Waarom je strikt genomen gewoon een sigaret mag opsteken in het eerste rookvrije park van Nederland

Weet u nog dat leraren in de klas een sjekkie opstaken, de treinwagons blauw stonden en de zweetlucht in discotheken nog gemaskeerd werd door de geur van Marlboro en Camel? Andere tijden, zullen we maar zeggen.

Inmiddels zijn de rokers onder ons verbannen uit kroegen, stations en ga zo maar door. Zelfs het aankopen van een peperduur pakje rokertjes is tegenwoordig een hele onderneming, aangezien de supermarkten de sigaretten en shag inmiddels uit de schappen hebben gehaald. Alleen speciale verkooppunten bieden nog rookwaar aan. Net als tankstations, al verdwijnen de sigaretten per 2030 ook uit het assortiment van alle Shells, Esso's, TinQs en Tango's.

De volgende stap in de oorlog van de (lokale) overheid tegen rokers, is het tabaksvrij verklaren van openbare plekken, zo blijkt uit de opening van het eerste rookvrije park van Nederland.

Een verzoek, geen verbod

Aan de randen van het net geopende Seeligpark in Breda, maar ook op bepaalde stukken strand in Zandvoort, staan nu borden met 'Rookvrij', 'Rookvrije Generatie' en 'Rookvrij is ook vapevrij'. De boodschap is duidelijk: rokers zijn hier niet welkom.

Maar waar sommige mensen misschien denken dat een sigaretje opsteken kan leiden tot een fikse boete, blijkt het initiatief vooral een dringend verzoek, geen verbod. De gemeente of politie gaat geen boetes uitdelen en er wordt niet gehandhaafd. De gemeente hoopt vooral dat het roken door zo'n park minder zichtbaar wordt en gaat ervan uit dat bezoekers van het park elkaar aanspreken zodra iemand toch een saffie opsteekt.

De bedoeling is een park creëren waar 'kinderen het goede voorbeeld zien', aldus de gemeente. En waar er weinig tot geen peukenafval te vinden is.

Houdt juridisch geen stand

In principe een nobel streven, maar het rookvrij verklaren van een park houdt juridisch geen stand, bevestigen juristen aan de Telegraaf: "Gemeenten kunnen roken in de openbare ruimte niet zomaar verbieden, want tabak is een legaal product."

Dat laatste heeft te maken met het legaliteitsbeginsel, een fundamenteel rechtsstatelijk principe dat stelt dat al het overheidsoptreden gebaseerd moet zijn op een voorafgaande wettelijke grondslag. Omdat roken in de buitenruimte niet op landelijk niveau verboden is, kan een gemeente niet zomaar een rookvrij park aanleggen.

In elk openbaar park in Nederland mag je technisch gezien dus gewoon een sigaar opsteken, al zal dat niet altijd gewaardeerd worden. Vooral niet als je in het Bredase Seeligpark wandelt, waar mensen met kinderen misschien speciaal naartoe gaan om de tabaksdampen te vermijden.