Gratis spullen of een valstrik? Dit zijn je rechten bij een ongevraagd pakketje

Je opent de voordeur en daar ligt het: een pakketje. Je naam staat erop, het adres klopt, maar je hebt in de verste verte niets besteld. Een foutje van een webshop? Een gulle gever? Of een smerige truc van een malafide verkoper?

Voordat je het pakketje enthousiast openscheurt of angstig naar het postkantoor rent, is het tijd voor een lesje consumentenrecht. De wet is namelijk verrassend gul, maar er zit één venijnige adder onder het gras.

In Nederland word je als consument beschermd door een ijzersterk schild: Artikel 7:7 van het Burgerlijk Wetboek. De regel is simpel: als een bedrijf jou ongevraagd een product stuurt met de bedoeling je tot een koop te dwingen, dan mag je dit product gratis behouden. Je hoeft de factuur niet te betalen en je bent ook niet verplicht om de boel terug te sturen.

Zelfs als je het product direct gebruikt, kan de verzender achteraf geen vergoeding eisen. De wetgever heeft dit zo bepaald om te voorkomen dat agressieve bedrijven consumenten onder druk zetten door ongevraagd spullen te sturen en daarna met dreigende incassobureaus te zwaaien.

De 'omruil-valstrik': pas op met je reactie

Hoewel de wet aan jouw kant staat, proberen louche bedrijven vaak een psychologisch spelletje te spelen. De klassieke methode? Het sturen van een 'gratis proefpakket' voor bijvoorbeeld vitamines of scheermesjes, waar stiekem een wurgabonnement aan vastzit.

De echte valstrik klapt pas dicht zodra je contact opneemt met de klantenservice. Ze proberen je dan vaak te verleiden tot een 'oplossing' waarbij je akkoord gaat met een kleine betaling of een retourprocedure. Door te reageren en bepaalde handelingen te verrichten, kun je onbewust de indruk wekken dat er wél sprake is van een overeenkomst. Bij overduidelijke agressieve verkoop is zwijgen vaak goud.

Bekijk ook

Pinpas thuis laten? Waarom experts één dag cash aanraden | Panorama

Wanneer moet je het wél teruggeven?

Er is één belangrijke uitzondering op de regel, en dat is de overduidelijke vergissing. Stel dat je buurman iets heeft besteld en de bezorger geeft het per ongeluk aan jou. Of er staat een totaal andere naam op het label van een bekende webshop. In dat geval is er sprake van een 'onverschuldigde betaling'.

In dit scenario mag je het pakketje niet zomaar houden. Je bent verplicht om de afzender de gelegenheid te geven om het pakketje op te komen halen of op hun kosten retour te laten sturen. Je bent echter nooit verplicht om zelf de portemonnee te trekken voor de verzendkosten om de fout van een ander te herstellen.

Nieuwe scam

Krijg je opeens goedkope troep van Amazon of AliExpress die je nooit besteld hebt? Grote kans dat je te maken hebt met 'brushing'. Verkopers sturen gratis rotzooi naar willekeurige adressen om daarna onder jouw naam een 'geverifieerde review' te kunnen schrijven op hun eigen site.

Hoewel dit onschuldig lijkt, betekent het wel dat je adresgegevens ergens op een lijst staan. Het advies? Geniet van je gratis gadget, maar controleer voor de zekerheid de wachtwoorden van je grote shopping-accounts. Zolang je niets tekent en niets betaalt, zit je juridisch geramd.