Onepass
ONEPASS | Dit is een speciaal artikel

Acteur en cabaretier Ruben van der Meer: ‘Hoe grover de humor, hoe beter’

Ruben van der Meer is volgende week tegelijkertijd te zien in twee nieuwe Nederlandse bioscoopfilms: Baantjer het Begin en Heinz, de eerste Nederlandse animatiefilm in decennia

meer
Door: Dennis de Vos
Fotografie: Goffe Struiksma

Ruben van der Meer is volgende week tegelijkertijd te zien in twee nieuwe Nederlandse bioscoopfilms: Baantjer het Begin en Heinz, de eerste Nederlandse animatiefilm in decennia. “In een tekenfilm kan wat grofheid en humor betreft alles. Nou ja... bijna alles.”

Eindelijk, je hebt 'm!

“Ja! Wacht... wat heb ik?”

Heinz, de rol van je leven.

“Zou het?”

Je speelt een gezette, soms wat humeurige kat met een rasechte Amsterdamse tongval en een hart van goud die de wildste avonturen beleeft. Lijkt me op je lijf geschreven.

“Nou ja, dat wil zeggen... ik ben natuurlijk geen kat. Tenminste, toen ik vanochtend voor de spiegel stond nog niet. Maar voor de rest zijn de gelijkenissen inderdaad treffend. En ik kan ook behoorlijk spinnen hoor, vraag dat maar aan mijn vrouw. Ik spin thuis de hele boel bij elkaar. Dus wat dat betreft is het best wel logisch dat men bij mij uitkwam om de stem van Heinz in te spreken.”

Voor diegenen die Heinz nog niet kennen. Wie is hij, waar komt hij vandaan en hoe komt hij in de bios terecht?

“Heinz is de ultieme kroegkat. Een letterlijke kroegtijger die sinds 1987 lange tijd als stripfiguur in verschillende kranten verscheen. Hij is best knorrig, al is hij soms ook vrolijk. Waarna de stemming meestal snel weer omslaat. In de krant zag je dat in een stripstrookje van drie, soms vier plaatjes naast elkaar. En nu maakt diezelfde knorrige kat binnenkort de bios onveilig.”

De strip is erg geinig, maar je gaat in een paar plaatjes van situatie naar grap. Hoe houd je dat voor een film anderhalf uur lang leuk?

“Ja, dat was dé grote uitdaging. Want je kunt Heinz niet negentig minuten lang alleen in de kroeg laten zitten. Dus besloten de makers, tekenaars René Windig en Eddie de Jong en regisseur Piet Kroon om een ingrijpende gebeurtenis in zijn leven te laten plaatsvinden. En wat is er ingrijpender dan te horen dat je vader bent? Het zet zijn leven voor even helemaal op zijn kop, tot hij ontdekt dat hij zijn zoontje ook best mee kan nemen naar de kroeg. Maar wanneer het kind kort na een terroristische aanslag op de Dam in Amsterdam spoorloos is, moet hij op zoek naar hem. En dat leidt tot talloze hilarische gebeurtenissen en een verhaal dat alle kanten op gaat.”

De film is een spervuur aan humor en is soms best grof. Toch is het een film voor jong en oud.

“Absoluut. Wij Nederlanders zijn nu eenmaal van de wat hardere, in your face grappen. Hoe grover hoe beter, maar dat is de charme van onze humor. Het is op het randje en soms er net over. Dat moet ook, anders weet je niet waar die grens is. Maar dit gaat nergens écht over de grens natuurlijk, want het is tekenfilm. Als iemand in een cartoon in de fik vliegt, liggen we een deuk, maar in het echt is dat anders. Ik heb ooit een keer als sketch Tom & Jerry nagespeeld... nou dan zie je pas hoe gewelddadig die kat en die poes waren. Niet normaal. Maar in een tekenfilm kan wat grofheid en humor betreft alles. Nou ja... bijna alles.”

Je hebt in het verleden wel vaker je stem verleend aan animatiefilms, wat maakte Heinz anders dan bijvoorbeeld een Disneyfilm als Turbo?

“Bij het inspreken van een Nederlandstalige versie van een internationale film heb je het grote voordeel dat de tekst al eens is ingesproken door een andere acteur. En Engels is dan wel geen Nederlands, maar door te luisteren naar hoe het origineel klinkt, weet je waar je tijdens het nasynchroniseren de nadruk op wilt leggen. Met Heinz was dat voorwerk er niet. Er was alleen nog maar een verhaal en er was een storyboard, maar qua tekst lag alles nog open. Ik denk dat ik daardoor de rol van Heinz ook veel dichter bij mezelf kon spelen. Lekker ouderwets Amsterdams lullen en er veel van mezelf in stoppen, zoals je al opmerkte. Het is een geheel Nederlandse animatiefilm en dat is écht een zeldzaamheid. Los van enkele korte animaties is de laatste echte stripfilm uit Nederland die ik me kan herinneren Als je begrijpt wat ik bedoel, rond Olivier B. Bommel en Tom Poes uit 1983. Dus het werd na 36 jaar misschien ook wel weer eens tijd.”

Nederland – en België – kennen een grote stripverhalencultuur, maar er zijn inderdaad opvallend weinig verfilmingen gemaakt. Wat maakt het maken van een animatiefilm zo moeilijk?

“Nederland is na Amerika volgens mij het stripland bij uitstek en wij zijn hier allemaal opgegroeid met stripboeken. Ik heb op zolder nog stapels liggen van vroeger en volgens mij geldt dat voor iedereen. En strips zijn nog steeds knetterpopulair, maar de gang naar het witte doek was jarenlang gewoon een brug te ver. Vanwege de concurrentie van grote internationale studio's als Pixar en Disney, waar feitelijk niet tegen op te boksen valt. En vanwege de gigantische kosten en de hoeveelheid werk die je daar vooral vroeger, voor het computertijdperk, aan had. Voorheen moest je voor elke beweging, elke actie een aparte tekening maken, tegenwoordig kun je animaties ook dankzij computerprogramma’s tot leven brengen. Een animatiefilm maken blijft monnikenwerk, maar is door technologie nu zoveel goedkoper geworden dat het ook voor Nederlandse filmmakers een interessante optie wordt.

Toch staan er nog geen andere Nederstripfilms op de rol...

Ja, doodzonde vind ik dat. Dat heeft ook te maken met het ontbreken van de knowhow, de kennis van hoe je zo’n uitdagend project van de grond krijgt. Waar begin je? In dat opzicht boffen wij dat we met Piet Kroon een regisseur in huis konden halen die in Amerika jarenlang heeft kunnen zien hoe men daar zo'n animatiefilm opzet. Zijn opgedane kennis heeft dat laatste zetje gegeven om Heinz mogelijk te maken. Dat, en een flinke dosis lef van de producenten om geld in dit project te stoppen. Want lef, daar wil het in ons land – zeker in de film- en televisiewereld – nog weleens aan ontbreken.”

Is het inspreken van een stem eigenlijk makkelijker of moeilijker dan zelf acteren?

“Ik zou het niet per se makkelijker willen noemen. Voor iemand als ik, die graag veel mimiek in zijn rollen legt, is zelf acteren makkelijker omdat je dan niet continu met je mond op vijf centimeter van een microfoon moet blijven staan. Bij het inspreken van een stem moet dat wél, waardoor het soms best een klus kan zijn om de emotie die je over wilt brengen ook echt in je stem te kunnen leggen.”

Je bent deze weken sowieso overal, want je schittert tegelijkertijd in de bioscoop ook in Baantjer het Begin. En op Videoland ben je te zien in de sketchshow Random Shit. Drukke tijden?

“Het is inderdaad grappig dat het allemaal zo samenkomt nu, maar het is niet zo dat ik dit allemaal de voorbije weken heb opgenomen. De stem voor Heinz heb ik een tijd terug al ingesproken en de opnames voor Baantjer, waarin ik een nukkige wijkagent speel, begonnen al in oktober vorig jaar. Het hilarische Random Shit met cabaretier Henry van Loon in liefst 21 verschillende rollen is wel onlangs gedraaid. Dat het nu allemaal in dezelfde week verschijnt is puur toeval, maar wel leuk.”

Goed, eerst Heinz. Wie moet ’m zeker zien?

“Iedereen! Of je nou jong of oud bent, uit Amsterdam of uit Rotterdam of Maastricht komt, man of vrouw bent. Geloof mij nou, Heinz is een allemansvriend die ieders hart zal veroveren. En hij is écht ontzettend grappig, had ik dat al gezegd?”

Over Ruben van der Meer

Acteur en cabaretier Ruben van der Meer (48) is al een kwart eeuw actief in de film- en televisiewereld en droomde als kind al van een leven als acteur. Na lessen bij jeugdtheater De Krakeling in Amsterdam en andere toneelgezelschappen volgt een jaar als au pair in New York, waar hij, wanneer hij even niet in de poepluiers hangt, acteerlessen neemt om net zo goed te worden als zijn voorbeelden Robert De Niro, Jack Nicholson en James Dean. 

Eenmaal terug in Nederland komt hij via de Toneelacademie in Den Haag in contact met muzikant en programmamaker Bob Fosko, die hem in 1996 als kale doorgesnoven gabber scout voor zijn parodiesingle Gabbertje. Het lied wordt een onverwachte nummer 1-hit en brengt Ruben onder de aandacht in Hilversum, waar hij na rollen in series als Baantjer, Loenatik en Costa! in 2005 bij het grote publiek bekend wordt wanneer hij ook zijn komische kant mag tonen als één van de vaste grappenmakers van De Lama's. Het programma wint een jaar later de Gouden Televizier-Ring.

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws en mooie acties? Schrijf je dan nu in!
Onepass +

Dit is een OnePass artikel

Lees de artikelen van je favoriete magazines, waar je ook bent.

Meer over OnePass