MISDAADCOLUMN: Een fatbike is een plee op wielen

Ik heb een tijdje in Haarlem gewoond. Leuke stad. Ik kwam er Willem Kieft weleens tegen, wachtend bij een kippenkraam. Wims favoriete adresje, de kippen daar hebben een krokant korstje. Daar houdt hij van, zo onthulde hij ooit in zijn postcast met Gijp. Ook Amerika-kenner Raymond Mens zag ik weleens met zijn vriend door de binnenstad wandelen. Maar die zijn inmiddels naar Almere verhuisd. Tja. Bij mij aan de overkant woonde Mart Smeets, maar die wandelt niet meer, die beweegt zich voort. Liefst met een grote sjaal om het hoofd, want Mart wordt liever niet herkend, laat staan aangesproken.

Aan de rand van Haarlem ligt Bloemendaal. Ook mooi. Een en al chic. Moeders die hun kroost in de Range Rover naar school brengen, statige oprijlanen, kasten van huizen en – nu moet ik toch even iets bitters wegslikken – fatbikes. U leest het goed: fatbikes. In Bloemendaal. En het is nog erger: het villadorp bleek zelfs in de greep te zijn van een fatbike-bende. Ik dacht bij dat woord nog even aan belletje trekken of op het achterwiel door een winkelstraat rijden. Maar niks hoor, de fatbikers stelen, intimideren en klieren. Sneu gedrag dat past bij een sneue fiets, want zo mogen we deze tweewieler toch wel noemen.

Wat is eigenlijk een fatbike? Ik heb maar één antwoord: een plee op wielen. Kijk maar eens goed. Je zit raar laag op iets dat ontworpen lijkt te zijn door iemand die is begonnen met het schetsen van een motorfiets, maar halverwege toch voor een fiets heeft gekozen. Het ding heeft monsterlijke banden, ik hoop dat iemand me nog eens kan uitleggen waarom. Je kunt de fatbike ook opvoeren. Dat maakt het beeld nog gekker. Het matcht gewoon niet, zo’n snelle kinderfiets. Alsof je een scootmobiel opeens de stenen uit de straat ziet accelereren. 

De fatbike is duidelijk bedoeld voor jongeren. Of misschien moet ik zeggen jongens. Ik zie niet veel meiden op zo’n ding. En al helemaal geen volwassenen. De fatbike-rijders zijn allemaal ten prooi gevallen aan één groot misverstand: ze denken dat het er allemaal reuzestoer uitziet. Maar dat doet het dus niet, het ziet er belachelijk uit. Spuit ’m rood en je ziet Donald Duck erop rijden. Het verbaast me eigenlijk dat er nog niet zoiets als de ‘Fat Angels’ bestaat, met een eigen clubhuis. Allemaal een leren jack met een logo op de rug. Chapter Bloemendaal. De fatbikes strak opgelijnd voor de deur. Nieuwe leden moeten een inwijdingsritueel ondergaan. Lange neus maken naar een politieauto. Op het achterwiel een rondje door de HEMA. Een minuut boos kijken zonder in de lach te schieten.

Even serieus nu. Ik heb voor de aardigheid eens op het trefwoord ‘fatbike’ gezocht op de nieuwspagina van de politie. Mijn vermoedens werden meteen bevestigd. De fiets heeft de scooter verdrongen. De fatbike heeft niets meer met kattenkwaad te maken, maar duikt op bij overvallen, babbeltrucs, inbraken, afpersing, straatintimidatie en drugsdeals. En dan vraag ik me altijd af: nodigt een fatbike uit tot crimineel gedrag, of kiezen crimineeltjes de fiets als favoriet vervoermiddel? Het kip-of-eiverhaal. Hoe dan ook: de Fiat Multipla onder de tweewielers is populair en zal dat voorlopig wel blijven.

Booming business dus. En dat leidt, geheel in lijn met het treurige imago van de fatbike, tot hilarische situaties. Handelaren die geld ruiken, een partij fatbikes bestellen uit China en moeten toekijken hoe de hele partij al in de haven in beslag wordt genomen omdat de fietsen niet aan de veiligheidsregels voldoen. En zo kon het gebeuren dat er vorig jaar 16.500 fatbikes door de shredder gingen. Precies waar ze thuishoren.