Het is een reis langs herinneringen geworden. Van de Reguliersdwarsstraat waar de vonk ooit oversloeg, naar hun eerste woning in de Lange Leidsedwarsstraat waar dochter Lola werd geboren. Langs Hermans favoriete stamkroegen zoals Bar Americain, het atelier bij Dante, tot aan de Jan van Eijckstraat: Hermans allerlaatste thuis.
Maar geen plek is zo onlosmakelijk met zijn einde verbonden als het Amsterdamse Hilton. Voor Xandra is het al een kwarteeuw geen gewoon hotel meer.
"De diepe lading van deze plek mag duidelijk zijn," vertelt ze openhartig. Jarenlang liep ze er dagelijks langs om dochter Holly naar de school ernaast te brengen. "Hier langs lopen werd op een gegeven moment gewoon onderdeel van ons dagelijks leven. Je weet wat er gebeurd is en ergens accepteer je dat ook."
'O god, dit is mis'
Xandra herinnert zich de fatale julidag nog als de dag van gisteren. Terwijl Herman zijn laatste stappen zette, was zij met dochters Holly en Brenda onderweg naar Circus Renz. "Toen we hier voorbijkwamen, stond er al een helikopter op het veldje tegenover het Hilton. Het was op dat moment dus al gebeurd. Wij wisten van niets."
Onderweg had de politie al aangebeld bij hun vijftienjarige dochter Lola om te vertellen dat er een man was gesprongen die vermoedelijk Herman was. "Ze wisten wel zeker dat het Herman was, maar hij moest nog officieel geïdentificeerd worden. Daarom gingen ze toch naar ons huis."
Samen met agenten spoedde Lola zich naar het circus om haar moeder te zoeken. Xandra: "In de pauze zag ik haar huilend aan komen lopen met de agenten. Ik dacht: o god, dit is mis. (...) Ik moest mee naar het mortuarium. Het gonsde al van de geruchten, maar het moest nog officieel worden vastgesteld dat het om Herman ging. Het was verschrikkelijk nieuws en een akelige tijd."
Dollars aan de muur
Vlak voor zijn sprong zat Herman nog 'gewoon' in de bar van het Hilton. Hij dronk iets, vroeg om een leesbril om de krant te lezen en schreef zijn inmiddels beroemde afscheidsbriefje: 'Ik heb er geen zin meer in, misschien zie ik jullie nog wel eens. Maak er een mooi feest van.'
Toen de barman vroeg wat hij aan het schrijven was, antwoordde Herman koeltjes: "Voor mijn afscheid." De barman had destijds geen flauw idee wat hij daarmee bedoelde.
De allerlaatste rekening van die middag is nog altijd in het bezit van de familie. "Ik heb later van Roberto Payer, de manager toen, de laatste rekening gekregen en de dollars waarmee hij die betaalde," zegt Xandra. "Die heb ik nog steeds thuis ingelijst aan de muur hangen."
Geen kasplantje
Waarom juist het Hilton? Volgens Xandra was het simpelweg praktisch: een wandelingetje van maximaal vijf minuten vanaf hun huis. Bovendien was het een vertrouwde plek waar hij blindelings de weg wist te vinden.
Boos op zijn drastische besluit is ze nooit lang geweest. "Misschien heel even, een seconde dat je denkt: jezus, lul. Maar daarna snapte ik het meteen. Het ging gewoon heel slecht met hem. Ik dacht eerder dat hij een hersenbloeding zou krijgen of zo. Dat hij als een kasplantje zou eindigen. Dan vind ik zijn oplossing eerlijk gezegd een betere keuze. Beter zou het toch niet meer worden. Dan kun je blijven doorgaan met aftakelen, of je neemt het heft in eigen handen."
Dat hij voor een sprong koos, past volgens haar ergens ook wel bij hem. "Herman hield trouwens van springen. Hij vond bungeejumpen geweldig en heeft hier in Amsterdam nog de hoogste bungee geopend. Springen, dat zat ergens wel in hem. Maar als ik daarboven sta en naar beneden kijk, denk ik: hoe durf je dat in godsnaam? Dat blijft voor mij onbegrijpelijk."
Bedevaartsoord
In de dagen na de sprong veranderde het hotel in een "soort bedevaartsoord." Een chaos, maar het hotelbestuur greep niet in. "Mensen bleven hier dag en nacht, maakten muziek, gebruikten de toiletten. En dat werd gewoon toegestaan, terwijl hier ook gewoon internationale gasten zaten die voor veel geld een kamer hadden. Dat vond ik heel bijzonder, dat het Hilton dat allemaal toestond voor Herman, met dank aan Roberto."
Het hotel staat momenteel in de steigers voor een grote renovatie, maar de ziel van de rock-'n-roller zit voorgoed in de muren gebakken. Xandra: "Hoe lelijk het hotel nu ook is doordat het wordt gerenoveerd en helemaal ingepakt is, het blijft altijd verbonden met Herman. Dat gevoel gaat nooit meer weg."