Stop met energie verspillen: deze beweging is vier keer efficiënter dan wandelen

Wie denkt dat een stevige wandeling de meest natuurlijke manier is om je te verplaatsen, heeft het biomechanisch gezien mis. Volgens Anthony Blazevich, hoogleraar biomechanica aan de Edith Cowan University, is de fiets namelijk een wonder van efficiëntie dat onze fysieke beperkingen moeiteloos omzeilt. In een artikel voor The Independent legt hij uit dat fietsen niet alleen sneller is, maar ook minstens vier keer zo efficiënt als wandelen en zelfs acht keer efficiënter dan hardlopen.

Het probleem met wandelen

Volgens Blazevich verspillen we tijdens het wandelen of hardlopen onbewust enorme hoeveelheden energie. De manier waarop we ons op twee benen voortbewegen is namelijk verre van optimaal. "Wanneer we lopen of rennen, vallen we in wezen op een gecontroleerde manier naar voren, waarbij we onszelf bij elke stap opvangen", aldus de professor.

Onze benen moeten bij elke stap grote bogen maken en zware ledematen optillen tegen de zwaartekracht in. Bovendien is elke voetstap eigenlijk een mini-botsing met het asfalt. Die klap kost kracht. Blazevich legt uit: "Dit is energie die verloren gaat, letterlijk afgevoerd als geluid en hitte nadat het door je spieren en gewrichten is gestuurd." Bij wandelen rem je jezelf bij elke stap een beetje af, waarna je spieren weer extra hard moeten werken om die vertraging te overwinnen.

De weg 'kussen' met wielen

De fiets lost dit fundamentele probleem op met een simpel maar briljant concept: het wiel. In plaats van een constante botsing met de grond, is er sprake van soepel rollend contact. Volgens de biomechanica-expert "kust" elk deel van de band het wegdek voordat het weer omhoog komt. Omdat het wiel constant draait, is er geen sprake van het remmen en optrekken dat bij wandelen hoort. De kracht van je pedaalslag wordt direct omgezet in snelheid.

Daarnaast helpt de fiets onze spieren om in hun ideale zone te blijven presteren. Spieren verbruiken namelijk meer energie naarmate ze sneller moeten samentrekken. Dankzij de versnellingen op een fiets kun je opschakelen, zodat je spieren niet sneller hoeven te werken terwijl je toch versnelt. "Je spieren kunnen in hun 'sweet spot' blijven voor zowel krachtproductie als energiekosten", stelt Blazevich.

Wanneer de benenwagen het toch wint

Toch is de tweewieler niet op elk terrein de onbetwiste koning. Zodra het landschap extreem steil wordt, veranderen de verhoudingen. Bij hellingen van meer dan 15 procent wordt het voor de menselijke benen lastig om genoeg kracht te genereren in de cirkelvormige pedaalbeweging. "Wandelen (of klimmen) wordt effectiever op zeer steile heuvels met een hellingspercentage van meer dan ongeveer 15 procent", aldus de professor.

Maar op de vlakke weg is de conclusie onverbiddelijk. Fietsen kan minstens vier keer efficiënter zijn dan wandelen en zelfs acht keer efficiënter dan hardlopen. Voor wie zijn lichaam maximaal wil benutten zonder onnodige slijtage, is de fiets dan ook geen simpel vervoersmiddel, maar een biomechanisch kunstwerk dat spierkracht omzet in pure, efficiënte beweging.