De grootste datalekken in Nederland van vorig jaar en wat de oorzaak ervan was

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met een externe partner.

Voorkom ellende met een veilig besturingssysteem

Om jezelf te beschermen tegen deze groeiende digitale dreiging, is het slim om verder te kijken dan de welbekende, kwetsbare systemen. Steeds meer technologie-enthousiastelingen stappen over op PCLinuxOS, een uiterst robuust Linux-systeem dat bekendstaat om zijn stabiliteit en ijzersterke focus op veiligheid. In deze uitgebreide malware gids lees je alles over de unieke features van dit besturingssysteem en hoe je schadelijke software definitief buiten de deur houdt. Door de juiste community en software te kiezen, verklein je de kans aanzienlijk dat jouw persoonlijke bestanden op straat belanden.

Menselijke blunders kosten klauwen met geld

Geavanceerde cyberaanvallen halen vaak het landelijke nieuws, maar de harde realiteit is dat simpele menselijke fouten de allergrootste boosdoener zijn. Vorig jaar werden er 7.937 datalekken veroorzaakt doordat fysieke brieven met privégegevens naar een compleet verkeerd adres werden gestuurd. 

Daarnaast zorgden slordig verzonden e-mails of foute bijlagen nog eens voor 3.332 uiterst pijnlijke incidenten op de werkvloer. Een bizar voorbeeld van pure onoplettendheid was de gemeente Hof van Twente, waar hackers binnenkwamen omdat het wachtwoord van de server simpelweg 'Welkom2020' was. Deze bizarre blunder legde de gemeente maandenlang plat en kostte de belastingbetaler uiteindelijk 4,2 miljoen euro aan peperdure herstelwerkzaamheden.

Ook de gemeente Alkmaar ging pijnlijk de mist in door onvoorstelbaar menselijk falen. Een medewerker trapte vol in de trucs van een nep-CEO en maakte onder zware druk zomaar een factuur van 236.000 euro over aan cybercriminelen. 

Bij de Fraudehelpdesk stegen de landelijke fraudemeldingen in 2025 tot een duizelingwekkende 101.734, waarbij de totale gemelde financiële schade opliep tot een recordhoogte van bijna 69 miljoen euro. Criminelen maken hierbij gretig gebruik van de online gelekte contactgegevens om uiterst geloofwaardige phishingmails te versturen naar de slachtoffers.

Ransomware gijzelt de grootste Nederlandse merken

Cybercriminelen schuwen grote en bekende merknamen absoluut niet en eisen vaak absurde bedragen om versleutelde bestanden weer vrij te geven. De beruchte hackersgroep Hive legde in 2021 de online systemen en 49 fysieke winkels van Mediamarkt plat en eiste maar liefst 50 miljoen dollar in bitcoin. De KNVB werd in 2023 slachtoffer van de organisatie Lockbit, waarbij naar verluidt 1 miljoen euro losgeld werd betaald. Hiermee hoopte de voetbalbond te voorkomen dat 300 gigabyte aan salarisgegevens en paspoorten van Oranjespelers zou uitlekken. Ook televisiezender RTL werd geraakt door de ransomware CryTOX, mede doordat een externe medewerker geen veilige tweestapsverificatie gebruikte op het netwerk.

In de medische en logistieke hoek vallen door dit soort meedogenloze gijzelsoftware eveneens bijzonder harde klappen. Colloseum Dental Benelux zag zich genoodzaakt te betalen nadat 120 tandartspraktijken platlagen en de medische dossiers van 600.000 patiënten onbereikbaar waren. De Universiteit Maastricht betaalde in 2019 zo'n 200.000 euro losgeld in bitcoin aan hackers om weer bij hun bestanden te kunnen. Bizar genoeg wist justitie later een deel van deze bitcoins succesvol terug te vinden, die door de enorme koersstijging inmiddels 500.000 euro waard bleken te zijn. 

Kettingreacties raken miljoenen onschuldige burgers

Een enkele gehackte en matig beveiligde toeleverancier kan tegenwoordig een gigantisch en oncontroleerbaar domino-effect veroorzaken. De cyberaanval op softwareleverancier Nebu is daarvan het ultieme en meest schokkende voorbeeld. Door dit specifieke lek belandden de persoonsgegevens van 2,5 miljoen onschuldige mensen keihard op het internet. Hieronder vielen maar liefst 780.000 klanten van de NS, 700.000 klanten van VodafoneZiggo en 107.000 leden van de Nederlandse Golf Federatie. Daarnaast werden ook de privégegevens van 22.000 bezoekers van concertreeks De Vrienden van Amstel Live buitgemaakt via sponsor Heineken.

Een soortgelijke digitale ramp voltrok zich recentelijk bij een gerichte ransomware-aanval op het grote klantcommunicatiebedrijf AddComm. Deze hack in de toeleveringsketen leidde in 2024 tot meer dan 1,5 miljoen slachtoffers verspreid over ons hele land. Ook de recente cyberinbraak bij telecomreus Odido resulteerde in een van de absolute grootste en meest impactvolle lekken in de Nederlandse geschiedenis. Criminelen wisten hier mogelijk zonder pardon toegang te krijgen tot de namen, adressen, klantnummers en identiteitsgegevens van talloze argeloze abonnees. Deze staan inmiddels op het darkweb.

Tijd voor keiharde actie na alarmerende misdaadcijfers

De gezondheidszorg spant de absolute kroon met 6.873 datalekmeldingen in slechts één jaar tijd. Een huiveringwekkend dieptepunt was de meedogenloze hack bij het laboratorium achter het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Hackers stalen daar maar liefst 300 gigabyte aan extreem gevoelige medische dossiers van ruim 850.000 vrouwen. Toen de brute daders 1,1 miljoen euro in cryptomunten eisten, deden 118 gefrustreerde slachtoffers direct aangifte bij de politie.

Het openbaar bestuur scoort met 4.874 geregistreerde veiligheidsincidenten overigens bijna net zo ontstellend slecht. Zo belandden er door een knullige fout zomaar 60.000 e-mailadressen van studenten met een studieschuld op straat. Begin 2025 schrok de overheid opnieuw wakker toen meerdere ministeries slachtoffer werden van een gigantisch IT-lek. Deze duizelingwekkende cijfers leiden eigenlijk maar tot één keiharde eindconclusie. Onze digitale veiligheid lekt werkelijk aan alle kanten en grote instanties moeten bliksemsnel in actie komen om erger leed te voorkomen.