Snapchat is nog steeds razendpopulair onder jongeren. Miljoenen tieners gebruiken de app om verhalen met elkaar te delen, foto's en video's te versturen, te chatten en ga zo maar door. Echter wordt Snapchat tegenwoordig ook gebruikt voor de koop en verkoop van illegale handelswaar.
Onderzoeksprogramma Pointer dook in de schimmige wereld van de soms piepjonge Snapchat-dealers, die niet alleen vapes en lachgas via de app verkopen, maar ook nepgeld, drugs en zelfs wapens.
Hoe komen jongeren in contact met die dealers? En welke codetaal wordt er gebruikt? Jos de Groot van Pointer ging undercover om te laten zien hoe makkelijk het voor jongeren het is om in contact te komen met criminele leeftijdsgenoten. En hoe gevaarlijk het kan zijn om fysiek af te spreken met zo'n dealer.
Contact is zo gelegd
"Voor dit onderzoek hebben we 75 jongeren gesproken en allemaal zeiden ze: ja, we zien dat er wordt gedeald via Snapchat", legt De Groot uit aan het begin van de aflevering. Vervolgens zien we hem via een gekocht accountje makkelijk contact leggen met allemaal dealers, die in verschillende regio's actief zijn. De Groot en zijn team gebruiken accountnamen waaraan dealers duidelijk kunnen zien dat het om een minderjarige gaat. Maar dat lijkt ze niet te deren; ze worden gewoon toegevoegd en als potentiële klanten gezien.
Zo regelt Jos de Groot cocaïne, joints en ook een tazer. Via dealers die zelf een jaar of 15 zijn. Eén van hen schrikt ervan dat De Groot een koper van rond de 30 is, wat suggereert dat zijn normale klandizie eerder bestaat uit leeftijdsgenoten.
Brute aanval
Andere jongens lijken minder onder de indruk te zijn van Jos de Groot. Sterker, tijdens een deal veranderen ze in agressieve rovers, die er niet voor terugdeinzen geweld te gebruiken tegen de presentator, die alles met verborgen camera vastlegt.
De Groot spreekt af met twee jonge gastjes op een fatbike. Die zouden hem 450 euro aan nepgeld en lean verkopen, een soort hoestdrankmix met codeïne en promethazine.
"Alles rustig? Jij bent @Michael2011, toch?" begint het gesprek gemoedelijk. De Groot loopt mee met de jongens, die vragen of hij uit Rotterdam komt. Maar dan slaat de sfeer ineens om. Een van de jongens slaat de presentator neer en zegt: "Alles legen! Alles legen!" In andere woorden: leeg je zakken en geef je waardevolle spullen.
Na de gewelddadige uitbarsting springen de jongens weer op hun fatbike en sjezen ze weg. Jos de Groot blijft aangedaan achter, maar wordt gelukkig goed opgevangen door zijn team, dat in een nabijgelegen auto op hem wachtte. "Ik gaf het geld en toen heb ik een hele dikke klap op mijn hoofd gehad", zegt hij tegen de camera.
'Dat heeft 'ie vaker gedaan'
Even later doet hij aangifte bij de politie. "Nu is het aan hen. Het is gewoon kut, dat dit is gebeurd. Ik denk serieus dat we bij elke deal die we hebben gedaan te maken hadden met een minderjarige. Dat is gestoord. Dat is echt gestoord. Ook deze jochies. Hij heeft me één keer geslagen, keihard. Dat je ook denkt: dat heeft 'ie vaker gedaan. Daar wordt je wel een beetje naar van."
Dit keer was De Groot slachtoffer, maar je kunt er natuurlijk donder op tegen zeggen dat jongeren hetzelfde overkomt. Of erger.
Via een schriftelijke verklaring laat Snapchat weten dat de illegale praktijken die Pointer blootlegt verboden zijn op Snapchat en dat de dienst haar best doet dit te voorkomen. Echter is het duidelijk dat dealers nog steeds makkelijk te vinden zijn, soms met namen die heel duidelijk verwijzen naar hun handelswaar. De vraag is dan ook of Snapchat het probleem wel serieus neemt.