Je kent de situatie wel: je zit in een verhit gesprek en de tegenpartij doet uitspraken die je later nooit meer gaat kunnen bewijzen. De verleiding is groot om onopvallend de dictafoon van je smartphone aan te slingeren. Maar sta je dan met één been in de gevangenis, of heb je goud in handen voor de rechtszaal?
Het belangrijkste verschil in de wet is of je zelf onderdeel bent van het gesprek. Ben jij één van de sprekers? Dan mag je het gesprek in principe altijd opnemen, ook zonder dit vooraf te melden. Het maakt niet uit of dit een fysiek gesprek is of een telefoontje. De wet ziet dit niet als een strafbaar feit, omdat je simpelweg je eigen ervaring vastlegt.
Het wordt een heel ander verhaal als je een recorder onder een tafel plakt en een kamer verlaat, of de telefoon van je partner aftapt. Zodra je geen deelnemer bent aan het gesprek, pleeg je volgens het Wetboek van Strafrecht een misdrijf. Hier staan flinke boetes en zelfs celstraffen op.
Bewijs in de rechtszaal
Veel mensen denken dat 'onrechtmatig verkregen bewijs' in de prullenbak verdwijnt, maar in civiele zaken (zoals een arbeidsconflict of een burenruzie) oordeelt de rechter vaak anders. Het belang van de waarheidsvinding weegt daar doorgaans zwaarder dan de privacy van de persoon die stiekem is opgenomen.
Zelfs als je niet hebt gezegd dat de tape liep, kan de opname dus gewoon als bewijs dienen om je gelijk te halen. In strafzaken ligt de lat iets hoger, maar ook daar worden stiekeme opnames van slachtoffers of getuigen regelmatig toegelaten door de rechter.
De fatale fout: Delen op sociale media
Waar het vaak gruwelijk misgaat, is bij de publicatie. Mag je de opname maken? Ja. Mag je hem aan je advocaat geven? Ja. Mag je hem op Facebook, Instagram of YouTube slingeren om iemand aan de schandpaal te nagelen? Absoluut niet.
Zodra je een geheime opname openbaar maakt, maak je een inbreuk op de privacy en kun je te maken krijgen met claims wegens smaad of laster. Zelfs als alles wat op de tape staat waar is, kan de tegenpartij je financieel uitkleden via een onrechtmatige daadsactie. Houd de beelden of geluiden dus voor de rechter en niet voor de bühne.