Onepass
ONEPASS | Dit is een speciaal artikel

SP-leider Lilian Marijnissen: ‘Feyenoord is een fijne afleiding’

​​​​​​​SP-leider Lilian Marijnissen (33) is niet alleen een van de jongste fractievoorzitters van dit moment, maar ook een van de felste.

Marijnissen
Door: Redactie Panorama

SP-leider Lilian Marijnissen (33) is niet alleen een van de jongste fractievoorzitters van dit moment, maar ook een van de felste. Bij de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart, door Marijnissen al het Rutte Referendum genoemd, hoopt zij Nederland wakker te schudden. “Ik sta niet voor mezelf in Den Haag, ik sta daar voor alle mensen.”

Op tv werd je onlangs de premier van Nederland genoemd. Hoe voelde dat?

(Lacht) “Dat was bij Jensen. Het leek net echt, hè? Met zo’n titelbalk en daaronder zo’n bombastisch muziekje. Het was natuurlijk een grap, maar het stond wel mooi.”

Zou het ooit realiteit kunnen worden?

“Oh, dat sluit ik zeker niet uit. Waarom niet? Al is dat voor mijn geen persoonlijk ambitie. Daarom ben ik geen SP-leider geworden. Mijn doel is om de SP zo groot mogelijk te maken.”

Waarom heeft Nederland de SP nodig?

“Omdat het land een tegengeluid nodig heeft. Heel veel mensen zijn blij dat ze in Nederland wonen en niet op een andere plek in de wereld. Maar tegelijkertijd merk ik wel dat niet alleen de mensen met een laag inkomen het moeilijk hebben, maar ook steeds meer mensen met een middeninkomen zich zorgen maken. En dan niet alleen over hun financiën, maar ook over de staat van ons land.”

Hoe zorgwekkend is dat?

“Héél zorgwekkend. En dat is niet alleen omdat deze groep mensen steeds groter wordt. Het komt ook omdat het allemaal heel tegenstrijdig is. Ik bedoel: de economie draait momenteel als een tierelier, de winsten van bedrijven zijn gigantisch, de uitkeringen aan de aandeelhouders zijn hoger dan ooit en tegelijkertijd zijn er nog nooit zoveel acties geweest: de leraren, politieagenten, voor een schone wereld, voor onze pensioenen.”

Hoe komt dat?

“Dat is de rekening die we gepresenteerd krijgen voor drie kabinetten-Rutte. Zij komen liever op voor de grote bedrijven en hun aandeelhouders in plaats van de vrachtwagenchauffeur, de kleine zelfstandige en de thuiszorgmedewerker. En dat is heel triest.”

Daarom steun jij die actievoerders.

“Natuurlijk! Het is toch niet normaal dat onze kinderen soms nog maar vier dagen in de week naar school kunnen. En wat te denken van de problemen in de zorg? Het is absurd dat ziekenhuizen failliet gaan en dat je in bepaalde delen van Nederland grote zorgen moet maken of je wel op tijd in een ziekenhuis bent als je spoedeisende hulp nodig hebt. Geloof me: je kan wachten op het eerste de beste ongeluk. Maar ja, dan hebben we te maken met een kabinet dat zich daar doof voor houdt en verschuilt achter zorgverzekeraars. Echt, daar kan ik met mijn goede verstand niet bij. Het is toch ongelooflijk dat je als regering machteloos staat als ziekenhuizen sluiten?”

Was dat ook de reden dat je het vertrouwen in zorgminister Bruno Bruins hebt opgezegd?

“Ja, want kennelijk wíl de minister het niet oplossen. Kijk, als hij nou zegt: ach, vervelend, maar er is geen geld. Dan kun je daar een debat over hebben. Maar dat is dus niet aan de orde. Er is genoeg geld! Er liggen bij de zorgverzekeraars miljarden op de plank. Want dat moeten we ons ook realiseren: het probleem ligt dus niet bij de zorgverleners. Die werken keihard. Net als overigens de politieagenten. Maar ja, omdat het kabinet niet wil investeren in meer collega’s, blijven er nu te veel aangiftes op de plank liggen en kunnen ze onze veiligheid soms niet meer garanderen. Daardoor moeten ze wel actie voeren. En zo kan ik nog wel even doorgaan.”

Zoals over de energierekening die dit jaar ineens fors duurder uitvalt.

“Ik wil niet onbescheiden zijn: maar dat hoorden wij dus allang, hè. Daarom begon ik daar ook over in de Kamer. Maar ja, dat was niet waar, zeiden ze dan. Sterker nog, we werden elke keer weggehoond en belachelijk gemaakt.”

Je zou het volk bang maken...

“Ja. Ongelooflijk. Ik dacht alleen maar: hoe kan dat nou? De mensen die wij in de wijken spreken zijn toch niet gek? En dat bleek ook wel, want het kabinet zat er volledig naast. Dat zegt dus iets over de tekentafelmentaliteit die er heerst. Dat je totaal het gevoel met de samenleving kwijt bent. Anders had je dat natuurlijk allang gehoord.”

Of zij denken: wat zeuren ze nou over die 350 euro per jaar extra?

“Dat heb ik in de Kamer ook gezegd. SP’ers leveren een groot deel van hun salaris in, maar andere Tweede-Kamerleden gaan gewoon met 7000 à 8000 euro in de maand naar huis. Dan valt een verhoging van een paar tientjes in de maand inderdaad wel mee. Maar voor een groot deel van Nederland ligt dat totaal anders. Daar gaan ze compleet aan voorbij.”

Het maakt je écht boos, merk ik.

“Ja, daar stoor ik me mateloos aan. Want dit is precies de kern van wat er misgaat. Ze zijn meer politicus dan volksvertegenwoordiger. Dat is zó fout. De naam zegt het al: je moet het volk vertegenwoordigen. Maar in plaats daarvan spelen ze liever politicusje en zijn ze de hele dag bezig om hun fouten proberen goed te praten.”

Dat felle, is dat typisch Lilian Marijnissen?

“Oh, ik kan ook heel lief zijn, hoor. Ligt er aan tegen wie, haha!”

Maar dus ook heel fel. Zit dat in jouw karakter?

“Nee. Eigenlijk niet. Helemaal niet zelfs. Maar ik merk wel: als ik daar sta, in zo’n debat, met een minister die ’s ochtends zijn allermooiste stropdas heeft uitgekozen, dan word ik wel boos. Helemaal als ik merk dat hij zich verschuilt achter beleidstaal en gewoon maling lijkt te hebben aan al die mensen die ik spreek. Ik sta niet voor mezelf in Den Haag, ik sta daar voor alle mensen.”

Komt er dan een soort oerinstinct bij je naar boven?

“Meer een sterke gedrevenheid. Dat komt omdat ik echt helemaal niks heb met bureaucraten. Ik wil aan de kant van de mensen staan die elke dag belangrijk werk doen. Of het nou een verloskundige is, een politieagent of een buschauffeur, dáár moet je als volksvertegenwoordiger voor opkomen.”

Dat is jouw drijfveer.

“Ja, en niet alleen nu, maar ook in de tijd dat ik nog voor de vakbond werkte. Ik kan me nog goed herinneren dat thuiszorgmedewerkers een kwart van hun salaris moesten inleveren. Daardoor gingen ze nog maar een paar cent meer verdienen dan het minimumloon. Dat is toch asociaal? Met thuiszorgmedewerkers heb ik toen gemeentehuizen bezet, stakingen geleid en vakbondsacties voorbereid. Omdat het nodig was. En gelukkig was het niet voor niets, want uiteindelijk hebben ze een deel van die bezuinigingen teruggedraaid.”

Wat doet zo’n overwinning met je?

“Daar word ik heel blij van. Maar misschien nog wel mooier vond ik de reactie van de thuiszorgmedewerkers, bijna allemaal vrouwen. Ze hadden niet gedacht dat ze dat durfden, zeiden ze. Ze hadden nog nooit in hun leven actie gevoerd, maar nu eisten ze hun recht op. Dat is toch mooi als je dat hoort?”

Wat opvalt: jij bent nooit bang. Ook niet om de confrontatie aan te gaan met bijvoorbeeld Geert Wilders of Thierry Baudet.

“Nee, daar ben ik totaal niet bang voor. En weet je waarom? Omdat ik me gesteund voel. Door al die verhalen van de mensen die wij in de wijken spreken. Wij hebben de voorbeelden. We weten waar we over spreken. Dus kom maar op.”

Maar je weet dat Wilders hard kan terugslaan.

“Jawel, maar daarmee maakt iemand als Wilders bij mij echt geen indruk, hoor. Mijn stijl is het in ieder geval niet. Het best mag wel scherp, graag zelfs, maar ik vind wel: je moet inhoudelijk met elkaar in discussie gaan.”

Naast politicus ben je ook fan van Feyenoord. Reageer je ook zo fel als je in De Kuip zit?

“Nee, ik noem dat liever positief fanatiek... Ik kan erg meeleven met de wedstrijd, maar wel altijd op een positieve manier.”

Nooit gedacht: het wordt me in een voetbalstadion te erg of te eng?

“Nee hoor, de sfeer in De Kuip is heerlijk.”

En dat terwijl jouw vaders auto ooit bij De Kuip flink onder handen is genomen.

“Jawel, maar dat was niks persoonlijks. Wat ik begreep kwam dat omdat mijn speelgoedtrein nog op de achterbank lag. En die was geel en groen; exact de kleuren van ADO Den Haag, de club tegen wie Feyenoord die avond speelde...”

Maar toch, zoiets moet wel indruk op je hebben gemaakt.

“Ik was daar natuurlijk niet bij. Ik was toen denk ik een jaar of drie. Mijn vader had er wel moeite mee. Voor hem was dat ook een reden om een tijdje niet meer naar het stadion te gaan. En dat snap ik heel goed. Maar zelf heb ik dat in ieder geval nooit gedacht. Er is nu ook zoveel veranderd. Niet alleen in het stadion, maar ook daarbuiten. Het is niet voor niets dat het al een tijdje behoorlijk rustig is.”

Waarom is Feyenoord eigenlijk zo belangrijk voor je?

“Heel simpel: voor mij is het iets leuks naast mijn drukke en haastige bestaan. Ik zie het dan ook als een fijne afleiding. Ook omdat het niks met politiek te maken heeft.”

Je wordt daar niet gezien als SP-leider?

“Dat valt reuze mee. Dat komt omdat iedereen die daar is voor Feyenoord komt. Voor het voetbal dus. Dat is ook zo mooi aan het vak waar ik al jaren zit, Vak O. Alles en iedereen zit door elkaar. Jong, oud, wit, zwart, arm, rijk. Van de buschauffeur tot de accountant, zeg maar. En het mooie is: jouw achtergrond speelt daar geen rol. En dat is puur omdat we een gemeenschappelijke deler hebben en dat is Feyenoord.”

Giovanni van Bronckhorst heeft aangegeven dat hij vertrekt. Wat denk je? Zou Louis van Gaal een goede trainer zijn voor Feyenoord?

“Van Gaal is natuurlijk wel een autoriteit. Ik weet alleen niet of er een klik zal zijn met Het Legioen en de club. Wie het dan wel moet worden? Goede vraag... Dat is echt heel lastig. In de categorie van een nieuw jongensboek zou Dirk Kuijt een hele mooie stap zijn. Maar goed, hij heeft de papieren nog niet. Dus dat kan niet. Al zou ik het ook niet erg vinden als Henk Fraser het zou worden. Ik denk dat hij wel een goede is.”

Tussen Van Gaal en Feyenoord is er misschien geen klik, tussen SP en Feyenoord des te meer.

“Ik ben daar altijd een beetje voorzichtig mee. Het is voetbal, hè, geen politiek. Bovendien zitten er ook SP’ers bij Ajax, PSV en al die andere clubs op de tribune. Maar natuurlijk, ik snap wat je bedoelt. De mentaliteit is herkenbaar en dat spreekt mij persoonlijk heel erg aan. En ja, dat ontbreekt nogal eens in de politiek. Ze hebben allemaal mooie woorden, maar daden, ho maar!”

Snap je dat steeds meer mensen het vertrouwen in de politiek verliezen?

“Dat snap ik heel goed. Het is toch erg dat je Rutte elke dag hoort roepen dat het zo goed gaat met de economie en hij constant zegt dat iedereen erop vooruit gaat, maar ondertussen merken veel mensen daar nauwelijks wat van. De ongelijkheid in vermogen is na de Verenigde Staten het hoogst in Nederland van alle rijke westerse landen. Dat is toch onrechtvaardig?”

Is dat ook de reden dat je altijd tegen kabinet-Rutte III stemt?

“Oh, niet altijd, hoor. Als ze met goede wetten en voorstellen komen, willen we het kabinet echt wel steunen. Dat doen we nu al en dat zullen we ook na de verkiezingen doen. Maar de SP gaat het kabinet geen gedoogsteun geven. Daarmee houd je dit kabinet alleen maar langer dan noodzakelijk in het zadel. Het zou mooi zijn als meer partijen die duidelijkheid geven. Anders stem je straks op een partij die zegt dat alles anders moet, maar ondertussen sluiten ze na de verkiezingen wel in een achterafkamertje bij Rutte aan om een paar punten cadeau te krijgen, zodat iedereen gewoon op dezelfde voet verder kan gaan. Maar dat moeten we dus niet willen. Willen we vooruit, dan moeten er andere keuzes worden gemaakt. En dat kan niet met dit kabinet.”

Noem je de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart daarom ook het Rutte Referendum?

“Klopt. We gaan nu weliswaar naar de stembus voor de provincie, maar iedereen weet dat deze verkiezingen ook over Rutte gaan. Hij kan namelijk de meerderheid in de Eerste Kamer verliezen. En ja, dan heeft hij echt een groot probleem... Het kabinet leunt sowieso al op de kleinst denkbare meerderheid, in zowel de Eerste als Tweede Kamer. Daarom is mijn oproep aan iedereen: ga stemmen. Je kunt het verschil maken”

En dan allemaal zeker op de SP?

“Haha! Dat is natuurlijk het allermooiste, al vind ik het eerlijk gezegd belangrijker dat iedereen gáát stemmen. Met thuisblijven speel je alleen maar de VVD in de kaart. Want anders dan in de gewone wijken – daar waar de mensen de politiek het hardst nog nodig hebben – wordt in de rijkere wijken wel massaal gestemd. Daarom zeg ik: doe je plicht.”

Waar hoop je zelf op?

“Voor ons wordt het erg lastig. En dat is niet alleen omdat de opkomst van deze verkiezingen traditioneel laag is Wat het voor ons ook lastig maakt is dat we bij de vorige Provinciale Statenverkiezingen extreem goed hebben gescoord. Probeer dat maar eens te evenaren. Maar dat betekent absoluut niet dat ik er geen zin in heb, of zo. Juist wel. Dit is immers hét moment om jouw punt te maken en de boel op scherp te zetten. Daarmee hopen we Nederland wakker te schudden.”

En dan voor eens en altijd uit de schaduw van jouw vader?

“Oh, maar dat heb ik nooit zo ervaren, hoor. Of dat ik het gevoel heb gehad dat mijn vader me heeft belemmerd of mij juist heeft gepusht. Daarom is het ook zo gelopen zoals het is gelopen, denk ik. Omdat hij me altijd volledig vrij heeft gelaten om de keuze te maken die ik wilde.”

Hij is vast heel trots je.

“Hij zegt dat niet, maar ik denk het wel.”

Over Lilian Marijnissen

Als dochter van twee SP’ers – vader Jan was SP-leider, moeder Mari-Anne zat in de gemeenteraad – was het nauwelijks een verrassing dat ook Lilian Marijnissen (11 juli 1985, Oss) de politiek inging. Dat deed ze al op haar achttiende, twee jaar nadat ze met voorkeursstemmen was gekozen als gemeenteraadslid in Oss. Als raadslid zat de Brabantse in de raadscommissie maatschappelijke participatie. Naast haar raadswerk studeerde ze politicologie. Na het halen van haar bachelorsdiploma in 2006, behaald aan de Radboud Universiteit Nijmegen, was ze jarenlang actief bij de FNV. Sinds 23 maart 2017 is Marijnissen namens de SP lid van de Tweede Kamer. Sinds 13 december 2017 is zij fractievoorzitter in de Tweede Kamer én partijleider van de SP, als opvolger van Emile Roemer.

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws en mooie acties? Schrijf je dan nu in!
Onepass +

Dit is een OnePass artikel

Lees de artikelen van je favoriete magazines, waar je ook bent.

Meer over OnePass