Allergie: alles wat je moet weten over oorzaken, symptomen en behandeling

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met een externe partner.

Wat is een allergie en hoe ontstaat die?

Je immuunsysteem reageert normaal op echte bedreigingen, zoals virussen en bacteriën. Bij een allergie slaat het alarm bij stoffen die eigenlijk onschuldig zijn: stuifmeel, huisstofmijt, bepaald voedsel, dierenharen of insectengif. Je lichaam maakt dan IgE-antilichamen aan die bij een volgende blootstelling histamine vrijmaken. Dat histamine veroorzaakt de klachten die je kent: niezen, jeuk, zwelling, een loopneus.

Allergieën zijn vaak erfelijk. Hebben beide ouders een allergie, dan heeft hun kind tot 80 procent kans om er ook een te ontwikkelen. Maar omgevingsfactoren tellen ook mee: luchtvervuiling, tabaksrook en voeding. En een allergie kan op elke leeftijd opduiken, ook als je er als kind nooit last van had.

De meest voorkomende allergieën

Hooikoorts kennen de meeste mensen wel. In het voorjaar en de zomer zorgt stuifmeel van bomen en grassen voor niezen, jeukende ogen, een loopneus en vermoeidheid.

Huisstofmijtallergie speelt het hele jaar. De uitwerpselen van huisstofmijten geven klachten die lijken op hooikoorts, vooral 's ochtends na het opstaan en tijdens het schoonmaken.

Bij voedselallergieën reageer je op eiwitten in bijvoorbeeld pinda's, noten, melk, eieren of vis. De klachten variëren van jeuk en huiduitslag tot buikpijn en misselijkheid. In ernstige gevallen kan anafylaxie optreden.

Dierenallergieën komen niet door de vacht zelf, maar door eiwitten in huidschilfers, speeksel en urine. Katten veroorzaken de meeste klachten, gevolgd door honden.

Insectengifallergieën ontstaan na een steek van een wesp, bij of hommel. De meeste mensen houden het bij lokale zwelling, maar bij een allergie kan de reactie levensbedreigend zijn.

Meer weten over specifieke allergievormen? Kijk op Alles over Allergie voor uitgebreide informatie over herkenning en behandeling.

Hoe wordt een allergie vastgesteld?

Stap één is een bezoek aan de huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een allergiespecialist voor een huidpriktest: kleine hoeveelheden allergenen worden op je onderarm aangebracht, en na zo'n 15 minuten zie je of er een reactie ontstaat. Bloedtests zijn een alternatief als een huidpriktest niet kan. Bij een vermoeden van voedselallergie wordt soms een provocatietest gedaan, waarbij je onder medisch toezicht kleine hoeveelheden van het verdachte voedingsmiddel eet.

Behandeling

De basis is simpel: vermijd het allergeen waar je op reageert. Bij hooikoorts betekent dat bijvoorbeeld ramen dicht tijdens het pollenseizoen en je haar wassen voor het slapen. Bij voedselallergieën is strikte vermijding noodzakelijk.

Antihistaminica helpen tegen niezen, jeuk en zwelling. De nieuwere varianten maken nauwelijks moe en kun je ook van tevoren innemen. Een cortisonhoudende neusspray is meer geschikt bij een allergische verstopte neus.

Een behandeling die zich richt op het her-trainen van het immuunsysteem is allergie immunotherapie, ook wel desensibilisatie genoemd. Gedurende drie tot vijf jaar wordt je lichaam stap voor stap gewend aan het allergeen, en het doel is dat je steeds minder heftig reageert. De bijwerkingen hiervan zijn meestal mild en binnen een aantal weken nemen ze af. Immunotherapie is beschikbaar voor onder andere pollen-, huisstofmijt- en insectengifallergieën.

De meeste allergieën zijn met de juiste aanpak goed te beheersen.