Week van Toen: Popie Jopie was voor de duvel niet bang (1985)

Met Donald Trump aan de knoppen moet je overal rekening mee houden, dus ook dat hij zelfs de paus verleidt tot een ordinair potje moddergooien. Al een maand vliegt er de nodige drek tussen het Witte Huis en het Vaticaan, met aan de ene kant Trump die zich steeds vaker opwerpt als een messias van het vrije Westen, en aan de andere kant paus Leo XIV, een Amerikaan nog wel, die in de ogen van Trump niet meer dan ‘een slappeling’ is. 

Trump was nogal op zijn tere ziel getrapt toen de kerkvorst, die deze week precies een jaar op zijn goddelijke zetel zit, onlangs verkondigde dat het maar eens afgelopen moest zijn met ‘die paar tirannen’ die de wereld in een wurggreep houden. Een goddelijke veeg uit de pan die uiteraard tegen het zere been van Trump was, maar dat zal de heilige vader aan zijn reet roesten. Verfrissend wel, zo’n nieuwe Popie Jopie die niet bang is om te zeggen waar het op staat. Eerlijk is eerlijk, dat was alweer een tijdje geleden. 

In de jaren tachtig hadden we er nog zo eentje, de Poolse paus Johannes Paulus II die nog altijd de laatste paus is die ons land heeft bezocht (dus Leo: weet wat je te doen staat!). Dat was wat in 1985, de paus op bezoek. Wekenlang stond Nederland op zijn kop, mede door grootschalige acties van onder meer de anarchistische kraakbeweging die in Amsterdam posters ophing van de paus met een hakenkruis op zijn arm en zelfs een schietschijf op zijn hoofd. Een regelrechte bedreiging aan het pauselijke adres, want op de posters stond ook dat degene die een kogel door zijn kop joeg kon rekenen op een bedrag van 15.000 gulden. Of het Johannes Paulus dun door zijn gewaad ging? Allesbehalve. Toen hij hiervan op de hoogte werd gesteld, zou hij slechts lachend hebben gezegd ‘dat 15.000 gulden niet echt veel was’. 

De paus in 1985: ‘15.000 gulden voor een kogel door mijn hoofd? Da’s niet veel’

Het merendeel van de katholieken in Nederland was ook niet blij met zijn komst, omdat hij er nogal vooruitstrevende ideeën op nahield over precaire zaken als abortus en euthanasie. Popie Jopie, zo werd hij genoemd door Harry Vermeegen en Henk Spaan die in die tijd het satirische programma Pisa maakten en een ongekende radiohit hadden met het gelijknamige liedje, maar dat terzijde.

In 1985 hadden we een grote fotoreportage over de paus die al vanaf zijn landing in Eindhoven er weinig zin in leek te hebben, net als het publiek dat niet massaal voor hem uitliep. Of zoals we toen schreven: “Nederland keek, geheel beveiligd en verstoken van de entourage, thuis bij de buis glazig naar de oude rituelen, terwijl de verkopers van ijs, limonade en bitterballen regelrecht het bankroet in werden gedreven.” 

Volgens ons leek de paus pas ‘in zijn humeur te komen toen hij kon plaatsnemen tussen de mollige zangeressen van het Volendams Operakoor’ (zie foto). Daarna vluchtte hij met de staart tussen de pauselijke benen naar België en Luxemburg waar hij op iets meer warmte kon rekenen. Maar niet voordat hij ons nog een boodschap van boven wilde meegeven: “Zie toe dat het licht in u geen duisternis is.” En weg was ie, om vervolgens nooit meer terug te komen.