Pinnen kost je ongemerkt klauwen met geld en dit is de wetenschappelijke reden

Cash uit handen geven doet mentaal pijn. Je ziet een briefje van vijftig daadwerkelijk uit je portemonnee verdwijnen. Een pinpas is daarentegen volledig abstract. Wetenschappers en economen noemen dit fenomeen de 'pijn van het betalen'.

Omdat die tastbare pijn bij contactloos afrekenen volledig ontbreekt, wordt geld uitgeven een hersenloze, mechanische handeling. Het betalen is hierdoor veranderd in een abstract en onzichtbaar gebaar waarbij het geld nooit fysiek tastbaar wordt.

Je brein registreert simpelweg niet dat je zojuist een flink bedrag hebt uitgegeven aan spullen die je eigenlijk helemaal niet nodig had.

Keiharde cijfers

Dit is geen kroegpraat, de wetenschap staat er inmiddels bol van. Een team van Australische wetenschappers van de University of Adelaide en de University of Melbourne voerde een gigantisch onderzoek uit, dat werd gepubliceerd in het vakblad Journal of Retailing:

Zij voerden een grootschalige meta-analyse uit waarin de gegevens van 71 verschillende studies uit 17 landen werden gebundeld. Met de data van ruim 11.000 deelnemers kregen de onderzoekers een spijkerhard beeld van ons betaalgedrag: consumenten geven onder de streep structureel meer geld uit wanneer ze een bankpas gebruiken in plaats van contant geld.

Vooral impulsaankopen en pure luxeproducten vliegen veel sneller over de toonbank zodra we de pincode of de contactloze chip gebruiken. De drempel om geld uit te geven is door het gebrek aan tastbare flappen simpelweg te laag geworden.

Trap op de rem

Natuurlijk gaan we niet met z'n allen terug naar de tijd van de loodzware portemonnees vol muntgeld. Pinnen is veilig, razendsnel en voor de meesten onmisbaar geworden. Toch is het verstandig om af en toe zelf weer wat wrijving in te bouwen om die onzichtbare financiële leegloop een halt toe te roepen.

Haal voor een avondje stappen gewoon weer eens ouderwets cash uit de muur. Of stel jezelf bij een impulsieve aankoop de simpele vraag die de onderzoekers aanraden om de rem erop te gooien:

"Zou ik deze aankoop ook hebben gedaan als ik biljetten tevoorschijn had moeten halen?"

Meestal is het antwoord direct nee, en blijft je bankrekening gespaard.