De grote statiegeld-roof: Nederlanders laten een half miljard euro aan kleingeld liggen

Het statiegeldsysteem in Nederland wordt gepresenteerd als een groen succesverhaal, maar de cijfers achter de schermen vertellen een heel andere waarheid. Terwijl de wettelijke normen voor inzameling al jaren worden gemist, is er één lachende derde: de industrie.

Volgens recente berekeningen van de Consumentenbond lieten we tussen 2021 en 2024 maar liefst een half miljard euro aan niet-geclaimd statiegeld liggen.

Dit gigantische bedrag van 500 miljoen euro verdwijnt niet in de berm, maar blijft in het systeem van Stichting Verpact, de organisatie die verantwoordelijk is voor de inzameling. De realiteit is stuitend: feitelijk financierde de consument hiermee de afgelopen jaren zo'n driekwart van het hele statiegeldsysteem.

Dwangsommen van 305 miljoen euro

De voortgang verloopt tergend langzaam, zo meldt NU.nl. Hoewel het iets beter gaat, wordt de wettelijke doelstelling van 90 procent nog steeds niet gehaald. Bij plastic flessen blijft de teller zelfs steken op een magere 77 tot 79 procent.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is de traagheid inmiddels spuugzat. Er werden vijf dwangsommen opgelegd, goed voor een totaalbedrag van maximaal 305 miljoen euro. Het grootste struikelblok? Een chronisch tekort aan inleverpunten. Waar er 12.000 nodig waren, waren er in 2023 pas iets meer dan 4.000 plekken waar je je statiegeld kon claimen.

Goedkoop plastic uit het buitenland

Ondanks de enorme bedragen die in de pot zitten, dreigt er een nieuw probleem voor de Nederlandse recycle-ambities. CEO Hester Klein Lankhorst van Verpact waarschuwt dat 'nieuw' plastic van buiten Europa momenteel goedkoper is dan ons ingezamelde materiaal. "We moeten versnellen op de inzameling van statiegeldverpakkingen om ook daar de wettelijke inzameldoelstelling van 90 procent te halen", aldus de topvrouw.

Zij pleit voor extra overheidsmaatregelen om de afhankelijkheid van olieproducerende landen te verkleinen. "Er moet meer gerecycled plastic worden ingezet in nieuwe verpakkingen. Dat zijn de grote uitdagingen voor 2026."