Nieuwe phishinggolf: ook ervaren internetgebruikers de klos door deze valstrik

Je mail checken of een sms'je openen voelt tegenwoordig bijna als een mijnenveld. De Fraudehelpdesk waarschuwt voor een flinke piek in het aantal valse berichten dat uit naam van grote banken en overheidsinstanties wordt verstuurd.

Dat klinkt misschien als het bekende riedeltje, maar er is een reden waarom deskundigen nu alarm slaan. De tijd van kromme zinnen en overduidelijke spelfouten is namelijk voorbij.

Dankzij kunstmatige intelligentie schrijven oplichters tegenwoordig teksten die taalkundig honderd procent kloppen. Daardoor trappen zelfs mensen die dagelijks op internet zitten en normaal heel scherp zijn nu in de val.

Quishing

De nieuwste methode is nóg geniepiger en heeft een naam gekregen: quishing. Oplichters sturen brieven die sprekend lijken op post van je bank, waarin ze je vragen een QR-code te scannen om je gegevens te verifiëren. Omdat spamfilters in je e-mail vooral tekst scannen en geen plaatjes, glippen deze codes moeiteloos je inbox binnen.

Deze truc verhuist in Nederland ook steeds vaker naar de straat. Criminelen plakken tegenwoordig nep-parkeerbonnen op autoruiten of overplakken de echte QR-codes op parkeermeters en laadpalen. Sinds de COVID-19-pandemie is het scannen van zo'n code een automatisme geworden, waardoor je zonder nadenken je smartphone pakt en op een nagemaakte website belandt.

Waarschuwingssignalen

Toch maken de daders fouten, hoe dwingend hun deadlines of waarschuwingen ook zijn. Het belangrijkste signaal blijft een onpersoonlijke aanspreekvorm. Een echte instantie gebruikt je naam, oplichters houden het vaak algemeen.

Check ook altijd het werkelijke afzenderadres achter de naam van de bank, dat klopt nooit. Wees daarnaast alert als je uit het niets een belastingteruggave beloofd krijgt, of wanneer je ineens geld moet overmaken naar een buitenlands rekeningnummer. Zodra een bericht haast achter de zaak zet, moet je juist even pauzeren.

Wat als je al geklikt hebt?

Als je eenmaal je inloggegevens hebt ingevuld of een beveiligingscode hebt bevestigd in je bank-app, kan het snel gaan. In de praktijk worden rekeningen binnen een paar minuten voor viercijferige bedragen geplunderd.

Mocht het misgaan, bel dan direct je bank om de boel te blokkeren en doe aangifte bij de politie. De belangrijkste regel blijft simpel: regel je bankzaken nooit via een link of code die je zomaar krijgt, maar open altijd zelf de officiële app.