Staan deze foto's nog op je telefoon? Verstuur ze nooit via WhatsApp

We doen tegenwoordig bijna alles met onze smartphone. Of het nu gaat om het snel regelen van een huurcontract, het boeken van een hotelkamer of de communicatie met een bedrijf: een appje is zo gestuurd. En omdat het zo lekker snel werkt, maken we er massaal een gewoonte van om overal even een foto van te schieten en die in de chat te gooien.

Maar experts en beveiligingsinstanties waarschuwen nu voor een levensgevaarlijke smartphone-gewoonte. Er staan namelijk documenten en afbeeldingen op je telefoon die je onder geen beding via WhatsApp moet delen.

Doe je dat wel, dan loop je het risico dat je complete digitale leven in één klap wordt geplunderd.

Verborgen goud

Waar de waarschuwing concreet over gaat? Foto's van je identiteitsbewijs, paspoort of rijbewijs. Het is verleidelijk om een digitale kopie op je telefoon te bewaren voor het geval dat een instantie erom vraagt. Maar zodra je die gevoelige kiekjes via een chat-app verstuurt, verlies je direct de controle.

Cybercriminelen hebben het vizier de laatste tijd namelijk vol op WhatsApp gericht. Ze gebruiken geraffineerde babbeltrucs om je te verleiden juist deze foto's te delen. Denk aan nepberichten van 'Zwitserse advocatenkantoren' die beweren dat er een flinke erfenis of crypto-winst op je wacht, of malafide vacatures waarbij je je 'even snel' moet identificeren.

Bekijk ook

WhatsApp privacy: zo voorkom je dat Meta AI je appjes leest | Panorama

Wat criminelen met jouw gezicht doen

Het sturen van zo'n foto lijkt misschien een kleine formaliteit, maar voor cybercriminelen is het een goudmijn. Zodra zij de voor- en achterkant van jouw ID-kaart of paspoort in handen hebben, hebben ze verschillende opties om misbruik te maken van jouw naam. Vaak kiezen ze voor een van de volgende praktijken:

• Online bankrekeningen openen: De buitgemaakte gegevens worden gebruikt om snel digitale rekeningen te openen. Die worden vervolgens ingezet voor illegale praktijken zoals het witwassen van drugsgeld of Marktplaatsfraude.
• Leningen of abonnementen afsluiten: Met een geldige kopie proberen oplichters op jouw kosten kredieten af te sluiten of dure telefoonabonnementen te scoren.
• Handel op het dark web: Soms doen de dieven het vuile werk niet eens zelf, maar worden jouw documenten simpelweg gebundeld en voor grof geld doorverkocht aan andere criminelen.

Tegen de tijd dat jij erachter komt dat er iets mis is, zijn de daders al lang met de noorderzon vertrokken. En het ergste is: bewijs daarna maar eens dat jij die lening niet zelf hebt afgesloten. Dat kost je maanden aan juridisch getouwtrek en bakken met geld.

Wat moet je dán doen?

De absolute basisregel is simpel: app nooit zomaar een onbewerkte foto van een officieel document naar een onbekend nummer, een hotel of een makelaar.

Moet je voor een legitieme instantie toch echt een keer een kopie aanleveren? Bewaar deze dan niet los op je filmrol, maar gebruik altijd de officiële KopieID-app van de overheid. Daarmee streep je je burgerservicenummer (BSN) en je pasfoto heel eenvoudig door én zet je een watermerk over de foto met de datum en het doel van de kopie.

Mocht de foto dan ooit in verkeerde handen vallen, dan hebben de oplichters er helemaal niets meer aan.