Jetzt geht's Atemlos: heerlijke Helene Fischer (41) komt naar de Johan Cruijff Arena

Helene Fischer kijkt uit naar haar Hollandse trip. Omdat Nederlanders volgens haar nét wat fanatieker haar muziek beleven dan haar landgenoten, maar ook omdat ze hier betrekkelijk rustig over straat kan. Ja, veel mannen zullen even omkijken, maar dat is niet per se vanwege een herkenning. Die status heeft ze hier niet, wat een gigantisch contrast is met Duitsland waar ze de populairste artiest van het land is. “Wanneer we op tournee zijn, weet heel Duitsland waar wij ons bevinden,” zei ze ooit tegen de Nederlandse pers. “Waar kun je dan in je weinige vrije tijd in rust en onopgemerkt ontspannen? Dat is eigenlijk de grootste uitdaging. De mensen zijn meestal niet het probleem. Ze respecteren dat ik een vrije dag heb als ze mij met mijn gezin in het park zien lopen. De paparazzi zijn het probleem.” 

Madame Tussauds

Op 30 juni geeft ze weer eens een optreden in Nederland, waarvoor ze maar gelijk de Johan Cruijff Arena heeft geboekt, maar elders in Amsterdam heeft ze een permanente plek. Eind vorig jaar mocht ze namelijk haar eigen beeld onthullen in Madame Tussauds. Ze is diep onder de indruk van haar wassen evenknie. Komt niet helemaal als een verrassing, want ze was namelijk nauw betrokken bij het gehele proces. Maar toch, van top tot teen is het Helene Fischer.

Best opmerkelijk, want er waren bijvoorbeeld geen foto’s van haar voeten voorradig. Dan loop je het risico van een tenenkrommende uitwerking, of dat ze op haar teentjes is getrapt door het eindresultaat, maar het beeld is voor Fischer allesbehalve van een voetstuk gevallen. “Sommige mensen hebben wat krommere tenen of een teen die langer is dan de rest,” zei ze bij wijze van ‘teencollege’ in het AD. “Dus ik had echt géén idee wat ik kon verwachten. Maar tot mijn verbazing, en dat meen ik, zagen mijn voeten er perfect uit. Zelfs de nagels kwamen overeen.”

Fijn, dan kunnen de voetjes straks helemaal van de vloer in de Arena, al is dat sowieso haar specialiteit. Het staat overigens niet op zich dat er geen foto’s van haar voeten waren, want Fischer is niet het type dat iedere minuscule handeling deelt met haar fans. Integendeel. Zelfs dat ze vier jaar geleden in verwachting was van haar eerste kindje wilde ze voor zichzelf houden. Een utopie voor een van de beroemdste vrouwen van Duitsland, maar toch probeerde ze het. Uiteraard lekte het nieuws uit en had ontkennen geen zin toen ze werd geconfronteerd met het gerucht. “Helaas werd er iets onthuld wat we graag nog wat langer privé hadden gehouden,” schreef ze teleurgesteld op Instagram. Iemand uit haar omgeving had de mond voorbijgepraat. 

Het zegt veel over hoe Fischer in het leven staat. Ze nodigt het Duitse equivalent van RTL Boulevard niet uit voor een reportage van de genderrevealparty. De exacte geboortedatum houdt ze ook geheim, wat ze ook deed na haar tweede bevalling, afgelopen zomer. Ook naar de naam is het gissen; dat ze het nieuws dat ze een tweede kind op de wereld heeft gezet zelfstandig deelt op sociale media is al heel wat. Maar dat doet ze wel op karakteristieke wijze, via een handgeschreven brief. 

Geheel ten overvloede meldt ze het AD, dat haar bij hoge uitzondering te spreken kreeg, dat ze ‘werk en privé gescheiden wil houden’. Want je raadt het al: Fischer is ook niet scheutig met interviews: “Mensen vinden mijn leven heel interessant, maar er zijn dingen die ik voor mezelf wil houden. Natuurlijk zijn er paparazzi, heel veel zelfs. Eigenlijk staat er altijd wel íets over mij in de Duitse pers. Dat is weleens vervelend, helemaal als het niet klopt. Dan moeten we daar weer tegen optreden en dat kost veel tijd.” Het is duidelijk dat we te maken hebben met de tegenpool van die andere dame die vaak de Duitse boulevardpers kleurt: Sylvie Meis. Toch hoeven we geen medelijden te hebben met Fischer: “Dat is de keerzijde van de roem. Maar geen zorgen: inmiddels ben ik er wel aan gewend.”

Schlagerkoningin

De beginveertiger draait dan ook al een tijdje mee. Er zullen hele volksstammen denken dat ze met slechts één liedje heeft gescoord – excuses als het deuntje van Atemlos durch die Nacht de komende uren in uw kop blijft galmen –maar ze zit al twintig jaar in het artiestenvak. In 2013 drong dat tot ieders oren door, na het verschijnen van die net aangehaalde oorwurm.

Het levert haar de eretitel ‘Schlagerkoningin’ op, al vindt ze dat zelf helemaal niet zo’n eer: “Ik ben opgegroeid met schlager en natuurlijk maakte ik mijn eerste stappen in dat genre. Maar ik vind het jammer dat ik nog steeds in dat hokje word geplaatst. Ik geloof er namelijk in dat ik in al die jaren mijn eigen genre heb uitgevonden.” En dat is? Een cocktail van schlager en popmuziek, aldus Fischer zelf: “Ik noem het mijn eigen ‘Helene-cosmos’. Maar misschien moeten we het niet continu een naampje willen geven. Ik ben gewoon… Helene.”

Goed, een ander hokje dan maar, dat van sekssymbool. Hoe gesloten Fischer is qua privéleven, zo geeft ze zich wél bloot op het podium. En dat bedoelen we inderdaad letterlijk. Dat haar beeld in Madame Tussauds niet zoveel om het lijf heeft is dan ook geen toevallige samenloop van omstandigheden. Sommige collega’s hebben weleens moeite met haar kledingstijl. Bij een schlagerzanger denken conservatieve stromingen vast aan krulsnorren en Lederhosen, maar zulke conservatieve denkbeelden zijn niet aan Fischer besteed. “Om eerlijk te zijn: ik ben erg zelfverzekerd en geloof in mezelf,” reageerde ze schouderophalend in gesprek met Nederlandse cameraploegen.

Lachend: “Ik sta ook niet helemaal bloot op het podium. Volgens mij is het een kwestie van zelfvertrouwen en dat kan ik delen met het publiek. Het zijn volgens mij ook niet de vrouwen die deze kritiek geven. Het is de manier waarop ik als artiest op het podium sta, ik weet niet hoe ik dat nog beter kan uitleggen.” Nou, dit volstaat wel, hoor. Het enige wat resteert is medelijden met de mensen, mannen als we Fischer mogen geloven, die haar garderobe niet kunnen waarderen. 

Hoe gesloten de zangeres is qua privéleven, zo overtuigend geeft het Duitse sekssymbool zich wél letterlijk bloot op het podium

Daar heeft haar man, Thomas Seitel, geen last van: hij viel namelijk voor haar op het podium. Of beter gezegd: daarboven. In 2018 kreeg Fischer alle ruimte van de Duitse zender ZDF om een spectaculaire kerstshow in elkaar te timmeren. Daar bedacht ze een fraaie trapeze-act voor. Een acrobaat werd ingehuurd, Thomas Seitel, om samen met haar de show naar grote hoogten te doen stijgen. Wekenlang werkte hij met Fischer, die hij op dat moment niet persoonlijk kende, aan de niet ongevaarlijke stunts. “Het is gewoon werk wat wij doen,” zei Seitel twee maanden voor de kerstuitzending. “Maar natuurlijk moet ik haar goed vasthouden als we vliegen, ik wil niet dat ze valt. En zij ook niet... Helene heeft alleen mij als zekerheid, ik ben op dat moment voor twee levens verantwoordelijk.” 

Buiten dat het ook niet bepaald ‘gewoon’ werk is dat wordt verricht, blijft het dus niet bij een gewone arbeidsrelatie. Als de twee op vijftien meter hoogte bij miljoenen Duitse huishoudens over het scherm vliegen zijn de nieuwe verhoudingen al duidelijk. Tien jaar vormde Fischer een glamourkoppel met Florian Silbereisen, een Duitse zanger annex presentator. Nog voordat de roddelbladen kunnen uitpakken met de breuk lekt uit dat ze in de armen is gevallen van acrobaat Sietel die óók zijn relatie verbreekt. Saillant detail: hij was jarenlang samen met de vaste visagiste van… Helene Fischer. Vind je het gék dat de Duitse boulevardpers bovenop haar privéleven duikt!

Hitlergroetend 

Fischer is allesbehalve een grijze muis, zoveel is zeker. Dat ze moeiteloos voetbalstadions vult is daar alleen maar bewijs van. Maar dat is lang niet alles. Ook haar achtergrond maakt nieuwsgierig, want de wortels van de succesvolste Duitse artiest van dit moment liggen niet in Duitsland, maar in, jawel, Rusland. Een héél kort geschiedenislesje: als Napoleon met zijn Franse leger door Europa trekt, en dan zitten we dus begin negentiende eeuw, vluchten veel Duitsers naar Rusland. Zo ook de voorouders van Fischer.

Als meer dan een eeuw later Adolf Hitler Rusland binnenvalt moeten de Duitse immigranten het ontgelden en worden ze op de trein gezet naar Siberië. Daar blijven vader en moeder Fischer enkele decennia wonen, in Krasnojarsk, waar Helene in 1984 wordt geboren. Als zij vier jaar later, een jaar voordat de Berlijnse Muur valt, de kans krijgen om zich te vestigen in het toenmalige West-Duitsland, doen ze dat, met de kleine Helene, die dan een kleuter is, op hun arm. Ze krijgen het West-Duitse staatsburgerschap, vandaar dat Fischer nu te boek staat als een Duitse. 

Hoe interessant haar afkomst ook is: verwacht van haar geen verhelderende inzichten over de oorlogslust van Vladimir Poetin of andere zaken die voorbijkomen in het journaal als het over Rusland gaat. Ze heeft er namelijk een sport van gemaakt om nergens een mening over te hebben, althans: publiekelijk. Groot is dan ook de schok als ze zich in 2018 tóch uitspreekt over een maatschappelijke kwestie. Niet van harte, ze voelt zich gedwongen. Duitsland is op dat moment in de ban van vreemdelingenhaat. In Chemnitz, in het voormalige Oost-Duitsland, wordt een man doodgestoken na een aanvaring met twee vluchtelingen. Vervolgens trekt een stoet extreemrechtse lieden Hitlergroetend door de stad: iedereen die ook maar lijkt op iets buitenlands wordt aangevallen. In Duitsland gaat het nergens anders over, de meeste artiesten hebben de vreemdelingenhaat allang veroordeeld.

Maar Fischer hult zich in eerste instantie in stilzwijgen, zoals ze altijd doet. Zelfs tijdens een benefietevenement in Chemnitz, waar ook zij optreedt, is zij de enige artiest die geen kleur bekent. Je zou kunnen zeggen: mooi dat ze niemand voor het hoofd wil stoten, dat iedereen welkom is bij haar shows, ongeacht de politieke voorkeur, maar nu wordt het toch een beetje potsierlijk. Collega-artiesten pikken het niet meer dat zij wél de kastanjes uit het vuur halen terwijl Fischer in alle talen blijft zwijgen. Bij hoge uitzondering tikt ze dan tóch maar een statement op Facebook, de eerste keer dat ze zoiets doet.

“We mogen niet wegkijken van wat er op dit moment in ons land gebeurt,” schrijft ze. “Maar we kunnen gelukkig tegelijkertijd zien hoe groot de saamhorigheid is, en daar kunnen we trots op zijn. Muziek is een teken van verbondenheid en de liefde wint altijd.” Je kunt denken: zeg dan liever niks, wat heeft de wereld aan deze open deuren? Toch wordt dit verplichte nummer gewaardeerd, al smaakt het voor Fischer zeker niet naar meer: het volk hoeft niet te verwachten dat ze zich nu vaker in het publieke debat gaat mengen.

Niet veel later komt ze tijdens een concert in Berlijn terug op haar primeur. “Ik volg de media natuurlijk ook. En ik geef nooit politieke statements af, want mijn taal is de muziek. Maar vanavond geven we een signaal af, verhef samen met mij uw stem, tegen geweld en tegen vreemdelingenhaat.” 

Serieus geblesseerd

Terug naar de muziek, want laten we het erop houden dat aan Fischer geen groot spreker verloren is gegaan. Is ook niets mis mee: ze heeft weer andere talenten en is een entertainer pur sang. Wie overweegt om kaartjes te kopen voor haar Arena-concert: ze is niet het type dat haar kunstje plichtmatig doet, de centjes opstrijkt en weer vertrekt naar de volgende mensenmassa die op haar wacht. “De mensen die naar mijn concerten gaan verwachten een heel bijzondere show,” zei ze in 2023 tegen De Gelderlander, in aanloop naar haar concert in GelreDome in Arnhem. “Ze hebben zich er vaak lang op verheugd. Het is onze opdracht hun deze beleving te geven.” 

Ondanks alles, dat bleek maar weer. Tijdens die tour raakte ze maar liefst twee keer serieus geblesseerd. Tijdens een repetitie brak ze een rib en een concert in Hannover moest ze afbreken na een mislukte trapeze-act. “Ik ben tegen een stang gevlogen. Daarna wilde ik gewoon doorgaan, als een bokser. The show must go on. Ik heb nog rondgehangen in zijn armen (die van een acrobaat, red.) terwijl ik bloedde, maar heb doorgezongen. Eenmaal beneden op het podium merkte ik voor het eerst dat het echt niet meer ging.” 

Ze is een tijdje uit de roulatie, maar geluk bij een ongeluk is dat het incident plaatsvindt nét voor haar zomerpauze. “Bij mijn ongevallen klopt in ieder geval de timing, haha. Maar toi, toi, toi dat het mij niet weer overkomt.” Daar is ze overigens helemaal niet bang voor. Duitse criticasters vroegen zich af of Fischer, dan 39, niet te oud is voor die gevaarlijke bokkensprongen, maar die redenatie veegt ze abrupt van tafel: “We willen de mensen altijd weer iets nieuws bieden, een unieke showbeleving. Ook zelf heb ik steeds weer nieuwe uitdagingen nodig en wil ik me blijven ontwikkelen. Alleen zingen kan ik ook nog als ik zestig ben. Maar zolang ik nog jong en fit ben, is zeker meer mogelijk.” 

Tijdens een optreden krijgt Helene een pul in handen waarna ze een liter bier in één teug naar binnen giet. Ze vervolgt haar repertoire even toonvast als anders

Lekker biertje

Risico hoort bij het vak, anders had ze wel een kantoorbaan genomen: “Op het podium moet je vaak tot het uiterste gaan om te inspireren. Of je nu zanger, danser of acrobaat bent, dat maakt niet uit. Dan kan er helaas altijd iets gebeuren.” Zo is het maar net. Die opvattingen maken haar sympathieker dan wanneer ze moet praten over maatschappijkritiek, dus Fischer kun je maar beter beoordelen als artiest. Dat is ze immers ook, nietwaar? Eentje waarmee je, naar het schijnt, bovendien een lekker biertje mee  kunt drinken.

Alhoewel: met het tempo waarin zij het bier wegtikt, zal de meest verstokte alcoholist moeite hebben. Fischer lust er namelijk wel pap van. Tik haar naam eens in op YouTube, in combinatie met ‘bier’. Tijdens een optreden krijgt ze een flinke pul in handen waarna ze die liter bier binnen enkele tellen in één teug naar binnen giet. Een paard krijgt er de hik van, maar Fischer niet: die vervolgt haar repertoire even toonvast als anders. Een vrouw naar ons hart, laten we daarop proosten.