Lifestyle

Schandalig: zo maken fabrikanten je favoriete producten stiekem kleiner (en jij betaalt de volle mep)

Je kent het wel: je trekt een zak chips open en vraagt je af of je betaalt voor aardappels of voor een flinke portie gebakken lucht. Of die pot pindakaas die ineens een verdacht diepe kuil in de bodem heeft. Welkom in de wereld van krimpflatie (of shrinkflation voor de internationale fijnproevers).

Florine Holtman
2 minuten
Financiën
Krimpflatie
Ter illustratie: twee zakken chips.

Het is de oudste truc uit het boekje van de marketingafdeling: de verpakking een fractie kleiner maken, terwijl de prijs op het schap keihard blijft staan.

Zo merk jij er niks van bij de kassa, maar vangt de fabrikant stiekem meer marge.

Hier lees je hoe ze je om de tuin leiden en waar je op moet letten.

1. De 'nieuwe look' afleidingsmanoeuvre

Wanneer een product een 'fris nieuw design' krijgt, moeten alle alarmbellen afgaan. Fabrikanten presenteren een restyling vaak als een verbetering ("Nu nog handiger in gebruik!"), maar ondertussen is de inhoud van 500 gram naar 450 gram gegaan.

De nieuwe vorm is vaak net iets slanker of hoger, waardoor het oog denkt dat er meer in zit, terwijl het volume in werkelijkheid is afgenomen.

2. De holle bodem en de grote luchtbel

Kijk eens kritisch naar je potten en flessen. Een populaire truc is het creëren van een indentatie (een holte) in de bodem van een pot. Van de buitenkant lijkt de pot even groot, maar binnenin offeren ze kostbare centimeters op.

Bij zakken chips is 'lucht' (stikstof om de chips vers te houden) het perfecte excuus om de zak slechts voor de helft te vullen.

3. Minder stuks, zelfde doos

Dit zie je vaak bij vaatwastabletten, thee of koekjes. De doos blijft exact hetzelfde formaat, maar in plaats van 20 zakjes zitten er ineens nog maar 18 in. Omdat de verpakking in je keukenkastje precies dezelfde ruimte inneemt, valt het psychologisch niet op dat je sneller naar de winkel moet voor een nieuwe voorraad.

4. Receptuur-gegoochel

Soms wordt de verpakking niet kleiner, maar de inhoud goedkoper. Dit noemen we ook wel skimpflation. De dure ingrediënten (zoals zonnebloemolie of echt fruit) worden deels vervangen door goedkopere alternatieven (zoals water, palmolie of aroma’s). Je betaalt hetzelfde, maar krijgt kwalitatief minder waar voor je geld.

Hoe wapen je jezelf?

Trap niet in de marketingpraatjes en word een meester in het scannen van de schappen met deze tips:

  • Check de kiloprijs: dit is je allerbeste wapen. Fabrikanten kunnen rommelen met grammen, maar de supermarkt is verplicht de prijs per kilo of liter op het schapkaartje te vermelden (vaak in kleine lettertjes onderaan). Vergelijk die, en niet de prijs van de verpakking.
  • Ken je klassiekers: weet je uit je hoofd dat je favoriete pak koffie altijd 500 gram was? Zie je ineens 425 gram staan voor diezelfde vijf euro? Laat het staan of zoek een alternatief.
  • Huismerken zijn eerlijker: huismerken doen minder vaak aan actieve krimplatie omdat ze minder budget hebben voor ingewikkelde nieuwe verpakkingslijnen. Vaak krijg je daar nog gewoon de 'ouderwetse' hoeveelheden.
  • Negeer de voorkant: termen als "Voordeelverpakking" of "Grootverpakking" zeggen helemaal niets. Soms ben je met twee kleine verpakkingen in de aanbieding zelfs goedkoper uit dan met één "XL" variant.

Fabrikanten gokken er dus op dat jij een gewoontedier bent dat op de automatische piloot winkelt. Door een seconde langer naar de kleine lettertjes te kijken, voorkom je dat je dief bent van je eigen portemonnee.