Dít zijn de eerste producten die uit de schappen verdwijnen bij een landelijke storing

We hoeven de gemiddelde Nederlander niet uit te leggen hoe mensen reageren op onverwachte situaties. Tijdens de coronacrisis bleek wc-papier ineens het nieuwe goud, tot verbazing van experts en de retailsector zelf. Maar als we kijken naar een scenario waarin de stroom of het internet even écht landelijk platligt, verandert ons koopgedrag op een heel andere manier.

In de wereld van logistiek en rampenbestrijding wordt vaak gesproken over de '72-uurs regel'. Dit is simpelweg de periode die nodig wordt geacht om grote systemen weer op te starten na een onderbreking. Het interessante is dat we in Nederland zo efficiënt zijn ingericht, dat onze voorraden in de winkels gebaseerd zijn op 'just-in-time' leveringen. Valt de verbinding weg, dan stopt de aanvoer. Dit is wat er dan als eerste gebeurt in het schap.

Flessen water

Het heeft niets met wantrouwen in het waterleidingbedrijf te maken, maar alles met techniek. Veel waterpompen in Nederland werken op elektriciteit. Hoewel er noodvoorzieningen zijn, is de eerste reflex van de consument bij een stroomstoring het inslaan van flessenwater.

In de retailstatistieken staat mineraalwater dan ook steevast op nummer één. Het is de meest basale behoefte en omdat de aanvoerlijnen van supermarkten stilstaan bij een digitale storing, is dit schap vaak binnen een paar uur leeg.

Bekijk ook

Chaos en paniek: dit gebeurt er van uur tot uur in Nederland bij een totale black-out | Panorama

Contant geld

We zijn in Nederland nagenoeg 'cashless'. Dat is handig, totdat de pinterminal geen verbinding meer kan maken met de bank. Bij een internetstoring die langer duurt dan een paar uur, zie je direct een verschuiving in het betaalgedrag. Mensen die nog een paar briefjes in hun portemonnee hebben, hebben ineens een voorsprong.

Het resultaat? De weinige winkels die nog open zijn (omdat ze bijvoorbeeld handmatig afrekenen), zien hun voorraad kleine ruilmiddelen en houdbare producten razendsnel slinken.

Batterijen en analoge verlichting

Tijdens de beroemde stroomstoring in de Bommelerwaard bleek het al: we zijn vergeten hoe donker 'donker' is. Zodra de straatverlichting en de wifi-router uitvallen, grijpen we massaal naar batterijen, zaklampen en kaarsen. Het is geen paniekvoetbal, maar pure noodzaak.

Vooral AA- en AAA-batterijen zijn in dergelijke situaties binnen no-time uitverkocht, omdat de moderne huishouding nauwelijks nog een analoge voorraad heeft.

Brandstof

Een landelijke storing zorgt voor een onmiddellijk effect bij het tankstation. Niet omdat iedereen ineens op reis moet, maar omdat een lege tank een gevoel van onmacht geeft.

Het probleem is hier vaak niet de brandstof zelf, maar de pomp: zonder stroom komt er geen benzine uit de slang. De stations die wél over een aggregaat beschikken, worden daardoor direct een trekpleister, wat leidt tot de bekende beelden van rijen voor de pomp.

Houdbare basics

Wc-papier was een hype, maar bij een echte storing kijken mensen naar producten die je kunt eten zonder dat er een oven of magnetron aan te pas komt. Denk aan proteïnerepen, houdbaar brood, pindakaas en blikvoer dat koud gegeten kan worden. Het is een verschuiving van 'lekker' naar ‘praktisch'.

De 72-uurs regel is eigenlijk niets meer dan een pleidooi voor een beetje nuchterheid. Wie een paar flessen water, wat batterijen en een paar tientjes contant geld in een lade heeft liggen, hoeft zich niet aan te sluiten bij de onvermijdelijke run op de supermarkt als de boel een keertje platligt.