Onepass
ONEPASS | Dit is een speciaal artikel

Andrés Iniesta wil nog één keer schitteren (longread)

Kan Andrés Iniesta (34) nog één keer tot ongekende hoogte stijgen? De bleke architect van het Spaanse elftal zwaait na het WK in Rusland af en neemt op voorhand geen genoegen met minder dan de wereldtitel.

Iniesta
Door: Redactie Panorama
Fotografie: ANP, HOLLANDSE HOOGTE, GETTY IMAGES

Fuentealbilla

Nu hebben ze een standbeeld voor hem neergezet in Fuentealbilla, voor de poorten van zijn eigen familiebodega, maar ooit dartelde Andrés Iniesta als een bleek, onopvallend jongetje door de straten van het dorp. Hij leerde overleven op straat in Fuentealbilla, heeft Iniesta weleens gezegd, voordat hij op 12-jarige leeftijd verhuisde naar de jeugdopleiding van FC Barcelona.

Fuentealbilla is eigenlijk niet meer dan een gehucht, met amper tweeduizend inwoners en Iniesta had de pech (of het geluk, het is maar hoe je het bekijkt) dat hij in zijn leeftijdsgroep altijd tot de jongste kinderen behoorde. “Ik genoot ervan om tegen oudere, grotere jongens te voetballen,” zei hij zelf. “Ik had ook weinig keus, er waren weinig jongetjes van mijn leeftijd in Fuentealbilla. Zo leerde ik niet alleen om te overleven op straat, maar werd tegelijk een betere voetballer. Misschien ben ik nu wel een voorbeeld voor veel spelers met mijn lichaamsbouw, mijn geringe lengte ook, maar zo heb ik er zelf nooit naar gekeken. Er bestaat niet zoiets als ‘een ideaal type’ speler. Genoeg jongens kunnen excelleren ondanks hun geringe fysiek. Ik heb me in ieder geval nooit geïntimideerd gevoeld.”

De kleine Andrés, fan van Michael Laudrup, had het niet slecht thuis, want van gefortuneerde komaf – vader José Antonio was toen al een vermogend zakenman. Zodoende had hij alles wat zijn hartje begeerde. In ruil daarvoor leerde Iniesta op jonge leeftijd de keuzes van zijn ouders respecteren. Dus toen Barcelona belangstelling toonde (Andrés speelde in de jeugd bij Albacete), liet hij de beslissing volledig aan hen over, zelf voelde hij er maar weinig voor om te verhuizen.

Vader José Antonio Iniesta: “Andrés moest alleen naar Barcelona, wij waren niet in staat met hem mee te verhuizen. Dus in eerste instantie had hij daar geen zin in. Ik vertelde hem dat hij zo’n kans waarschijnlijk nooit meer zou krijgen. Een paar dagen later kwam hij naar me toe en zei: Pap, ik ga naar Barcelona. Waarom ben je van gedachten veranderd, vroeg ik hem. Toen zei hij: Ik ga omdat jij wil dat ik ga, omdat het jouw droom is.”

Nee, hij ziet er inderdaad niet uit als een voetballer, zeiden de jeugdtrainers toen de kleine Andrés in 1996 zijn opwachting maakte in La Masía, het opleidingsinstituut van FC Barcelona. De eerste maanden waren vreselijk, Iniesta voelde zichzelf achtergelaten en huilde zichzelf ’s avonds in slaap, zoveel heimwee had hij. In zijn angstdromen zag hij telkens weer de Ford Orion van zijn ouders de hoek omslaan, steeds verder wegrijdend bij hem vandaan.

Onder de vleugels van jeugdtrainer Enrique Orizaola, een goede bekende van de familie, leefde Andrés echter op. Amper drie weken na zijn komst, speelde Iniesta, 12 jaar jong, zijn eerste onder 14-wedstrijd. Twee seizoenen later werd hij, als aanvoerder, kampioen met Barcelona onder 15 en won hij de Nike Cup, door liefhebbers ook wel zijn ‘eerste daad van tovenarij’ genoemd

Pep Guardiola (FC Barcelona 1996-2018)

Zijn eerste herinnering aan Iniesta? Dat moet een telefoontje van zijn broer Pere zijn geweest, vertelt Pep Guardiola in een recent verschenen boek over Iniesta (Andrés Iniesta, de Artiest). “Je moet echt even naar deze jongen komen kijken,” zei Pere, toen nog werkzaam bij Nike, tegen zijn broer. Pep: “Dat was vlak voor de finale van de Nike-Cup. Ik herinner me dat ik me na een training snel heb omgekleed, om er op tijd te zijn. Al snel zag ik: deze jongen speelt binnenkort in het eerste elftal. Ik was er meteen van overtuigd dat hij de top zou halen.”

De volgende dag zei Pep tegen een piepjonge Xavi Hernandez in de kleedkamer: “Jij wordt straks mijn opvolger, maar ik heb gisteren een jongen in de jeugd zien voetballen die ons allebei gaat overleven.”

Het bleken profetische woorden.

Andrés Iniesta debuteerde onder Louis van Gaal in het eerste elftal van Barcelona, werd door Frank Rijkaard verder gekneed tot basisspeler, maar kwam tussen 2008 en 2012 tot volledige wasdom onder Pep Guardiola, een trainer die volgens Iniesta verantwoordelijk is geweest voor een ‘volgende stap in de evolutie van de sport’.

Guardiola had het moeilijk in zijn allereerste weken als trainer van Barcelona, vertelt hij in Andrés Iniesta, de Artiest. De eerste wedstrijd van het seizoen was verloren gegaan tegen Numancia en de tweede tegen Racing Santander leverde niet meer op dan een gelijkspel. In de trainerskamer zat Guardiola te wikken en te wegen, toen er op de deur werd geklopt.

“Binnen.”

“Hallo, mister.”

Andrés Iniesta. Hij sprak op kalme toon. “Ik zou me verder geen zorgen maken als ik u was,” zei hij tegen Guardiola. “We zijn op de goede weg. Als we zo doorgaan, winnen we straks alle wedstrijden. Iedereen heeft het naar zijn zin op de training dus alstublieft, ga nu nog niks veranderen aan het elftal.”

Guardiola kon zijn oren niet geloven, hij had van alles verwacht, maar dit niet. Helemaal niet toen Iniesta, juist een van de rustigste spelers in de kleedkamer, zijn bezoek aan de trainerskamer extra kracht bijzette met de woorden: Vamos de puta madre! Vrij vertaald: We zijn fucking goed in vorm. “We rollen ze allemaal op,” zei Iniesta, wenste Guardiola een prettige dag verder en verdween even snel als hij was gekomen.

“Typisch Andrés,” zegt Guardiola nu. “Hij is een man van weinig woorden, een jongen die niet altijd even makkelijk zijn gevoelens uit, hij zegt alleen wat hij moet zeggen.”

Barcelona won dat seizoen de treble; in totaal veroverde Iniesta 35 (!) grote prijzen met de club.

Dani Jarque (1)

De voorbereiding van Andrés Iniesta op het WK in 2010 werd ruw verstoord door het plotselinge overlijden van Dani Jarque in 2009, aanvoerder van de tweede club in Barcelona, Espanyol, aan de gevolgen van een hartaanval.

Andrés Iniesta was ontroostbaar, samen waren de jongens opgegroeid in de jeugd van Barcelona (Iniesta) en Espanyol (Jarque) en samen doorliepen ze vrijwel alle nationale jeugdselecties. Ook al waren ze elkaars concurrenten, als clubspelers, toch werden ze elkaars beste vrienden.

De dood van Dani Jarque greep Iniesta meer aan dan hij had kunnen vermoeden. Hij raakte naar eigen zeggen in een depressie waar geen einde aan leek te komen. De dagelijkse trainingen van Barcelona werden een regelrechte kwelling, hij had steeds meer moeite om zich ergens toe te zetten. “Het voelt net alsof je er zelf niet bij bent,” zei Iniesta, “dat je nergens van kan genieten, dat de mensen om je heen alleen maar mensen zijn. Je hebt geen gevoelens meer of passie. Je voelt je zo leeg van binnen, dat je op een gegeven moment nergens meer tegen kan.”

Iniesta, kwetsbaar en gebroken, zocht hulp, schroomde niet om daarbij de medische staf van Barcelona in te schakelen, maar het was uiteindelijk een doelpunt (in de WK-finale van 2010), dat definitieve verlossing bracht.

Xavi Hernandez

Je kent het wel, van die oeverloze wie-was-beter-discussies. Cruijff of Keizer? Van Basten of Gullit in 1988? Van der Vaart of Sneijder, Andrés Iniesta of Xavi Hernandez, dertien jaar lang onafscheidelijk op het middenveld van Barcelona. Het zijn nutteloze gesprekken, simpelweg omdat vergelijken geen zin heeft. Grote voetballers komen alleen qua stijl misschien een beetje met elkaar overeen, voor de rest zijn het volstrekt unieke individuen. En lang niet altijd individualisten, kijk maar naar Andrés Iniesta, een teamspeler pur sang. Juist omdat ze samen speelden waren ze zo sterk, Cruijff en Keizer, Van Basten en Gullit, maar zeker ook Xavi en Iniesta.

Bij het aangekondigde afscheid van Iniesta in Barcelona klom Xavi – op 38-jarige leeftijd nog altijd actief, bij Al-Sad in Qatar – in de pen en schreef een emotionele, open brief aan zijn voormalige strijdmakker. Hij noemde hem de ‘beste speler uit de historie van het Spaanse voetbal’. Een paar citaten: “Als we het over de persoon Iniesta hebben, zou ik niet weten waar ik moet beginnen. Jij bent in alle opzichten een bijzonder mens, een voorbeeld voor anderen en de personificatie van het begrip teamspeler. Het leek soms of je mijn gedachten kon lezen.”

En tegen ons: “Andrés speelde als jongen al met de air van een artiest. De manier waarop hij beweegt voordat hij de bal ontvangt, zowel met links als rechts. Iniesta voetbalt met zo’n gemak, dat je denkt: dat kan iedereen. Maar dat kan dus niemand. Nu ik het topvoetbal een beetje van afstand kan beschouwen, realiseer ik me pas waar Andrés Iniesta allemaal voor staat. Niks was onmogelijk voor hem. Zijn dribbels, de verfijnde passing, de acceleratie, z’n een-tweetjes, z’n opofferingsgezindheid ook, hij is de ware maestro, in elke betekenis van het woord.”

Samen wonnen Andrés Iniesta en Xavi Hernandez 29 grote titels.

Zeven Spaanse kampioenschappen.

Drie nationale bekers.

Zes Spaanse Super Cups.

Vier Champions Leagues

Drie Europese Super Cups

Drie wereldbekers voor clubteams.

Een WK met Spanje

Twee EK’s.

Het zijn duizelingwekkende cijfers van een totaal andere voetbalplaneet.

Dani Jarque (2)

Het doelpunt van Andres Iniésta in de WK-finale van 2010 tegen Oranje? Altijd komt Rafael van der Vaart weer langs glijden in een dappere poging het naderend onheil te keren… Tevergeefs. Helemaal niemand kon voorkomen dat Iniesta diep in de verlenging het beslissende doelpunt maakte tegen het Nederlands elftal van Bert van Marwijk. Wij kijken er niet graag naar, maar het was het belangrijkste doelpunt in de geschiedenis van het Spaanse voetbal.

Wij kunnen het ons niet meer zo goed herinneren omdat we onze emoties destijds onder een bankstel lagen te verwerken, maar na zijn allesbeslissende treffer tegen Oranje trok Iniesta z’n shirt uit en las de hele wereld de volgende boodschap: Dani Jarque siempre con nosotros.

Z’n vriend zou voor altijd bij hem blijven.

Pas later besefte Iniesta wat hij teweeg had gebracht bij de weduwe van Dani Jarque, Jessica Alvarez, die thuis naar de wedstrijd zat te kijken. Sinds het overlijden van haar man had Jessica geen voetbalwedstrijd meer gezien, maar nu was ze er voor gaan zitten, samen met haar moeder Maria en haar tien maanden oude dochter Martina. “Ik voelde vlak voor het doelpunt dat er iets ging gebeuren,” zegt ze. “Toen durfde ik al niet meer te kijken, zat met mijn handen voor mijn ogen geslagen. Opeens hoorde ik mijn moeder gillen: Kijk dan, kijk dan! Hij had zijn doelpunt aan iedereen op kunnen dragen, maar hij deed het voor onze Dani.”

Iniesta had het ondershirt pas enkele minuten voor de wedstrijd door de fysiotherapeut laten prepareren. “Het is de enige keer dat ik zoiets heb gedaan,” zei hij later. “Waarom? Ik heb er geen verklaring voor. Noem het lotsbestemming. Ik heb geen bovennatuurlijke gaven, ik kan niet in de toekomst kijken. Maar er moet een reden zijn dat ik die boodschap op het shirt liet schrijven, dat doelpunt maakte en meteen besefte dat ik m’n wedstrijdshirt moest uittrekken. Iets heeft ervoor gezorgd dat het die avond allemaal perfect samenviel.”

WK 2018

Andrés Iniesta: “Dit is de laatste grote afspraak. Dat ik niet meer voor Barcelona speel, betekent niet dat ik niet klaar ben voor het WK. Ik heb hier naartoe geleefd. Daarna is het voorbij en veranderen er dingen. Dat weet ik. Maar eerst wil ik het WK winnen.”

“Ik vertrek bij Barcelona omdat mijn lichaam me dat vraagt. Anders was ik gewoon doorgegaan. Het kost fysiek steeds meer tijd om te herstellen en mentaal is het ook slopend. Ik heb echt alles gegeven, er zit niets meer in de tank. Eerlijker kan ik niet zijn. Nu was het juiste moment.”

“De één is dit WK voor Spanje, de ander gunt Lionel Messi de wereldtitel of steunt Cristiano Ronaldo. Het zou voor ons alle drie weleens het laatste WK kunnen zijn, dat maakt het extra speciaal. Het respect overstijgt de rivaliteit, zo aan het einde. Het zou geweldig zijn om straks af te zwaaien met een wereldtitel, maar er ligt een wereld van verschil tussen zeggen dat je iets graag wil en het uiteindelijk ook voor elkaar krijgen.”

Bodega Iniesta

Opgezet door opa José Antonio en voortgezet door zijn vader (ook José Antonio), is de wijngaard van de familie Iniesta in Albacete uitgegroeid tot een miljoenenbedrijf. Andrés zorgt goed voor zichzelf, laat dat niet onvermeld blijven. Wijn heeft de familie altijd in het bloed gezeten. Gevraagd naar een typering van zijn zoon zegt Iniesta senior: “Andrés is als goede wijn, oprecht en discreet.” Voetbaltaal is hem vreemd, liever spreekt hij de taal van zijn land.

Iniesta heeft zijn huiswijnen vernoemd naar dochter Valeria en zoon Paolo, de hele familie is betrokken. In totaal beheren de Iniesta’s meer dan 180 hectare land met druivenranken en hebben ze 35 mensen in dienst. Bodega Iniesta heeft ook een wijn op de markt gebracht genaamd 116, wat direct verband houdt met de minuut waarin hij zijn beslissende WK-doelpunt in 2010 maakte. Jaarlijks produceert de firma meer dan één miljoen flessen wijn, verkrijgbaar in 33 landen, inclusief Oost-Azië. De prijzen variëren van 7,50 euro tot 20 euro. Overnachtingen op de Bodega zijn ook mogelijk, inclusief wijnexcursie natuurlijk.

Vissel Kobe, Japan

Het definitieve afscheid zal straks plaatsvinden in Japan. Omdat Iniesta in de toekomst nooit meer tégen Barcelona wil voetballen, zocht hij zijn laatste club dus buiten Europa. En dan kom je, in zijn geval, al snel terecht bij Vissel Kobe. Zijn keuze voor die Japanse club was namelijk een keuze voor clubeigenaar Hiroshi Mikitani, tevens ceo van Barcelona’s shirtsponsor Rakuten (een conglomeraat van e-commercebedrijven), met wie Iniesta bevriend is geraakt. Mikitani, geschat vermogen: 5 miljard, zou de deal met de Spaanse middenvelder volledig op persoonlijke titel hebben doorgedrukt. Overigens gaat Iniesta niet voor niks naar Japan… Zijn jaarsalaris bedraagt, naar verluidt, een kleine 26 miljoen euro.

Natuurlijk noemde hij Vissel Kobe een ‘interessant project’ en het ‘getoonde vertrouwen’ van doorslaggevende betekenis, maar bij zijn keuze voor Kobe liet Iniesta zich ook leiden door de zakelijke belangen van de bodega Iniesta, gaf hij eerlijk toe. Naast het voetballen zag hij in Japan ook kans om de wijnen van eigen bodega te promoten.

Met zijn transfer naar Kobe wordt Iniesta het belangrijkste, buitenlandse importproduct sinds de komst van Gary Lineker naar Nagoya Grampus Eight in 1992.

De nieuwe Iniesta

Hoe serieus moeten we de berichtgeving uit Barcelona nemen? Sommige Spaanse kranten, Mundo Deportivo voorop, weten het zeker: de nieuwe Iniesta heet Frenkie de Jong van Ajax. Maar er worden zoveel namen genoemd. Griezmann zou naar Barcelona gaan en toen weer niet. De naam van Christian Eriksen viel, ook geen onlogische gedachte, net als het eventueel terughalen van Thiago Alcantera van Bayern München. Anders zou Ilkay Gündogan (Manchester City) misschien wel een optie zijn, net als Miralem Pjanic van Juventus; ze worden allemaal genoemd.

In de eigen opleiding bij Barcelona lopen ook een paar interessante jonge spelers, zoals Denis Suárez, Sergi Samper, Oriol Busquets, Marcus McGuane, Vitinho, Monchu en Carles Alená, maar of zij al klaar zijn voor het grote werk wordt betwijfeld.

Het zou toch wat zijn, als de nieuwe Andrés Iniesta gewoon in Amsterdam blijkt rond te lopen…

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws en mooie acties? Schrijf je dan nu in!
Onepass +

Dit is een OnePass artikel

Lees de artikelen van je favoriete magazines, waar je ook bent.

Meer over OnePass