Mag een veroordeelde kiezen wat voor taakstraf hij uitvoert? En wat zijn de opties?

Je hoort het vaak voorbijkomen in de media: een dader die een taakstraf opgelegd krijgt. Soms in combinatie met een celstraf, boete of andere straf, ook vaak zat als opzichzelfstaande maatregel. Zo'n straf mag maximaal 240 uur duren.

Sprekend voorbeeld is natuurlijk Peter Gillis, die deze week nog werd veroordeeld wegens het mishandelen van zijn ex Nicol Kremers. Peter beet volgens de rechter in haar neus en gooide haar tegen de muur van zijn chalet. Het vonnis: 60 uur taakstraf.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen een leerstraf, bijvoorbeeld een verplichte cursus, en een werkstraf. Dat laatste komt neer op onbetaald werk dat een veroordeelde moet uitvoeren om iets terug te doen voor de samenleving. Ook in Peters geval gaat het om een werkstraf.

Zelf kiezen?

Peter zal zich - indien het vonnis definitief wordt - moeten melden bij de reclassering, waar een intake-gesprek plaatsvindt. Tijdens deze afspraak wordt duidelijk wat de reclassering verwacht en wat de regels zijn, maar ook wat de situatie van de veroordeelde is. Hoe zit het met werk, studie en fysieke gezondheid? Allemaal zaken waar de reclassering rekening mee houdt. Ook het soort delict, de vaardigheden van de werkgestrafte, de wensen van het OM en de beschikbare plekken spelen een rol.

De veroordeelde mag zelf ook wensen doorgeven, al beslist de reclassering uiteindelijk waar en wanneer iemand als komt te werken. De inspraak van een werkgestrafte is dus beperkt.

Wat voor werk?

De reclassering heeft zelf een aantal groepsprojecten lopen, waarbij iemand van de organisatie de veroordeelden aanstuurt. Daarbij gaat het meestal om schoffelen of ander 'groenwerk' of iets op een werkplaats.

Vaker gaat iemand bij een maatschappelijke organisatie aan het werk. Zo zijn er duizenden plekken beschikbaar gesteld door bijvoorbeeld gemeenten (groenvoorziening), ziekenhuizen, dierenopvangcentra, bejaardentehuizen, begraafplaatsen, boswachterijen en ga zo maar door. Ook Defensie stelt werkplekken beschikbaar. Werkgestraften doen daar onderhoud aan het terrein, de stormbaan, schilderwerkzaamheden en het klassieke vuilprikken.

Kortom, je kunt een taakstraf op tig verschillende manieren uitvoeren, waarbij je zelf ook beperkt inspraak hebt. De betreffende organisatie én de reclassering moeten echter wel akkoord gaan met je keuze.

Deze organisaties krijgen trouwens geen geld van de overheid voor het aanbieden van de werkplekken, maar ze hoeven de mensen die een taakstraf uitvoeren ook niet te betalen.

Wat als je weigert?

Een taakstraf is geen vrijblijvend aanbod, maar een door de rechter opgelegde straf. Je mag het daarom niet weigeren. Doe je dit wel, dan kan de taakstraf omgezet worden naar een celstraf. De regel hierbij is dat je voor elke gemiste 2 uur taakstraf maximaal een dag de bajes in moet.