Hoe verrot is de Caribische politiek? Nederlandse miljoenen helpen niks

Corruptie is al heel, héél lang een probleem in het Caribisch deel van ons koninkrijk en het lijkt wel schier onmogelijk om er een einde aan te maken. Een minister-president in de bak vanwege maffia-connecties, een minister van Financiën die een moord bestelt… Er is altijd wel iets loos.

De ene corruptiezaak is nog amper achter de rug en een andere dient zich alweer aan. Twee Curaçaose ministers zijn vorige maand door hun eigen politieke partij opzijgeschoven vanwege serieuze beschuldigingen. Zo is het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek gestart naar minister Kimberly Lew-Jen-Tai. Haar partij doet het af als ‘een privékwestie’. 

Eind vorig jaar raakte de minister van Bestuur nog betrokken bij een uit de hand gelopen ruzie in een bouwmarkt op Curaçao. Tijdens de kerstinkopen kreeg ze het aan de stok met een ministeriële medewerker. Ook de echtgenote van die medewerker was betrokken bij de knallende ruzie, waarbij naar verluidt ook rake klappen zijn uitgedeeld. De echtgenote was er klaar mee en deed aangifte. Of deze knokpartij te maken heeft met het strafrechtelijke onderzoek, is onbekend.

De ander, gevolmachtigd minister Carlson Manuel, wordt onderzocht wegens mogelijke corruptie rond het Curaçaohuis in Den Haag. Tegen hem is een parlementaire motie aangenomen die de Algemene Rekenkamer oproept onderzoek te doen naar de financiële situatie van het Curaçaohuis, waar Manuel sinds 2021 de baas van is. Zijn politieke partij probeert de schade te beperken door te hameren op ‘transparantie’ en ‘discipline’, maar achter de schermen is het crisismanagement in volle gang.

Dat belooft weinig goeds, want bij hun voorgangers is het niet gebleven bij slechts een onderzoek. Een overzicht van de meest prominente, Caribische politici die voor serieuze misdrijven en onterechte beschuldigingen door de rechter zijn veroordeeld.

Premier blijkt loopjongen van de onderwereld

Politicus: Gerrit Schotte (51)
Functie: minister-president
Eiland: Curaçao
Schuldig aan: omkoping, valsheid in geschrifte en witwassen
Jaar veroordeling: 2017
Straf: drie jaar gevangenisstraf

Het is een verhaal dat rechtstreeks uit een maffiafilm lijkt te komen: een Italiaanse gokbaas, een charmante politicus op Curaçao, geheime bankrekeningen, valse facturen, en een zak geld die via omwegen weer netjes witgewassen werd. Maar dit is geen film. Dit is het échte verhaal van Gerrit Schotte, de eerste premier van Curaçao, en inmiddels ook de eerste oud-premier met een strafblad.

Volgens het Openbaar Ministerie had Schotte maar één echte opdrachtgever: niet het volk van Curaçao, maar Francesco Corallo, een invloedrijke Italiaanse casinobaas die in de Cariben bekendstaat als ‘de Maffiabankier van Sint-Maarten’. Deze zogenoemde King of Slots zou flinke sommen geld hebben overgemaakt aan Schotte, in ruil voor politieke invloed en bescherming van zijn gokimperium in het Caribisch gebied.

Het Hof achtte bewezen dat Schotte tussen 2010 en 2012 giften aannam van Corallo of diens bedrijven, waaronder tienduizenden dollars die op slinkse wijze via een Amerikaanse bankrekening en valse facturen werden doorgeschoven. Het doel: Schotte een voorkeursbehandeling laten regelen. Oftewel: keiharde ambtelijke omkoping.

Drie jaar de bak in

In de rechtszaal werd pijnlijk duidelijk dat Schotte tijdens zijn ambtstermijn vooral bezig was met het bedienen van Corallo’s belangen. Niet alleen werd geld aangenomen en witgewassen, ook liet Schotte zich in met valse facturen en beschikte hij over zogenaamde frequency jammers – illegale apparaten die mobiele netwerken kunnen verstoren. De man die als vernieuwer van Curaçao aantrad, bleek een loopjongen van de onderwereld.

Het Hof had geen genade: Schotte kreeg in 2017 een celstraf van drie jaar en verloor zijn passief kiesrecht voor vijf jaar. Dat betekent: geen politieke functie meer voor de man die ooit triomfantelijk het nieuwe land Curaçao ging leiden.

Premier Schotte kreeg flinke sommen geld toegeschoven. In ruil voor politieke invloed en bescherming van Corallo’s gokimperium 

Ook de rol van zijn partner, Cicely van der Dijs, bleef niet onopgemerkt. Zij was nauw betrokken bij de financiële trucjes van haar echtgenoot. Ze fungeerde als tussenpersoon bij de verdachte geldstromen, liet donaties op haar Amerikaanse rekening storten en gebruikte cheques om geldstromen te maskeren. Volgens het Hof was zij zich bewust van de dubieuze herkomst van het geld en aanvaardde zij willens en wetens het risico dat het geld uit misdrijven kwam. Haar straf? Vijftien maanden cel, waarvan zes voorwaardelijk.

Vertrouwen is weg

De zaak-Schotte is meer dan een schandaal. Het is een harde waarschuwing over hoe de Caribische politiek in de greep kan raken van criminele netwerken en buitenlandse belangen. De premier die het volk zou moeten dienen, diende in werkelijkheid een gokbaas. 

En het is niet zomaar een corruptiezaak: dit is het type affaire dat landen beschadigt, vertrouwen vernietigt en de democratie ondermijnt. Wat overblijft is een puinhoop van reputaties en een vertrouwenscrisis die Curaçao nog lang zal achtervolgen. Want wie eenmaal met de maffia dineert, eindigt zelden als iemand op wie je met vol vertrouwen kunt stemmen bij de volgende verkiezingen.

Minister laat politieke tegenstander uit de weg ruimen

Politicus: George Jamaloodin (58)
Functie: minister van Financiën
Eiland: Curaçao
Schuldig aan: uitlokken van moord
Jaar veroordeling: 2021
Straf: 30 jaar gevangenisstraf

Hij was ooit een van de machtigste mannen van Curaçao: minister van Financiën, prominent politicus, gladde prater in pak. Maar vandaag de dag zit George Jamaloodin in de gevangenis als veroordeelde moorduitlokker, afgeserveerd als het corrupte brein achter de beruchtste politieke moord in het Caribisch deel van het Koninkrijk.

In 2021 veroordeelde de rechter hem tot 30 jaar cel voor zijn rol in de moord op politicus Helmin Wiels, die op 5 mei 2013 op klaarlichte dag aan het strand werd doodgeschoten. Vijf kogels maakten een eind aan het leven van de man die corruptie luid en duidelijk aankaartte, en dus een bedreiging vormde voor wie boter op het hoofd had.

De schok was enorm: Wiels was geen onbekende in de Curaçaose politiek. Hij stond bekend als fel, radicaal en onvermoeibaar in zijn strijd tegen corruptie en witwaspraktijken. Al snel werd duidelijk dat dit geen onzorgvuldige afrekening was, maar een zorgvuldig geplande moord, uitgevoerd door beroepscriminelen. 

Gevlucht naar Venezuela

Jamaloodin kwam al snel in beeld. Niet alleen had hij een politiek motief – Wiels stond op het punt allerlei dubieuze praktijken aan het licht te brengen – maar ook had hij banden met verdachte figuren. De rechtbank stelde dan ook vast dat hij het brein achter de moord was. Hij zocht contact met een ‘moordmakelaar’, kocht de uitvoering af met een fors geldbedrag en hield zich op de achtergrond stil toen het bloed vloeide.

Uit onderschepte sms’jes, getuigenverklaringen en verklaringen van medeverdachten bleek dat Jamaloodin de opdracht tot de moord gaf, betaalde voor de uitvoering, en alles minutieus regelde. Een handlanger selecteerde de schutter en chauffeur, Jamaloodin hield het geld en het plan in de gaten. Zijn politieke macht gebruikte hij als dekmantel.

Helmin Wiels stond bekend als fel, radicaal en onvermoeibaar in zijn strijd tegen corruptie. Hij stierf door vijf kogels

Toen de verdenking steeds serieuzer werd, vluchtte Jamaloodin in 2016 naar Venezuela. Daar hield hij zich jaren schuil, tot hij in 2019 werd uitgeleverd aan Curaçao. Wat zich vervolgens in de rechtszaal ontvouwde, was niets minder dan het scenario van een politieke thriller.

Slechte naam

Wat deze zaak zo schokkend maakt, is dat een zittend minister van Financiën – een man die de publieke middelen had moeten beheren – zich ontpopte als opdrachtgever voor een afschuwwekkende moord. Niet alleen bezorgde hij Curaçao internationaal een slechte naam, hij liet ook zien hoe diep de verwevenheid tussen politiek en criminaliteit kan gaan op het eiland.

George Jamaloodin zit de komende tijd nog wel vast. Met 30 jaar op de teller zal hij pas als bejaarde man het gevangenishek weer achter zich dicht horen vallen, áls hij dat moment nog meemaakt.

Wannabe politicus slaat wild om zich heen

Politicus: Olivier Arrindell (44)
Functie: zakenman en wannabe politicus
Eiland: Sint-Maarten
Schuldig aan: laster, grove belediging en schending van de persoonlijke levenssfeer
Jaar veroordeling: 2023
Straf: rectificatie, verbod op herhaling van de aantijgingen met een dwangsom van 5.000 dollar per dag

Op Sint-Maarten loopt een man rond die zijn mond niet houdt. Die man heet Olivier Arrindell, en hij is zo controversieel dat hij zelfs in het Caribisch gebied een categorie op zichzelf vormt. Zakenman, luchtvaartcowboy, roeptoeter, zelfbenoemde politieke verlosser en inmiddels ook: overlevende van een moordaanslag. Wat is hier in godsnaam aan de hand?

Arrindell is al jaren een bekende naam op Sint-Maarten én Curaçao. Ooit droomde hij van een eigen luchtvaartmaatschappij – AVA Airways – die het Caribisch gebied zou verbinden met de wereld. Maar vergunningen bleven uit en een reeks ministers zag weinig heil in zijn plannen. Volgens een forensisch rapport waren zijn financiële documenten ‘hoogstwaarschijnlijk niet authentiek’. AVA Airways kreeg nul op het rekest van onder meer de Centrale Bank en het Curaçaose ministerie van Economische Ontwikkeling.

Anderen laten dan hun plan maar een stille dood sterven, maar dat is niks voor Arrindell. Die kiest voor de aanval en richt in 2023 de politieke partij Oualichi Movement for Change (OMC) op. Met veel bombarie kondigt hij aan corruptie, nepotisme en vriendjespolitiek te willen uitroeien op Sint-Maarten. “De politiek is rot, en ik ben hier om schoon schip te maken,” is de strekking van zijn boodschap. En die brengt hij allesbehalve diplomatiek.

Dodelijke aanslag

Arrindell beschuldigt onder meer toenmalig premier Silveria Jacobs op zijn socialemediakanalen YouTube en Facebook van alles wat God verboden heeft: van corruptie tot seksuele intimidatie binnen haar kabinet. Hij stelt zelfs dat Jacobs kampt met psychische stoornissen vanwege seksueel misbruik in haar jeugd. Haar ‘lesbische geaardheid’ zou het gevolg zijn van trauma’s die ze als kind heeft opgelopen. 

De premier laat de grove, ongegronde aantijgingen niet over haar kant gaan en sleept Arrindell voor de rechter. Die oordeelt in 2023 dat de omstreden zakenman zich schuldig heeft gemaakt aan laster, grove belediging en onrechtmatige aantijgingen. Hij moet rectificeren, zich onthouden van nieuwe onterechte beschuldigingen en krijgt een dwangsom opgelegd van 5.000 dollar per dag als hij niet doet wat de rechtbank hem heeft opgedragen. Maar de wannabe politicus trekt zich er niks van aan en gaat gewoon door met zijn lasterpraktijken.

Op 17 juli 2024 slaat het noodlot echter toe. Het gebeurt in de vroege avond in het chique Maho, een wijk bij het beroemde strand met dezelfde naam. Arrindell zit in zijn auto, samen met zijn vrouw Sabine en hun dochter. Op beelden van bewakingscamera’s is te zien hoe Sabine uitstapt en naar de auto voor hen loopt. Als ze terugkeert, stapt een man uit de bewuste auto. Hij trekt een vuurwapen en begint te schieten. Sabine wordt geraakt en overlijdt ter plekke. Arrindells dochter raakt gewond. Zelf komt hij er levend af, maar hij zit onder het bloed als hij, slechts enkele minuten na de aanslag, op sociale media verschijnt met de woorden: “Mensen, ik ben neergeschoten. Ze hebben geprobeerd me te vermoorden.”

Louche zaken

De video gaat viraal en de internationale pers pikt het op. Op Sint-Maarten, waar eerder nogal lacherig werd gedaan over de aantijgingen van Arrindell, wordt nu met verbijstering gereageerd. Vooral de bravoure waarmee Arrindell zijn bebloede hoofd online gooide, terwijl zijn vrouw dood in de auto lag, wordt onbegrijpelijk genoemd.

Sabine – Amerikaans burger, geboren in Puerto Rico en met de Franse nationaliteit – was volgens haar man ‘zijn beschermengel’ en zou niet het eigenlijke doelwit zijn. Hij wijst met een beschuldigende vinger naar drie politieke leiders die hem uit de weg zouden willen ruimen. Bewijs daarvoor levert hij echter niet. 

De zaak is met raadselen omgeven. Er is anno nu nog steeds weinig over bekend, behalve dan dat enkele dagen na de moordaanslag op het Franse deel van het eiland een Fransman is opgepakt. Die wordt vanwege Franse wetgeving echter niet uitgeleverd. De speculaties zijn niet van de lucht door alle geheimzinnigheid. Is de moordaanslag te verklaren doordat Arrindell verwikkeld is in louche zaken? Of was het toch de zittende macht die hier probeerde af te rekenen met een succesvolle zakenman die met alleen woorden oorlog voerde tegen corruptie? Dat laatste is een beeld dat Arrindell zelf maar al te graag oproept. 

Miljoenen uit Nederland

Wat de zaak Arrindell in elk geval wel laat zien, is dat op Sint-Maarten de grens tussen onder- en bovenwereld flinterdun is. Wat daarbij zeker een rol speelt, is de geringe bevolkingsomvang van het eiland. Omdat het nog geen 45.000 inwoners heeft, kom je er vrij makkelijk op de kieslijst van een politieke partij. Ook als je niet helemaal zuiver op de graat bent. Dat de naam van Olivier Arrindell op het stembiljet staat bij de verkiezingen in de zomer van 2024 is dan ook niet zo verbazingwekkend. Het lukt hem echter niet om een zetel te veroveren in het parlement.

Nederlandse rechercheurs sloegen eerder al alarm over de kwetsbare positie waarin Sint-Maarten verkeert: politici, zakenlieden en criminele netwerken vormen er een giftige cocktail. Het Team Bestrijding Ondermijning (TBO) probeert al zo’n tien jaar met miljoeneninvesteringen uit Nederland de corruptie en witwaspraktijken aan te pakken.

Zelf heeft Arrindell er geen enkele twijfel over: de aanslag is het gevolg van zijn kruistocht tegen corruptie. De huidige premier Luc Mercelina noemt het echter ‘géén politieke moordaanslag’. Het wachten is nu op de afronding van het onderzoek – waarin Nederland en Frankrijk samen optrekken – en het is aan de Franse rechter om de waarheid boven tafel te krijgen.