Je smartwatch liegt tegen je: waarom die 'digitale arts' om je pols een wassen neus is

Het is de ultieme statushouder van de moderne man geworden: de smartwatch. Of je nu in de bestuurskamer zit of aan de bar in de voetbalkantine, overal zie je die glimmende zwarte schermpjes om de polsen. We zijn massaal veranderd in data-junkies die hun eigen lichaam niet meer vertrouwen zonder dat een algoritme uit Silicon Valley er een plasje over heeft gedaan.

Heb je lekker geslapen? Dat bepaal je niet zelf, dat bepaalt je horloge. Heb je hard genoeg getraind? Pas als er een virtueel medaille op je scherm verschijnt, telt het echt.

Maar laten we wel wezen: we laten ons collectief in de luren leggen door een marketingmachine die ons wijsmaakt dat we een draagbare cardioloog om onze arm hebben hangen. Terwijl jij denkt dat je jouw gezondheid tot op de millimeter nauwkeurig in kaart brengt, zit je in werkelijkheid met een veredelde stappenteller te spelen die de plank vaker misslaat dan een blinde timmerman.

Bekijk ook

Digitale loper: waarom je direct moet stoppen met inloggen via Facebook of Google | Panorama

Het is tijd om de roze bril af te zetten en te kijken naar wat dat ding nou écht doet (en wat vooral niet). Want achter die flitsende grafieken en motiverende push-berichten schuilen een paar smerige addertjes onder het gras waar de fabrikanten liever over zwijgen.

1. De hartslag-hoax

Laten we eerlijk zijn: die groene lampjes aan de onderkant van je horloge zien er cool uit, maar het is geen medische apparatuur. De techniek (PPG) meet de bloedstroom door je huid. Hartstikke leuk als je stilzit op de bank, maar zodra je echt gaat zweten in de sportschool of een flinke sprint trekt naar de trein, raakt dat ding volledig de kluts kwijt.

Door zweet, haaruitval of een net iets te losse band kan de foutmarge oplopen tot wel 15 procent. Terwijl jij denkt dat je in de vetverbrandingszone zit, zit je horloge er vrolijk naast te gokken.

2. Slaaptracking: de gokkast aan je arm

Niets zo irritant als wakker worden met het gevoel dat je de hele wereld aankan, om vervolgens op je schermpje te lezen dat je een 'slechte slaapscore' hebt. Gevolg? Je voelt je direct alsnog een vaatdoek. Dat heet orthosomnia: een dure term voor 'jezelf gek maken met k*tdata'.

Een horloge kan namelijk geen hersengolven meten. Het kijkt alleen of je beweegt. Lig je een uurtje stil te piekeren over je belastingaangifte? Dan denkt je Fitbit dat je heerlijk ligt te dromen. Het is pure nattevingerwerk verpakt in een mooi grafiekje.

Bekijk ook

Locatiegeschiedenis wissen: zo verwijder je de verborgen lijst | Panorama

3. Schijnveiligheid voor je tikker

Tegenwoordig kun je met elk fatsoenlijk horloge een ECG (hartfilmpje) maken. Klinkt veilig, maar cardiologen worden er knettergek van.

• Paniek om niks: de software slaat alarm bij een onschuldige hapering, waardoor duizenden gezonde kerels zwetend bij de eerste hulp staan.
• De misser: andersom gebeurt ook. Je voelt je niet lekker, maar je horloge zegt 'OK'. Je zou de eerste niet zijn die met een beginnend infarct doorloopt omdat de app geen melding gaf.

4. Big Brother kijkt (en casht) mee

Het grootste gevaar zit niet in je pols, maar in de cloud. Jouw gezondheidsdata is vloeibaar goud. Denk je echt dat die tech-giganten dit alleen verzamelen voor jouw gezondheid?

In de VS loeren verzekeraars al mee. Wie zegt dat jouw zorgpremie over vijf jaar niet omhoogvliegt omdat je horloge aan de verzekeraar doorgeeft dat je elke avond drie uur op de bank hangt met een zak chips? Je betaalt honderden euro's om je eigen privacy aan de hoogste bieder te verkopen.