@media (max-width: 679px){#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a0605 img{#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{width: 624px;height: 468px;}}@media (min-width: 680px) and (max-width: 680px){#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a0605 img{#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{width: 980px;height: 735px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1000px){#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a0605 img{#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{width: 1290px;height: 726px;}}@media (min-width: 1001px) and (max-width: 1440px){#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a0605 img{#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{width: 1400px;height: 788px;}}@media (min-width: 1441px){#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a0605 img{#fig-61f1d4a5a0605 img.lazyloading{width: 1900px;height: 814px;}}Oudermoord

Gruwelijke trend: steeds meer oudermoorden in Nederland

Het is een afgrijselijke trend: steeds meer Nederlanders vermoorden één of twee van hun ouders. Werden in de jaren 70 zo’n 25 ouders door hun kind gedood, nu zijn dat er meer dan vijftig per decennium. Wat bezielt die moordenaars?

5 februari 2005. Agenten in Vlaardingen krijgen de melding dat een man op de kruising van de Marnixlaan en de Marathonlaan het verkeer staat te regelen, daarbij vergezeld door zijn hond.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_top_article');

Op de kruising aangekomen zien de agenten echter niemand. Geen man, geen hond. Maar even verderop in de Billitonlaan treffen ze de twee toch aan en ze zien onmiddellijk: de man is verward. Zeer verward. Maar dat is niet het enige dat opvalt. Wat draagt hij? Wat is dat voor een jas? Ze kunnen het in de duisternis niet goed zien. En wat ruiken ze?

Ze weten niet precies wat ze met hem en zijn hond aan moeten. In feite heeft hij niets strafbaars gedaan. Ze twijfelen. Maar dan maakt de man een opmerking die de agenten doet besluiten collega’s te vragen naar de woning van zijn 76-jarige moeder te gaan, in de Vossiusstraat. Vlakbij.

Dat tweede koppel agenten ziet in het trappenhuis bloed liggen, en aangekomen op de derde verdieping nog veel meer bloed. Het ligt op de galerij, het zit aan de voordeur, het ligt in de woning.

Binnen ligt ook het lichaam van een vrouw, althans: wat van haar over is. Haar armen ontbreken. Maar niet alleen haar armen.

Ze bellen naar het bureau, het zal toch niet… Maar daar in het helverlichte bureau hebben de agenten die de verwarde man hebben opgebracht inmiddels de ‘vreemde jas’ die hij draagt beter kunnen bekijken. En vastgesteld dat het klopt: de jas is de huid van zijn moeder. De dan 42-jarige Roland heeft zijn moeder Mientje gevild. Gehuld in de huid van zijn moeder had hij het verkeer staan regelen.

Rechercheurs en journalisten gaan aan het werk. De zachtaardige Roland is intelligent en heeft een bedrijf in de ICT dat goed draait, tot zijn vader overlijdt, zo’n drie jaar eerder.

Na diens dood gaat het snel bergafwaarts met Roland. Aan werken komt hij niet meer toe. Hij verslonst, laat zijn haar groeien, kamt dat nauwelijks meer en draagt nu een kapotte spijkerbroek in plaats van een net kostuum. Rond zijn auto groeit gras. Maar hij blijft zijn moeder bezoeken, weten buren te melden. De vrouw kwam bijna de deur niet meer uit. Helemaal niet sinds ook haar hondje was overleden. En ze hebben nog meer te melden, die buren: Roland is godsdienstwaanzinnig. Hij kondigt het einde der tijden aan.

Zo ook die fatale nacht. Ruim anderhalf uur lang loopt Roland in de huid van zijn moeder door Vlaardingen voordat iemand de politie waarschuwt. Het bloed druipt er nog vanaf. Tegen voorbijgangers die verwonderd kijken zegt hij dat het een carnavalspak is – en iedereen gelooft hem, want het ís carnaval. En het is donker, en wie loopt er nu rond in de huid van zijn moeder… Of van wie dan ook. Maar het vetweefsel dat ze zien is echt.

Anderen denken dat hij stomdronken is en weer anderen horen hem apocalyptische bijbelteksten declameren uit het Bijbelboek Openbaring van Johannes. Een van de mensen die worden toegeschreeuwd, herkent Openbaring 17:7-18, iets over een hoer op een onderaards beest met zeven koppen. Onderzoek van de recherche wijst uit dat Roland zijn moeder met een moersleutel de hersens heeft ingeslagen en met een mes haar hals heeft doorgesneden.

@media (max-width: 680px){#fig-61f1d4a5a11dc img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a11dc img{#fig-61f1d4a5a11dc img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1d4a5a11dc img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a11dc img{#fig-61f1d4a5a11dc img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1d4a5a11dc img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a11dc img{#fig-61f1d4a5a11dc img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}

Roland bekent. Maar, zo voegt hij eraan toe: het was in opdracht. Via een christelijke satellietzender had hij opdracht gekregen zijn dierbaarste te offeren, zoals Abraham opdracht had Isaak te offeren. Hij, Roland, had weliswaar het mes vastgehouden, maar het was God die richting en diepte bepaalde. “En Jezus staat achter mij.”

De rechtbank oordeelt Roland volledig ontoerekeningsvatbaar en veroordeelt hem tot tbs. Het Openbaar Ministerie gaat niet in hoger beroep, Roland ook niet. Hij heeft gedaan wat hij moest doen en vindt het verder wel best. Hij is nog steeds in behandeling.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_middle_article');

Meestal een mes

Roland is geen uitzondering, er zijn meer kinderen die een van hun ouders vermoorden. Of beiden. Maar hoe vaak precies bleef tot nu toe onduidelijk.

Forensisch psycholoog en criminoloog Frans Koenraadt deed in 1996 – hij werkte bij het Pieter Baan Centrum in Utrecht – een eerste poging duidelijkheid te krijgen. Hij telde er iets meer dan zestig, in een halve eeuw (de periode 1945-1995). Maar hij veronderstelde dat ouderdoding vaker voorkomt en pleitte voor meer onderzoek. Dat kwam er echter niet en dan zit er maar één ding op: zelf onderzoek doen.

En Koenraadt had gelijk: in de jaren 70 werden ongeveer 25 ouders vermoord, in de jaren 80 ongeveer 35, in de jaren 90 ongeveer 45. Opgeteld al meer dan honderd. Deze stijging kan nog verklaard worden uit het feit dat het totale aantal moorden tot de eeuwwisseling steeg. Maar sindsdien daalt het totale aantal weer en toch blijft het aantal ouderdodingen stijgen. Tot meer dan vijftig per decennium nu.

Een andere ontwikkeling is dat er in de jaren 70,80 en 90 welgeteld één dubbele ouderdoding was. Deze eeuw al zes. Dus is de vraag: wat is hier aan de hand? Wat bezielt die kinderen?

@media (max-width: 680px){#fig-61f1d4a5a1678 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a1678 img{#fig-61f1d4a5a1678 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1d4a5a1678 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a1678 img{#fig-61f1d4a5a1678 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1d4a5a1678 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a1678 img{#fig-61f1d4a5a1678 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}

Maar misschien is het verstandig eerst wat eenvoudiger vragen te beantwoorden, waarbij we ons beperken tot deze eeuw. Om te beginnen: vrijwel alle daders zijn man, 96 procent. Ze vermoorden ongeveer even vaak hun vader als hun moeder. Een mes is hun favoriete wapen. Veel geweld is hun kenmerk. Zo stak een van de daders meer dan driehonderd (!) keer. En vaker dan bij andersoortige moorden worden lichamen zwaar verminkt.

De meeste daders zijn allochtoon. En ze hebben bijna allemaal psychische problemen, waarbij paranoïde schizofrenie de meest voorkomende stoornis lijkt. Maar niet alle daders zijn gestoord, sommige zijn gewoon slecht. En dat is de categorie die Koenraadt miste.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_middle_article');

Roofmoord op vader

12 september 2003. Wandelaars vinden in een bosschage aan de rand van een maïsveld op driehonderd meter van de bebouwde kom van het Twentse Oldenzaal het lijk van een man. Hij ligt op zijn buik, in zijn eigen bloed. Een afrekening in het criminele milieu, stellen de omwonenden vast die een kijkje komen nemen. Ook de politie vermoedt dat. Het slachtoffer is de 57-jarige oudijzerhandelaar Bertie Derksen uit Oldenzaal, maar sinds kort woonachtig in het nabijgelegen Buurse. Zijn zilverkleurige Mercedes, type S 320 CDI sedan, is spoorloos. Ook mist het slachtoffer een schoen, wat doet vermoeden dat hij elders is vermoord en hier gedumpt.

De Mercedes van het slachtoffer wordt teruggevonden op een industrieterrein in de buurt, zijn polstasje in een vuilnisbak in Deventer. Het was geen duur polstasje. Maar er had wel 206.000 euro in gezeten. Geld dat nu zoek is. Roofmoord, kortom. En dat blijkt te kloppen, maar wel gepleegd door de zoon van het slachtoffer. Laten we hem Joop noemen. Joop heeft schulden en wil trouwen. Maar heeft geen geld.

Tijdens de zitting ontkent hij. Dat wil zeggen: de moord, niet dat hij zijn vader haatte. Sterker, daar is hij nog steeds trots op. Zijn vader zou hem seksueel misbruikt hebben. Dat hij kort na de moord een televisie en een ring voor zijn aanstaande had gekocht, zegt volgens hem niets. Mensen die hem kennen, omschrijven de zoon echter als een geboren crimineel. Hij heeft al een deel van zijn leven achter de tralies doorgebracht, onder meer voor gewapende overvallen. Seksueel misbruikt? Onzin. Maar technisch bewijs is er niet en de rechtbank spreekt de zoon vrij. Justitie gaat niet in hoger beroep. Een jaar later krijgt de politie een telefoontje. Joop. Hij belt vanuit het kantoor van zijn advocaat en bekent alsnog. Later trekt hij die bekentenis weer in, met als argument dat hij alleen maar had bekend om Linda weer terug te kunnen zien. Linda de gevangenenbewaarster.

Maar de rechtbank ziet nu voldoende reden hem te veroordelen: twaalf jaar. Geen tbs, want volledig toerekeningsvatbaar. De moord op de oudijzerhandelaar is niet de enige koelbloedige roofmoord van een zoon op een vader. Er zijn meer moorden waarvan een zoon of dochter wordt verdacht en waarbij roof het motief lijkt, maar die niet konden worden opgelost. Daders met een dergelijk motief hebben doorgaans geen reden te bekennen en als deze moorden onopgelost blijven, komen ze niet als ouderdoding in de boeken. Zo ook zaken waarin ouders spoorloos verdwijnen of de doodsoorzaak niet (meer) vast te stellen is.

@media (max-width: 680px){#fig-61f1d4a5a19ac img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a19ac img{#fig-61f1d4a5a19ac img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1d4a5a19ac img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a19ac img{#fig-61f1d4a5a19ac img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1d4a5a19ac img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1d4a5a19ac img{#fig-61f1d4a5a19ac img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
Panorama 49 is nu te koop in de winkel of hier te bestellen.

In 2001 verdwijnt de moeder (78) van een man die regelmatig in de binnenstad van Rotterdam te vinden is, gekleed in Schotse rok en vergezeld van twee windhonden. Vliegend Hert wordt hij genoemd. Hij speelt doedelzak. Zijn moeder is immobiel en haar elektrische rolstoel staat nog thuis. Zij is nooit gevonden, hij nooit vervolgd. Een andere zaak: de zoon van Coba Visser (94) verandert zijn verklaringen naarmate het onderzoek vordert. Als zijn moeder alleen nog maar spoorloos is, zegt hij dat hij niet weet waar ze is. Een jaar later wordt haar lichaam gevonden, langs de A6. Te laat om de doodsoorzaak nog vast te kunnen stellen. De zoon bekent haar daar te hebben gedumpt, maar stelt nu dat ze een natuurlijke stierf. Met succes.

Benieuwd naar de rest van het artikel? Lees het in de nieuwste Panorama of bekijk het op Blendle.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_bottom_article');

Laatste nieuws