@media (max-width: 679px){#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538fa9f606 img{#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{width: 624px;height: 468px;}}@media (min-width: 680px) and (max-width: 680px){#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538fa9f606 img{#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{width: 980px;height: 735px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1000px){#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538fa9f606 img{#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{width: 1290px;height: 726px;}}@media (min-width: 1001px) and (max-width: 1440px){#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538fa9f606 img{#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{width: 1400px;height: 788px;}}@media (min-width: 1441px){#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538fa9f606 img{#fig-62c538fa9f606 img.lazyloading{width: 1900px;height: 814px;}}John DeLorean

John DeLorean: miljonair, technisch ingenieur, drugsdealer én oplichter

Een formidabele loopbaan in de auto-industrie maakte John DeLorean miljonair, maar de in 2005 overleden Amerikaan wilde méér. Hij droomde over het scheppen van een iconische auto, dankzij de Back to the Future-films is dat meer dan gelukt met de DMC-12. Later dit jaar komt er een elektrische variant van de auto met openslaande vleugeldeuren. Maar de auto werd ook zijn ondergang. Het bizarre levensverhaal van een drugsdealer, zoon van een meppende alcoholist, vredestichter van Noord-Ierland én oplichter.

"Zou u een tweedehands auto van mij kopen?” vraagt John DeLorean in 1984 aan een journalist. Het is een retorische vraag. Niet lang daarvoor verkocht hij nog een soort Batmobile, maar nu krijgt hij nog geen Golfje van de hand, waarschijnlijk niet eens een pakje kauwgom. DeLorean is diep gevallen, verzopen in zijn eigen grootheidswaanzin. Het enige goede nieuws halverwege de jaren 80? Dat hij op vrije voeten is...

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_top_article');

Zo rond 1970 heeft DeLorean zijn zaken uitstekend voor mekaar. Een uitstekende carrière in de auto-industrie heeft uiteindelijk geleid tot de één na hoogste positie bij het befaamde General Motors. Toch knaagt het. Van status heeft hij nooit genoeg en hij laat zich het liefst omringen door Hollywood-sterren, maar hoe comfortabel het pluche ook zit, DeLorean wil méér. Met zijn huidige functie oogst hij lof bij insiders, maar om een serieuze factor te worden in de autogeschiedenis is meer nodig. Véél meer en hij weet het. Het is een kwestie van tijd voordat hij de allergrootste baas is bij General Motors, toch is het moment aangebroken om verder te kijken. Hij wil terug naar hoe het ooit begon, naar het sleutelen aan auto’s. Uiteraard keert hij niet terug in een functie als monteur, nee, hij gaat zijn eigen auto bouwen. Een auto waarover de hele wereld zal spreken. Anno 2022 kunnen we stellen dat er ontzettend veel is mislukt in het leven van John DeLorean, maar met die eeuwige roem is het goed gekomen.

Pa aan de fles

DeLorean is het product van een Roemeense vader en Oostenrijkse moeder. Zoals meer Europeanen steken ze de oceaan over naar Amerika, om precies te zijn naar Detroit. Daar is aan het begin van de vorige eeuw een welige autoindustrie opgebloeid waar de banen dus voor het oprapen liggen. “Mijn vader, hij was de jongste in een boerengezin van dertien kinderen, kwam rond zijn 16de naar Amerika. Helemaal in zijn eentje,” reconstrueerde DeLorean jr. ooit.

@media (max-width: 680px){#fig-62c538faa002c img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa002c img{#fig-62c538faa002c img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-62c538faa002c img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa002c img{#fig-62c538faa002c img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-62c538faa002c img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa002c img{#fig-62c538faa002c img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
1966. John DeLorean (rechts) is het mannetje bij General Motors.

“Hij vocht zijn weg omhoog via allerlei baantjes, zelfs als cowboy.”

Vader Zachary groeit uit tot een gewaardeerde kracht in de fabriek bij Ford, maar hij heeft altijd het idee dat hij meer in zijn mars heeft. “Dat frustreerde hem,” wist zijn zoon. Senior spreekt niet voldoende Engels om de werkvloer te kunnen ontstijgen, een promotie die sowieso niet is weggelegd voor Oost- Europeanen. Hij drinkt de frustraties van zich af, maar dat helpt uiteraard ook niet. Zijn relatie met de fles heeft zijn weerslag op die met moeder DeLorean. Het huwelijk raakt dermate verstoord dat ze met haar kinderen regelmatig het huis ontvlucht. Een ideale jeugd geniet kleine John zo niet. “Soms vertelde hij erover,” vertelde Johns zoon, die opmerkelijk genoeg dezelfde naam heeft als Johns vader: Zachary. “Op vrijdag kregen mijn opa en zijn maten altijd betaald. Dan gingen ze naar de lokale pub, om te drinken, maar ook om te vechten, het liefst met agenten. Dat vond mijn opa prachtig. Pa vertelde dat hij een alcoholist was en dat hij ook thuis geweld gebruikte.”

We kunnen dus moeilijk spreken van een rolmodel, tóch stapt John in de voetsporen van zijn ouweheer. Al heeft dat wel een lange aanloop. John gooit hoge ogen als ingenieursstudent, maar de studie wordt even onderbroken. Hij voert drie jaar lang zijn dienstplicht uit tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vervolgens gaat hij eerst aan de slag als tekenaar, dit om zijn inmiddels gescheiden moeder financieel bij te staan. Na anderhalf jaar keert hij terug in de schoolbanken. In zijn studietijd heeft hij een ander bijbaantje: DeLorean verkoopt valse advertenties voor in het telefoonboek. En ook bij de eerste baan na zijn studie draagt hij nog geen overall. Hij verkoopt levensverzekeringen. Dat vindt hij net zo saai als dat het klinkt, maar hij heeft buiten het inkomen nóg een doel: zijn verlegenheid overwinnen. Dat lukt, maar als zijn oom hem na enkele maanden wijst op een vacature bij Chrysler, houdt DeLorean het binnen een jaar gezien in de verzekeringswereld.

@media (max-width: 680px){#fig-62c538faa01a5 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa01a5 img{#fig-62c538faa01a5 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-62c538faa01a5 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa01a5 img{#fig-62c538faa01a5 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-62c538faa01a5 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa01a5 img{#fig-62c538faa01a5 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
Een jonge John.

Bij Chrysler volgt hij een interne opleiding, terwijl hij tegelijkertijd kennismaakt met diverse afdelingen op de werkvloer. Deze branche bevalt wél, na Chrysler wordt hij technicus bij Packard Motor Car Company, waar hij zich al snel opwerkt tot afdelingshoofd. Het bedrijf gaat failliet, maar DeLorean is zo weer onder de pannen. Voor iemand met zijn kwaliteiten is er altijd werk. Het wordt General Motors. Binnen tien jaar heeft hij zich opgewerkt tot de tweede man van het bedrijf. Het is dan begin jaren zeventig, hij verdient bijna driekwart miljoen dollar per jaar. Zijn grote geheim? “Luister naar de top 40 en je zult de jeugd begrijpen,” verklaart hij zijn succes. Zijn alcoholistische vader leeft dan al enkele jaren niet meer, John is inmiddels een midden-veertiger, maar toch blijft zijn jeugd hem parten spelen. Schrijver Gail Sheehy interviewt DeLorean in die periode en merkt duidelijk hoe hij worstelt met zijn jongere jaren. “Zijn vader stierf en liet het gezin met niets achter, geen enkel gevoel van liefde, verbondenheid of eigenwaarde. Aan de manier waarop hij het vertelde, kon je zien hoe diep de pijn zat. Hij was altijd bang om niets voor te stellen. Het publiek zag een heel andere kant, maar vanbinnen heeft hij altijd een machteloos gevoel gehad. De angst om niks voor te stellen, moest hij altijd onderdrukken.”

@media (max-width: 680px){#fig-62c538faa0324 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa0324 img{#fig-62c538faa0324 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-62c538faa0324 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa0324 img{#fig-62c538faa0324 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-62c538faa0324 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa0324 img{#fig-62c538faa0324 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
Foto: ANP

Plastische chirurgie

Dat lukt kennelijk niet met het riante salaris dat General Motors op zijn rekening stort. DeLorean wil meer. Hij vindt de koers van het bedrijf sowieso te conservatief, dus hij denkt: dan doe ik het zelf wel. DeLorean Motor Company is een feit, hij gaat zijn eigen auto bouwen. En dan niet zo’n inwisselbare fabrieksauto, nee, het moet iets speciaals zijn, iets waarover iedereen praat. Hij is dan 45, in die periode wisselt hij niet alleen van baan, maar ook van partner en uiterlijk. Hij ondergaat plastische chirurgie en laat vooral zijn kaaklijn verbouwen. “Als je foto’s bekijkt van voor en na die ingrepen, leek hij wel getransformeerd,” zei schrijver Sheeby.

@media (max-width: 680px){#fig-62c538faa0481 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa0481 img{#fig-62c538faa0481 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-62c538faa0481 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa0481 img{#fig-62c538faa0481 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-62c538faa0481 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-62c538faa0481 img{#fig-62c538faa0481 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
De nieuwste Panorama ligt nu in de winkel en is hier te bestellen.

Het is zijn omgeving wel duidelijk, DeLorean kampt met alle verschijnselen van een midlifecrisis. Dat remt hem overigens niet in zijn ambities. Hij hengelt Bill Collins binnen, de hoofdontwerper van General Motors. Na DeLoreans vertrek bij diezelfde werkgever is hij eerst actief als adviseur voor diverse grote bedrijven. Hier harkt hij liefst 5 miljoen dollar mee binnen en zo heeft hij een aardig budget om zijn droomauto te realiseren. Dat wordt uiteindelijk de DMC-12, de letters staan voor DeLorean Motor Company, de cijfers voor het bedrag dat de auto kost, 12.000 dollar.

Benieuwd naar de rest van het artikel? Lees het in de nieuwste Panorama of bekijk het op Blendle.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_bottom_article');

Laatste nieuws