Onze oosterburen willen de 'gluurbril' van Meta helemaal verbieden: zo herken je of iemand je stiekem filmt

In Duitsland kookt de discussie over de Ray-Ban Meta Smart Glasses inmiddels over. Wat begon als een hippe gadget voor techliefhebbers, is volgens privacytoezichthouders veranderd in een regelrechte spionagecamera.

In onze oosterbuurlanden zijn opnameapparaten die vermomd zijn als alledaags voorwerp simpelweg bij wet verboden.

De Hamburgse privacytoezichthouder Thomas Fuchs liet er na grondig testen geen misverstand over bestaan: dit is geen bril, dit is een gecamoufleerde camera. Er worden in Duitsland al boetes uitgedeeld aan dragers en het dossier ligt nu bij de Bundesnetzagentur, de telecomtoezichthouder die over een definitief verkoopverbod gaat.

'Kijken hoe je naar het toilet gaat'

Waarom ziet Duitsland de slimme bril als een gevaar? Volgens toezichthouder Fuchs valt het kleine LED-lampje aan de voorkant van de bril - dat aan moet geven dat er opgenomen wordt - in het dagelijks leven totaal niet op. Je ziet het simpelweg niet als iemand op een paar meter afstand een opname van je start.

De angst voor stiekeme gluurders kreeg begin dit jaar nog een pikante én verontrustende wending. Zweedse media onthulden dat onderaannemers van Meta in Kenia zeer privé-opnames van gebruikers zaten te bekijken. Beelden die waren gebruikt om de AI van Meta te trainen, bevatten onder meer confrontaties in de privésfeer én mensen tijdens hun toiletbezoek. Zo meldde de NOS begin augustus. Beelden die rechtstreeks naar de servers van het techimperium van Mark Zuckerberg worden gestuurd, ook als je ze nooit bewust deelt.

Het Europees Parlement roert zich inmiddels en de Europese privacykoepel (EDPB) komt deze zomer met een groot rapport over de sluipende opmars van de slimme bril.

Bekijk ook

Onverwacht geld op je rekening? Pas op voor deze fraude | Panorama

En hoe zit het in Nederland?

Terwijl Duitsland de duimschroeven aandraait, kun je de brilletjes in Nederland nog gewoon bij de opticien halen. Zelfs op sterkte, voor zo'n 400 euro. En ze vliegen de toonbank over: fabrikant EssilorLuxottica verkocht er in 2025 wereldwijd al meer dan 7 miljoen.

Maar ook hier groeit de woede. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ontving al meerdere meldingen van Nederlanders die er op straat achter kwamen dat ze zonder hun medeweten waren gefilmd, waarna de beelden op social media belandden. De AP snapt de maatschappelijke ophef maar al te goed: mensen moeten gewoon over straat kunnen lopen zonder de constante angst dat ze stiekem als content eindigen op TikTok of Instagram.

Zo herken je dat een bril opneemt (en waarom dat niet waterdicht is)

Hoe weet je nou of de man op het terras tegenover je van de zon geniet, of jou stiekem aan het filmen is? De Meta-bril heeft een paar herkenningspunten:

• Het LED-lampje: Aan de voorkant zit een klein wit lampje dat brandt of knippert tijdens een opname.
• Het dikkere montuur: De pootjes en de hoeken van de bril zijn aanzienlijk dikker dan bij een standaard Ray-Ban.
• De lens: Bij de Ray-Ban Meta zit de cameralens in de linkerbovenhoek van het montuur verwerkt.
• Lichaamstaal: Dragers die strak hun hoofd in jouw richting blijven houden, sturen in feite hun camera op je af.

Bekijk ook

Groen stipje op je scherm? Dit betekent het | Panorama

Het grote probleem: Dit systeem is verre van waterdicht. Uit meerdere praktijktests blijkt dat dragers het piepkleine LED-lampje met een simpel zwart stickerje of wat nagellak kunnen afdekken zonder dat de camera stopt met filmen. Bovendien stroomt de markt via webshops als AliExpress vol met merkloze Chinese nepperds voor minder dan drie tientjes - brillen die niet eens beschikken over een opnamelampje.

Dit kun je doen als je ongevraagd gefilmd wordt

Sta je ongevraagd op de foto of film van een 'gluurbril'? Dit is wat je juridisch en praktisch kunt doen:

1. Aanspreken op locatie: Filmen op de openbare weg is in Nederland helaas niet direct strafbaar, maar locaties mogen wel hun eigen regels stellen. Sportscholen, zwembaden, horeca en evenementen kunnen een drager simpelweg de toegang weigeren of verplichten de bril af te zetten.
2. Recht op verwijdering: Wordt het beeldmateriaal online geplaatst zonder jouw expliciete toestemming? Dan overschrijdt de drager de wet op het portretrecht en de privacy. Je kunt het platform direct verzoeken de video te verwijderen en de maker formeel sommeren het beeldmateriaal te wissen.
3. Melding maken: Word je stelselmatig of op een zeer ingrijpende manier gefilmd? Doe een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens en de politie (bijvoorbeeld in het geval van voyeurisme of intieme opnames).

Draag je zelf zo'n slimme bril? Zorg dan dat je je niet op glad ijs begeeft. Plak het indicatielampje nooit af, vertel mensen om je heen dat je opneemt als je dat doet en respecteer het meteen als iemand bezwaar maakt. Anders beweeg je je al snel in de hoek waar de Duitse autoriteiten momenteel fikse boetes voor uitdelen.