakken zo andere criminelen (de IRT-affaire), worden een aantal drugsbaronnen in de polder heel erg groot. Die leveren later hun positie weer in aan de zogenaamde Mocro Maffia. En die maffia vechten elkaar hier momenteel de tent uit. En daarom is het maar goed dat we de EBI hebben – al hadden we deze ellende toen nog niet kunnen voorzien. Dat is ook de reden dat de EBI steeds beter – en steeds meer – beveiligd wordt.

@media (max-width: 680px){#fig-6334f1ebe6fe4 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe6fe4 img{#fig-6334f1ebe6fe4 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-6334f1ebe6fe4 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe6fe4 img{#fig-6334f1ebe6fe4 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-6334f1ebe6fe4 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe6fe4 img{#fig-6334f1ebe6fe4 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
De muur rond de EBI is 2300 meter lang.

Slechts 24 gedetineerden

De EBI in Vught, die valt onder de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), is een fascinerende gevangenis. Er is heel goed over nagedacht. Zie je wel, dat kunnen we uiteindelijk wel, in Nederland. We moeten de EBI als volgt zien: het is als het ware een ongekend strenge gevangenis in een gevangenis. Meer specifiek is het ‘Unit 5’ van de Penitentiaire Inrichting Vught (PI Vught).

In totaal kent de PI Vught – voorheen Nieuw Vosseveld – dat is gevestigd op één terrein van dertig hectare acht verschillende regimes: De PI bestaat in principe uit twee reguliere gevangenissen (unit 6 en 7), de EBI (unit 5 dus), een gevangenis voor zogenaamde Beheer Problematische Gedetineerden (BPG, unit 8), een Terroristen Afdeling (unit 9), een inrichting voor stelselmatige daders (draaideurcriminelen, ISD, unit 2) en sinds 1999 twee penitentiair psychiatrische centra (PPC’s, unit 3 en 4).

De mensen in unit 3 en 4 zijn psychisch ziek. Maar goed, dat zou je ook kunnen zeggen van de criminelen die in de EBI vastzitten.

En o ja, tot 1970 was er ook een ziekenhuis (het voormalige Justitieel Medisch Centrum) op het terrein, maar dat is verhuisd naar de gevangenis in Scheveningen, de PI Haaglanden.

De EBI heeft vier afdelingen. Per afdeling zijn er zeven eenpersoonscellen, waarvan er één altijd onbezet is. Dat is nodig om een cel-controle te kunnen uitvoeren.

Je zet de crimineel in de lege cel en je fileert zijn eigen cel. In de EBI kunnen daarom 24 gedetineerden geplaatst worden. Justitie claimt al jaren dat er één afdeling buiten gebruik is. Maar dat lijkt absoluut niet te kloppen. Waarom zegt justitie dat dan? Waarschijnlijk om bepaalde mensen op het verkeerde been te zetten.

De EBI is in de gevangenis in Vught extra ommuurd en zo gebouwd dat er een optimaal zicht is op het complete complex. De luchtplaatsen zijn aan de bovenkant (tegenwoordig) voorzien van tralies om te voorkomen dat een crimineel door een helikopter wordt opgepikt, of dat een helikopter bijvoorbeeld wapens afwerpt. Ja – zo erg is het. In die situatie zitten we.

Welkom in de EBI

Wie zitten er in de EBI? Aanvankelijk zijn het met name seriemoordenaars (Koos H.), gevaarlijke serieovervallers (Appie A.) en zeer luidruchtige en voor problemen zorgende criminele nietsontziende ‘straatvechters’ als motorclubbaas Klaas Otto.

@media (max-width: 680px){#fig-6334f1ebe7161 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe7161 img{#fig-6334f1ebe7161 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-6334f1ebe7161 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe7161 img{#fig-6334f1ebe7161 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-6334f1ebe7161 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-6334f1ebe7161 img{#fig-6334f1ebe7161 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
De nieuwe Panorama ligt nu in de winkel en is hier te bestellen.

Inmiddels zitten en zaten er in de EBI vooral criminelen die uit de georganiseerde misdaad komen, zoals topcrimineel Dino S. en Johan V. alias De Hakkelaar – een georganiseerde misdaad die er in Nederland heel lang niet was.

Maar nu wel.

Ook zitten er in de EBI moslimcriminelen, zoals Gökmen T., de man van de moorden in de sneltram in Utrecht, en Mohammed B., die Theo van Gogh vermoordde op 2 november 2004. B. noemde de omstandigheden in de EBI ‘onmenselijk’.

Benieuwd naar de rest van het artikel? Lees het in de nieuwste Panorama of bekijk het op Blendle.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_bottom_article');

Laatste nieuws