Het plan om de Noordpool te redden: Nederlandse startup wil ijs kunstmatig dikker maken

Het is vijf voor twaalf voor het noordpoolgebied. Waar er in 1980 nog zeven miljoen vierkante kilometer aan zomerijs lag, is daar nu nog maar vier miljoen van over. Als we niets doen, is de Noordpool voor 2050 in de zomer volledig ijsvrij. De Nederlandse startup Arctic Reflections weigert echter lijdzaam toe te kijken. Oprichters Fonger Ypma en Tom Meijeraan hebben een plan dat op papier absurd simpel is: we pompen er gewoon een laagje bij.

Het idee achter het project is gebaseerd op een keihard natuurkundig feit. Ijs werkt namelijk als een hitteschild voor de aarde. Het reflecteert tot 90 procent van het zonlicht, terwijl open water juist 90 procent van die warmte absorbeert. Hoe meer ijs er verdwijnt, hoe sneller de aarde dus opwarmt.

De techniek van Arctic Reflections richt zich op het dikker maken van het bestaande ijs tijdens de wintermaanden. Bij temperaturen van -20 tot -40 graden Celsius wordt er zeewater bovenop de bestaande ijslaag gepompt. Dit water bevriest razendsnel, waardoor het ijs kunstmatig groeit. Hierdoor blijft er in de zomer meer ijs over om de zon terug te kaatsen.

Pompen op Spitsbergen

Het is geen sciencefiction meer; de eerste tests zijn al achter de rug. Samen met de TU Delft en UNIS (het universiteitscentrum op Spitsbergen) zijn er praktijktests uitgevoerd op Spitsbergen. De resultaten zijn hoopgevend: in slechts één week tijd slaagde het team erin om een extra ijslaag van 30 centimeter te creëren.

Volgens de oprichters kan een extra laag van 30 tot 70 centimeter de levensduur van het ijs in de zomer met maar liefst een maand verlengen. "Thickening the Arctic sea ice in winter to have more reflective ice left in summer", is de kern van hun missie. Het doel is om het natuurlijke bevriezingsproces een flinke boost te geven.

De uitdaging: opschalen of verzuipen

Hoewel de techniek werkt, staan de Nederlanders voor een gigantische uitdaging. Om echt impact te maken op het klimaat, is er een grootschalige uitrol nodig met een enorm aantal installaties verspreid over de regio. Sommige experts plaatsen dan ook vraagtekens bij de technische en logistieke haalbaarheid van zo'n gigantisch operatie in een van de meest onherbergzame gebieden op aarde.

De startup is inmiddels een nieuwe fundraising-ronde gestart om het project naar een hoger niveau te tillen. Ze kijken hierbij naar een model dat vergelijkbaar is met carbon credits, maar dan in de vorm van ice credits. Hoewel de kosten fors zijn, is de boodschap van de ondernemers duidelijk: niets doen is geen optie meer. "Together we can make a difference," aldus het team. Of hun waterpompen de Noordpool definitief kunnen redden, moet de komende jaren blijken.