Door: Martijn Haas Fotografie: ANP
Misdaad
8

Waarom schrijft Holleeder eigenlijk niet zelf een boek?

Rechtbank loopt al dagen door de 127 A4'tjes heen die Holleeder in 2015 heeft opgesteld.

Een echt gouden pennetje heeft hij niet. Dat weten ook onze collega's van Nieuwe Revu die hem ooit een column aanboden. Willem Holleeder kan verdomd aardig uit de hoek komen in gesprekken, maar op papier blijft het een gorre droogkloot, iemand die zichzelf Neus, en Neussie noemt, als hij het over zichzelf heeft en al zijn belevenissen opschrijft alsof het een episode uit Sjors en Sjimmie betreft. Toch vroeg de rechter vandaag even of het niet een idee was om zelf een boek te schrijven. Daar kan immers leuk mee verdiend worden. Waarom zou ik dat doen? vroeg Holleeder vandaag. Daarop antwoordde rechter Wieland gevat: "Het levert je zomaar 1,4 miljoen op."

Verklaring

Het belangriijkste bewijsmateriaal in deze rechtszaak tegen Holleeder, zoals die vorige week 'inhoudelijk' is begonnen aan de rechtbank in Osdorp, ligt in getuigenverklaringen en politieverhoren. Daarbovenop liggen aanvullende bewijsstukken, zoals geluidsopnames, en bankafschriften.

Holleeder is in 2015 in zijn cel gaan schrijven aan een verweer nadat hij een groot deel van deze bewijsstukken had kunnen inzien en kunnen aanhoren. Dat verslag telt 127 kantjes, en vormt de basis van de inleidende zetten van dit proces. Dat is in zekere zin 'Holleeders boek'. Zijn eigen Judas, met dat verschil dat het niet in de winkel ligt, vandaar die opmerking van rechter Wieland. Het boek dat De Neus in de cel schreef levert nogal wat vragen op, temeer daar het soms aangetoonde onzorgvuldigheden betreft. Holleeder verklaart nu dat dat komt omdat hij het allemaal 'in emotie' heeft neergepend.

Een legitieme verklaring, er zijn 85 procesdagen gereserveerd om dieper op de materie in te gaan. De in de cel geschreven teksten zijn in die zin eerder een soort kladversie van wat Holleeder samen met zijn verdediging de rechters in de rechtszaal daadwerkelijk willen vertellen.

Familiekwesties

De 127 bladzijdes lagen lange tijd 'onder embargo'. Maar het was crimeblogger Martin Kok die ze deels al in 2016 online publiceerde, om kort daarop gesommeerd te worden ze weer te verwijderen. De rechter heeft ze inmiddels al lang kunnen lezen en heeft hier en daar een vraag over de pennenvruchten, en daar antwoordt Holleeder dan op. Het is een vraag over een tekst die weer een reactie is op een groot aantal dossieronderdelen. Ingewikkeld? Misschien wel. Het legt in ieder geval een heleboel nadruk op allerlei familiekwesties, omdat Holleeders zussen en zijn ex-vriendin Sandra nu eenmaal belangrijke getuigen zijn en indertijd nog maar net naar buiten waren getreden.

Het gevolg: vandaag luisteren we in de rechtszaal naar een man die onderdeel uitmaakt van een familie die geëxplodeerd is, met alle soapachtige ontwikkelingen die daar bij horen. Ieder heeft zijn rol in dit spel, en dat zal de komende weken niet minder worden. 


'Liever de kogel dan kanker': het verloren interview met Martin Kok
Lees ook:
'Liever de kogel dan kanker': het verloren interview met Martin Kok
De eind vorig jaar geliquideerde Martin Kok (de man achter vlinderscrime.nl) haatte Willem Holleeder. Panorama vroeg hem...

Soap

Laten we eens de cast langs gaan.

Er is de indringer. Peter R. De Vries. Ooit verdiende hij zijn entree in de misdaadjournalistiek aan de primeurs die Cor van Hout en Holleeder hem als Heinekenontvoerders toewierpen. Het leverde spectaculaire stukken op in De Telegraaf en het legde de basis voor het klassieke boek dat De Vries over de ontvoering schreef.

De Neus in de rechtszaal: "Ik kén Peter daarom niet meer volgen."

Vandaag de dag behoort diezelfde De Vries tot het kamp der tegenstanders van Holleeder. Althans, zo ziet De Neus dat zelf. De basis daarvoor ligt hem in het feit dat De Vries zus Sonja Holleeder betrok bij een Hollywoodverfilming van zijn boek.

De Neus in de rechtszaal: "Ik kén Peter daarom niet meer volgen."

Bedreiging

Dat brengt ons meteen bij de tweede acteur in de familiesoap: de intrigant. Het was paparazzifotograaf Ferry de Kok die Holleeder erop attendeerde dat De Vries een relatie had met Sonja, zo stelt De Neus. Waar of niet waar? Holleeder kon dit totaal niet waarderen. Want je gaat nu eenmaal niet met de vrouw van je beste vriend. Lees als: De Vries was ooit heel dik met Van Hout, het geeft dan geen pas om er met de weduwe vandoor te gaan.

Die twee dingen - de film en de relatie - leiden samen tot een explosieve paranoïde cocktail in het hoofd van Holleeder, die ook nog eens een flinke slok op heeft als hij bij De Vries aanbelt.

Holleeder in de rechtszaal vandaag: "En ik had nog zo gedacht, laat je nou niet gek maken door je familie, Neus. Want dat is het allemaal niet waard."

We schrijven dan 2014. Holleeder meent nu dat hij erin geluisd is, de vrouw van De Vries stond er namelijk bij, in de deuropening. Zij was daar zodat De Vries later een getuige zou hebben.

Holleeder: "Het was altijd al zijn plan om naar de politie te stappen, want mijn zussen waren al aan het verklaren bij de politie."

Deze verhaallijn leidt uiteindelijk regelrecht naar de gevangenis, waartoe Holleeder wordt veroordeeld wegens bedreiging van De Vries, maar ook omdat hij de voorwaarden van zijn vervroegde vrijlating heeft geschonden.

Vrouwen

Het ging vandaag ook veel over de vrouwen in Holleeders leven. De vele vrouwen.

Holleeder: "Zo ben ik altijd geweest."

Volgens het duo officieren Stempher en Tammink is het nogal verdacht dat Holleeder er maar liefst vijf piepers op na hield, van die toestelletjes waarop je enkel het nummer zie van diegene die jou probeert te bereiken. Die zou hij volgens het OM gebruiken om de politie te slim af te zijn. Het werkt zo: iemand anders piept hem op. De Amsterdamse crimineel kan vervolgens zelf een telefoon kiezen waarmee hij terugbelt. Een bijna waterdicht systeem, want afluisteren is daarmee zo goed als onmogelijk.

Holleeder gebruikt het al jaren. Hij zegt alleen dat hij dat doet omdat hij daarmee verschillende vriendinnen apart kan bedienen. Een verhaal dat hij tien jaar eerder ook al ophield tijdens het afpersingsproces Kolbak. Het levert een kolderiek beeld op, al die vrouwen die hem op aparte lijnen proberen te bereiken. De Neus voedt dat beeld met anecdotes.

Hij vertelt bijvoorbeeld dat zijn ex - Sandra Klepper - dikwijls jaloers was omdat hij ook met andere vrouwen ging. Zo ziet hij Sandra aan voor de persoon die bij een ander vriendinnetje via de brievenbus poep naar binnen gooide, en het woord 'Slet' op de deur kalkte.

Hij vertelt bijvoorbeeld dat zijn ex - Sandra Klepper - dikwijls jaloers was omdat hij ook met andere vrouwen ging. Zo ziet hij Sandra aan voor de persoon die bij een ander vriendinnetje via de brievenbus poep naar binnen gooide, en het woord 'Slet' op de deur kalkte.

Hells Angels

Ondertussen raakt hij ook van haar en haar omgeving soms behoorlijk gespannen. Piepers of niet.

Zo ondervraagt de rechter hem over die keer dat hij dreigende taal zou hebben geuit richting de zoon van die Sandra, tevens het kind is van Sam Klepper. Die werkte in een café van de Hells Angels (Excalibur) terwijl Holleeder juist een verbod had om met de Hells Angels om te gaan, omdat hij in 2013 betrokken is geweest bij de mishandeling van Hells Angel Captain Theo Huisman. Enfin, Holleeder ziet Kleppers zoon 'Mitri' achter de bar staan, dacht dat hij daar niet zou zijn, en gaat door het lint. "Mitri liegt altijd," zegt Holleeder over deze bijrolspeler in het proces.

Feeks

En uiteraard is er ook een feeks, in dit verhaal. Zou Holleeder een goede pen hebben dan zou hij haar neerzetten als een soort Alexis Colby in Dynasty. We hebben het natuurlijk over zus Astrid. De vrouw die alles 'in elkaar heeft gedraaid'. Die anderen tegen hem heeft opgezet. Die de erfenis van Cor van Hout in haar eigen zakken heeft laten verdwijnen, samen met Johan Verhoek, en zo voort.

Goed, veel fans van Judas zien haar eerder als een soort Jeanne D'arc, maar het gaat dan ook allemaal om framing in zo'n proces. Vandaar ook dat we het een soap noemen. Afhankelijk van de auteur worden de rollen anders ingevuld. Rechtspraak in zaken als deze gaat nu eenmaal vaak over beeldvorming, zeker nu er geen smoking gun is, of er niet lijkt te zijn.

Gisteren ging het al over de geluidsopnames die zowel Astrid als Sonja hebben gemaakt. Holleeder beweert dat daarin is geknipt. Dat de voor hem ontlastende gedeeltes eruit zijn gelaten. Hij schreeuwt veel ja, op die opnames, die ooit bij de RTL late night show van Humberto Tan aan bod zijn gekomen. "Maar zo zijn vogeltjes nu eenmaal gebekt," zegt Holleeder vandaag in de rechtszaal. Hij beweert dat zij net zoveel schreeuwen als hij, en dat de rechter dat ook eens zou moeten aanhoren.

Kapot

Hij heeft wat dat betreft natuurlijk wel een punt. 

Familiekwesties. Volgens Holleeder hebben zijn zussen, en met name Astrid, de clan waartoe zij allen behoorden voorgoed kapot gemaat.

Zij zelf beweren inmiddels dat hij de reden was dat zij niet meer door konden gaan op de ouwe weg.

De scheiding der wegen in dit milieu en het verhaal daarachter vormt een belangrijke route binnen dit moordproces. Zeker omdat alle vermoorde personen hun eigen rol hebben in dit verhaal.

Zij spreken vanuit het graf.