@media (max-width: 679px){#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8273 img{#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{width: 624px;height: 468px;}}@media (min-width: 680px) and (max-width: 680px){#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8273 img{#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{width: 980px;height: 735px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1000px){#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8273 img{#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{width: 1290px;height: 726px;}}@media (min-width: 1001px) and (max-width: 1440px){#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8273 img{#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{width: 1400px;height: 788px;}}@media (min-width: 1441px){#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8273 img{#fig-61f1e02dc8273 img.lazyloading{width: 1900px;height: 814px;}}Dit zijn de vier grootste pyromanen van Nederland

Dit zijn de vier grootste pyromanen van Nederland

De pyromaan kwam onlangs weer in de belangstelling door de veel beluisterde podcast Firebug over een Amerikaanse brandonderzoeker die een pyromaan blijkt te zijn. Ook in Nederland komt dwangmatige brandstichting vaker voor dan je zou denken. Een top 4 van recente zaken in Epe, Oss, Grave en Ede. “Prikkelingen en stemmen hadden Fred verteld dat hij brand moest stichten.”

1. Epe

Elf branden, en elf keer liep Hendrik langs met zijn hond

Het is 2 juli 2021 en Hendrik van D. zit in de rechtbank Zutphen om zijn strafeis te horen. Hij is 66 jaar en draagt een groene jas, een spijkerbroek en een bril met een zwart montuur. Op zijn achterhoofd is een kale plek ontstaan, de overgebleven haartjes liggen vermoeid op zijn schedel. Volgens de openbare aanklager heeft Hendrik elf keer ‘opzettelijk brand gesticht door open vuur in aanraking te brengen met een auto’. De eerste brand was op 25 mei 2020 op een parkeerplaats op de kruising Ossenweg en Dellenweg. Er volgden tien andere branden waarvan Hendrik werd verdacht. Agenten arresteerden hem op 1 september 2020.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_top_article');

Volgens forensisch psycholoog Ernst Ameling, onderzoeker van pyromanen, is Hendrik van D. een klassiek voorbeeld van iemand met een ziekelijke aandrang tot brandstichting, ofwel een pyromaan. Het gaat een pyromaan om het krijgen van aandacht, ‘bijvoorbeeld door het in brand steken van een auto omdat zijn agressie en boosheid tot uiting moeten komen’. Over het verschil tussen een pyromaan en een brandstichter zei Ameling in de Gelderlander: “Een pyromaan heeft een intern motief: frustratie uiten, aandacht krijgen en belangrijk worden. Een brandstichter heeft een extern motief: verzekeringsgeld opstrijken, de politie pesten of iemand vermoorden.” Deskundigen stelden een rapport op over Hendrik. Dat was niet best: hij heeft een ‘disfunctionele persoonlijkheidsdynamiek met afhankelijke en vermijdende trekken, passend bij een persoonlijkheidsstoornis’. Er schuilt in Hendrik een diepe onzekerheid die hij ‘overdekt met een geïdealiseerd beeld van zichzelf ’. De verdachte is sowieso ‘sterk afhankelijk van de waardering van anderen’ en zijn ‘copingsmechanismen zijn inadequaat’. Hij ‘verdringt ieder gevoel van boosheid en frustratie onbewust’ en ‘houdt zich staande door perfectionisme en altruïsme’. Dat zorgt voor stress en hij stichtte branden ‘om spanningen af te reageren’.

De rechtszaak tegen Hendrik van D. begon in februari 2021. De verdachte bekende vijf branden te hebben gesticht. Volgens de aanklager heeft hij nog zes andere branden veroorzaakt. Alle elf de branden werden aangestoken bij het voorwiel. Toeval? Hendrik wandelde elf keer in de rook bij de plaats delict langs met zijn hond. Bij thuiskomst besprak hij de branden met zijn vrouw. Het was toch eng dat dit kon gebeuren in een normaal zo rustige Epese straat en hij bood enthousiast zijn hulp aan als vrijwilliger. Die zieke pyromaan moest volgens Hendrik zo snel mogelijk worden gepakt en hij ging naar de gemeente om extra lantaarnpalen te laten plaatsen. Zijn vrouw getuigde dat Hendrik altijd net terug was van zijn wandeling als ze de sirenes van de brandweer hoorde en na zijn arrestatie stopten de branden.

@media (max-width: 680px){#fig-61f1e02dc8a3d img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8a3d img{#fig-61f1e02dc8a3d img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1e02dc8a3d img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8a3d img{#fig-61f1e02dc8a3d img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1e02dc8a3d img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8a3d img{#fig-61f1e02dc8a3d img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
De brand is aangestoken bij het voorwiel, net als bij tien andere autobranden in Epe.

De rechter vroeg Hendrik naar zijn beweegreden. Daar kon hij geen antwoord op geven. Hendrik beweerde zelfs een hekel aan vuur te hebben. Dat kwam door een brand in zijn huis tien jaar daarvoor. Bij een barbecue is Hendrik nooit degene die de kolen aansteekt en hij houdt zich verre van alle mannen die het best weten hoe een groot stuk vlees moet worden geblakerd.

De rechter keek Hendrik indringend aan. “Eerder ging u een rondje lopen of knutselen in de schuur als de spanning u te veel werd. Nu steekt u auto’s van anderen in brand en dat leidt tot onrust in de buurt.”

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_middle_article');

Hendrik: “Ik snap ook niet waarom het gebeurd is. Ik liep beslist niet op auto’s af om ze in brand te steken. Het is heel erg.”

“Hoe kwam u op het idee?”

“De stress moest eruit.”

“Welk gevoel had u bij het aansteken?”

“Ik kan het me niet herinneren.”

“En erna?”

“Alsof er iets van me af viel.”

“En bij thuiskomst?”

“Alsof er niets gebeurd was.”

De aanklager eist op 2 juli 2021 drie jaar gevangenisstraf, waarvan twee voorwaardelijk.

Hendrik heeft ‘een lange weg te gaan om zijn leven weer op de rit te krijgen’ en hij moet zich laten behandelen voor zijn persoonlijkheidsstoornis. Hendrik vindt die eis te hoog. Zijn vrouw is al bij hem weg, buurtbewoners vinden hem een lul en de pyromaan van Epe loopt huilend tussen twee agenten de rechtszaal van Zutphen uit.

@media (max-width: 680px){#fig-61f1e02dc8c8d img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8c8d img{#fig-61f1e02dc8c8d img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1e02dc8c8d img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8c8d img{#fig-61f1e02dc8c8d img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1e02dc8c8d img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8c8d img{#fig-61f1e02dc8c8d img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
Een autobrand in Oss is overgeslagen naar een woning.

2. Oss

Na 36 uitgebrande auto’s werd het P-woord onverbloemd gebruikt

De 22-jarige Ossenaar staat op woensdagavond 29 september 2021 bij een prullenbak in de Molenstraat met een aansteker in zijn hand. Een buurtbewoner ziet het en belt de politie. De man wordt gearresteerd. Is hij soms een pyromaan? En de belangrijkste vraag: heeft hij de afgelopen dagen ook nog drie scholen in de fik gestoken? Uit zijn telefoongegevens werd duidelijk dat hij in de buurt aanwezig was toen dat gebeurde.

Ossenaren hopen dat hij de dader is. Er waren kinderen in gevaar gebracht, het was een wonder dat er geen doden vielen. Het begon op 18 september 2021 met een brand op de John F. Kennedyschool. Een week later gebeurde hetzelfde in Het Baken, een school voor speciaal onderwijs. Vier dagen later ging er een school in de Nicolaas Koornstraat in vlammen op. Het was toen voor alle Ossenaren allang duidelijk dat er een pyromaan rondliep. Burgemeester Wobine Buijs-Glaude-mans verzocht ‘iedereen in Oss om ogen en oren open te houden, om extra alert te zijn, bijvoorbeeld als je ’s avonds nog een ommetje maakt of de hond uitlaat’. Ze sprak de dader/daders ernstig toe en zei: “Dit moet stoppen. Dit kan echt niet!”

@media (max-width: 680px){#fig-61f1e02dc8da2 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8da2 img{#fig-61f1e02dc8da2 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1e02dc8da2 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8da2 img{#fig-61f1e02dc8da2 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1e02dc8da2 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8da2 img{#fig-61f1e02dc8da2 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
De pyromaan van Oss is nooit gevonden.

In Oss wordt pyromanie ook wel het P-woord genoemd. Dat komt door een aantal traumatiserende zaken uit het recente en verdere verleden. In april 2021 werd er in de Wagenaarstraat een VW Golf in de fik gestoken. Twee dagen later was het raak in de wijk Oude Vest. Een VW Lupo kwam volgens een verslaggever ‘fakkelend aan zijn einde’. Zelfstandig betonboorder Jorge Zwiers uit de Jan Thijssenstraat was het volgende slachtoffer. Diep in de nacht hoorde zijn vriendin het alarm afgaan. Ze schudde Jorge wakker. Hij keek naar beneden en zag vlammen van drie meter hoog uit zijn bestelbus komen. Hij pakte de tuinslang en probeerde te blussen, maar dat lukte natuurlijk niet.

Zijn diamantboren, breekhamers en zagen waren gesmolten of zwartgeblakerd en moesten worden weggegooid. Hij kon de tijd erna niet werken, was slechts deels verzekerd en had het juist eindelijk weer druk. Volgens de politie was de vermoedelijke dader iemand ‘met vuurvaste vingers’, die net vrij was uit een kliniek of de gevangenis. Dat klonk niet bemoedigend. Een rechercheur gaf ook meteen maar toe dat de pyromaan waarschijnlijk nooit zou worden gepakt.

Kon het P-woord al worden gebruikt? Een woordvoerder zei:“We snappen natuurlijk gezien de geschiedenis in Oss dat daar meteen aan gedacht wordt.” Hij refereerde aan de rampjaren 2018/2019. Er braken toen meer dan honderd autobranden uit in Oss. In januari 2018 ging de eerste auto in vlammen op. Na 36 uitgebrande auto’s werd het P-woord onverbloemd gebruikt.

In april 2019 was dat aantal gestegen naar 92. Aan het einde van dat jaar sloeg de angst om in paniek. Onder een carport in de Osse Staringstraat werd een auto aangestoken. Het vuur sloeg over naar de woning van een gezin.

@media (max-width: 680px){#fig-61f1e02dc8e76 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8e76 img{#fig-61f1e02dc8e76 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1e02dc8e76 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8e76 img{#fig-61f1e02dc8e76 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1e02dc8e76 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8e76 img{#fig-61f1e02dc8e76 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
Na deze brand in de Staringstraat breekt paniek uit in Oss.

De ouders en twee kinderen konden net op tijd ontsnappen. Experts zetten een website en een daderprofiel op. Het was vast een ‘impulsieve man van 20 tussen 35 jaar’. Hij handelde hoogstwaarschijnlijk alleen, zo gaat dat bijna altijd met pyromanen.

De Osse pyromaan uit 2018/2019 is nooit gevonden. Daarom was de angst extra groot toen de geschiedenis zich in 2021 leek te herhalen. Volgens het OM is de 22-jarige verdachte van de schoolbranden een ‘bekende van de politie’. Hij moest zich al verantwoorden in de rechtbank van Oost-Brabant voor diefstal en het doorrijden na een botsing. Dit laatste gebeurde ‘onder invloed van een andere stof dan alcohol’.

@media (max-width: 680px){#fig-61f1e02dc8f58 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8f58 img{#fig-61f1e02dc8f58 img.lazyloading{width: 624px;height: 0px;}}@media (min-width: 681px) and (max-width: 1320px){#fig-61f1e02dc8f58 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8f58 img{#fig-61f1e02dc8f58 img.lazyloading{width: 980px;height: 0px;}}@media (min-width: 1321px){#fig-61f1e02dc8f58 img.lazyloading{background: #eee;}#fig-61f1e02dc8f58 img{#fig-61f1e02dc8f58 img.lazyloading{width: 1272px;height: 0px;}}
Panorama 48 is nu te koop in de winkel of hier te bestellen.

Half oktober 2021 moet de Ossenaar naar de rechtbank voor een zitting. Hij wordt aangeklaagd voor onder meer twee schoolbranden, met de derde schoolbrand heeft hij waarschijnlijk niets te maken. De rechter verlengt zijn voorlopige hechtenis met een maand. Ossenaren halen opgelucht adem door dat nieuws. Een omwonende zegt: “Sinds hij is opgepakt, is het lekker rustig in Oss.” Burgemeester Wobine Buijs- Glaudemans voegt er voor de camera’s van Omroep Brabant glunderend aan toe: “Dus wellicht hebben we de goeie opgepakt, ook al is dat aan de rechter. Rust is wat je de stad toewenst en dan met name voor de kinderen, zodat die weer rustig kunnen slapen.” Buijs-Glaudemans juicht wellicht te vroeg. Op 23 oktober 2021 vliegt er een auto in de brand in de Johannes Poststraat in Oss. Er wordt gevreesd dat er een copycat aan het werk is en het P-woord valt alweer.

Benieuwd naar de rest van het artikel? Lees het in de nieuwste Panorama of bekijk het op Blendle.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_bottom_article');

Laatste nieuws