Voor de kleine ergernissen is de overheid relatief vergevingsgezind. Heb je je schuldig gemaakt aan wildplassen, openbare dronkenschap of heb je die buurman een nacht uit zijn slaap gehouden met geluidsoverlast? Dan geldt er een verjaringstermijn van 3 jaar. Na die tijd mag de overheid je voor deze overtredingen niet meer vervolgen.
De klok voor misdrijven: 6, 12 of 20 jaar
Zodra je een stap verder gaat en een misdrijf pleegt, wordt de klok een stuk groter. De termijn is afhankelijk van de maximale straf die op het feit staat:
- 6 jaar: Voor lichte misdrijven zoals stroperij of het negeren van een ambtelijk bevel (zaken met max. 3 jaar cel).
- 12 jaar: Voor de meest voorkomende misdaad, zoals diefstal, oplichting en het vervalsen van papieren.
- 20 jaar: Voor het zwaardere werk, zoals afpersing of aanranding (zaken waar 8 jaar cel of meer op staat).
Moordenaars zijn nooit veilig
Vroeger kon je na een paar decennia nog wegkomen met een moord, maar die tijd is definitief voorbij. Sinds 2006 is de wet keihard: voor de ernstigste misdrijven geldt geen verjaringstermijn. Wie zich schuldig maakt aan moord, doodslag, verkrachting of mensenhandel (feiten met 12 jaar cel of meer), kan de rest van zijn leven nooit meer rustig slapen. De politie blijft je achtervolgen tot in het graf.
De 'stuiting': De teller op nul
Denk niet dat je simpelweg de kalender kunt afvinken. Zodra justitie een zogenaamde 'daad van vervolging' verricht, begint de hele termijn weer opnieuw te lopen. Word je na elf jaar en elf maanden eindelijk verhoord voor een diefstal? Dan gaat de klok weer vanaf nul tikken. Dit noemen we stuiting. De overheid kan dit blijven doen totdat de termijn definitief is verstreken zonder dat er actie is ondernomen.
Waarom laten we criminelen gaan?
Het lijkt onrechtvaardig, maar er zit een logica achter. Na verloop van tijd vervaagt het bewijsmateriaal, herinneren getuigen zich niets meer en vergaan sporen. De wet vindt dat de overheid niet eeuwig mag treuzelen met het vervolgen van lichte zaken. Maar vergis je niet: voor de echte zware jongens blijft de deur van de cel altijd op een kier staan.