Nederland is van de coke

Nederland is van de coke

Acht op de tien misdaadberichten hebben de handel in coke als onderwerp. Maar waar komt de cocaïne vandaan en wie zijn de bazen? Wat zijn de trends en welke landen doen zaken met elkaar? Panorama maakt de balans op.

Nederland speelt een grote rol in de Zuid-Amerikaanse landen als het gaat om cokehandel. Samen met de Italiaanse en Albanese maffiaclans zijn wij zo’n beetje de enige buitenlanders die daar met de Zuid-Amerikanen samenwerken. De Nederlandse ‘handelaren’ zijn vooral bedreven in witwassen.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_top_article');

Daarin scoren wij hoog, samen met het Verenigd Koninkrijk. Aldus Jeremy McDermott aan het einde van een onlinemeeting over cocaïnehandel. Hij is medeoprichter van InSight Crime, een onafhankelijke club van onderzoeksjournalisten, die begin maart vanuit Rome een onlinepresentatie gaf getiteld ‘The cocaïne pipeline to Europe’. Hun bevindingen na twee jaar onderzoek in samenwerking met Global Initiative Against Transnational Organized Crime werden voor ruim driehonderd belangstellenden over de hele wereld door experts uit de doeken gedaan, onder auspiciën van Jeremy McDermott.

Deze presentatie is er een uit een reeks live onlinemeetings waarin coke centraal staat. De professionele presentaties over bevindingen door experts uit verschillende Latijns-Amerikaanse landen als Honduras, Paraguay en Brazilië behandelen alles wat bij cokehandel anno 2021 komt kijken. Criminele activiteiten, criminele bendes, werkwijzen, moordcijfers die een relatie hebben met drugsgeweld, de rol van de overheid, corruptie, trends, de opkomst van de ‘onzichtbaren’ in de cokehandel, de toekomst en natuurlijk de invloed van corona.

Tijdens de presentatie werd al aan het begin, met enig gegniffel, gerefereerd aan de 23.000 kilo cocaïne met een straatwaarde van 600 miljoen euro, die Nederland net niet heeft bereikt omdat de boel begin maart onderschept werd in Hamburg en Antwerpen. De 7,2 ton coke in de haven van Antwerpen is afkomstig uit Panama, maar de 16 ton cocaïne die in Hamburg ontdekt werd in een container vol met houten blokken, had als afzender Paraguay. Volgens de experts moet met name deze laatste zending lang van tevoren voorbereid zijn. “En daarmee is Paraguay een interessante nieuwkomer waar we rekening mee moeten houden in de toekomst,” aldus Steven Dudley, medeoprichter van InSight Crime. En, voegde hij er gauw aan toe: “De coke uit Paraguay is van zeer goede kwaliteit!”

De cocaïne-toeleveringsketen gaat via zogenoemde drugsmakelaars (brokers), die Latijns- Amerikaanse leveranciers verbinden met gespecialiseerde netwerken die de coke verzenden en in ontvangst nemen in Europa.
doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_middle_article');

Ideale afzetmarkt

Dat er een levendige samenwerking is tussen Nederlandse en Latijns-Amerikaanse drugscriminelen is niet nieuw, maar de samenwerking is de laatste paar jaren wel naar grote hoogtes getild. Hoe komt dat? Net als in Mexico, Colombia en andere Latijns-Amerikaanse landen zijn ook in Europa nieuwe generaties drugsbazen opgestaan. Met modernere werkwijzen en nieuwe nationale en internationale samenwerkingsverbanden die ad hoc samengesteld worden. Hiërarchische structuren – zoals bij de oude kartels – hebben plaatsgemaakt voor meer horizontale samenwerkingsverbanden, waarin verschillende gespecialiseerde groepen elkaar aanvullen.

Zo kun je de beste partners kiezen en is een succesvolle handelsmissie (vaak) gegarandeerd, vanaf de productie van de coke tot aan het transport, de distributie en het witwassen van crimineel geld.

En dat liefst met zoveel mogelijk winst. Europa is een ideale afzetmarkt met Spanje, Nederland en België als toegangspoorten. De prijzen liggen in Europa beduidend hoger dan in de Verenigde Staten. Een kilo cocaïne levert hier ongeveer 41.000 dollar op tegenover 28.000 in de VS. Daarbij brengt het smokkelen naar de VS grote risico’s met zich mee. “Dus wijken criminele netwerken in Colombia liever uit naar Europa. Waarom zou je meer risico nemen voor minder geld,” aldus Jeremy McDermott. Daarbij heeft Europa nog een ander voordeel: de grenzen van de Europese Unie liggen open en dus zijn de landen makkelijk te bereiken: er is geen strenge douanecontrole meer.

De Nederlandse 'handelaren' zijn vooral bedreven in witwassen. Daarin scoren wij hoog, samen met het Verenigd Koninkrijk

Covid-19 lijkt geen enkel probleem voor de productie van coke, maar wel voor het verschepen ervan. Dus zijn er de afgelopen maanden allerlei nieuwe routes bedacht. Dat geldt ook voor de verzending van die 16.000 kilo vanuit Paraguay. Bekende cocaïneroutes in die regio gaan van Bolivia, dat aan Paraguay grenst, via Brazilië – in trek waar het gaat om de verscheping naar Europa –of via Argentinië over de Atlantische Oceaan naar Europa toe. Nu komt Paraguay daar dus bij.

Een cokevangst in de Rotterdamse haven.

Cocaïnelabs

Paraguay is strategisch interessant voor buurlanden als Bolivia, Brazilië en Argentinië omdat het makkelijk toegankelijk is vanwege de zeer licht bewaakte grenzen. De overheid maakt geen hoofdzaak van bewaking en dat zou kunnen komen omdat ook hier sommige belangrijke overheidsfiguren corrupt zijn. Het land dat van oorsprong in de marihuanahandel zat, stampt de laatste jaren cocaïnelabs uit de grond waarvan sommige onder bescherming zouden staan van politieke prominenten. Omgekeerd spelen drugscriminelen weer een rol in de lokale overheid en zwaaien ze soms als burgemeesters de scepter over steden. De stad Ciudad del Este vormt het kloppend hart voor criminele activiteiten als cocaïnesmokkel en crimineel geweld. Omdat de grensgebieden met andere landen enigszins met rust worden gelaten, trekt Paraguay buitenlandse drugsbendes aan. Behalve Colombianen heeft vooral de Braziliaanse PCC (Primeiro Comando da Capital) een behoorlijke vinger in de pap. Dit criminele netwerk heeft het regelmatig flink aan de stok met Paraguayaanse bendes zoals de Alderete-clan, de Rotela-clan en de Red Command.

De brute moord in 2019 op de Braziliaanse drugshandelaar Emanuel Dias Ecker is een krachtige boodschap aan de PCC: we laten niet met ons sollen! De drugshandelaar werd in Paranhos, een stad aan de Braziliaanse zijde van de grens met Paraguay, met vijftig schoten geliquideerd door leden van de Aldereteclan als antwoord op de PCC-aanval in december 2018 op territoria van de Alderetes.

Benieuwd naar de rest van het artikel? Lees het in de nieuwste Panorama of bekijk het op Blendle.

doDisplay('div-gpt-ad-PanoramaNL_in-content_bottom_article');

Laatste nieuws