Fitness-koningen: veel ‘fitfluencers’ willen zo snel mogelijk zoveel mogelijk geld verdienen

Het is dinsdagnacht 13 september 2022. Patatje op, relatie uit. Gefrustreerd stuur ik om 02.57 uur een bericht naar een van de vele ‘sportfluencers’ die Instagram rijk is. “So, today I start following you for tips & tricks. 1 year from now I’ll be able to say that it was a good decision,” tik ik naar Thaile Frenet (27), een personal trainer die zich onder de naam Lion Press heeft gevestigd op het Caribische eiland Guadeloupe. 

Wat ik ermee dacht te bereiken, weet ik niet. De kans was toch klein dat ik een antwoord terug zou krijgen. Wat mij wel helder voor de geest staat, is dat ik vele ‘sponsorjaren’ van gyms achter de rug had. Oftewel: maandelijks betalen, maar nooit gaan en elk jaar op 1 januari mezelf voorliegen dat ik het roer nu écht ging omgooien. Het gevormde buikje en bolle babywangen op het gezicht van een volwassene vertelden een ander verhaal. 

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Ik ben nu bijna 40, prentte ik mezelf in. Als ik op m’n 40ste nóg niet fit ben, dan gaat het me nooit meer lukken ook. Amper twintig minuten na mijn DM aan Thaile, popte het volgende antwoord in mijn inbox: “I’m so glad you’re ready to get on the grind man, you got this 100%.”

Na wat heen en weer gepraat, kwam de nu gespierde Fransman, die in een ver verleden een gameverslaving en straatvrees overwon, met betaalde eet- en trainingsschema’s op de proppen. Toegegeven: een stem in mijn hoofd vroeg me zachtjes of het hier geen rip-off betrof en of ik hier wel in moest stappen. 

Doorslaan

Drie jaar later ben ik blij dat ik naar mijn gevoel heb geluisterd. Niet alleen bleek Thaile serieus in zijn aanpak, ook groeide hij uit tot een vriend met wie ik op vakantie ging en – samen met zijn eveneens sportieve vriendin – Rotterdam bezocht. De knop ging om, eindelijk, en ik raakte min of meer bezeten van de gym. Vijf keer per week, twee uur per dag, maar mét een beloning. 

Fitness is de enige vorm van sport waar je direct na je workout een glimp op de toekomst krijgt. De zogenoemde pump, waarbij je spieren voor korte tijd extra opzwellen, laat je namelijk zien wat je kunt verwachten als je consistent blijft trainen. Zeker in het eerste jaar van je nieuwe levensstijl zijn je resultaten snel zichtbaar, wat het tweede en derde jaar direct lastiger maakt. Progressie is daarin minder snel te zien, maar vindt wel degelijk plaats.

Wat ik echter niet voor mogelijk had gehouden, is het mentale aspect van deze nieuwe levensstijl. Dat de fysieke veranderingen uiteindelijk op de tweede plaats belanden, ver achter de rust die het je in de bovenkamer brengt. Tijdens mijn sessies zijn problemen, zorgen en zelfs de deadline voor dit artikel even niet belangrijk. De gym heeft mij geholpen over hartzeer heen te komen en was een aangenaam toevluchtsoort in de maanden na het overlijden van mijn moeder. Een gericht moment uitzoomen en nadenken, levert aan het einde van zo’n sessie vaak verrassende antwoorden op. Naast de nieuwe impuls aan sociale interacties met vrienden wanneer je met elkaar die stalen jungle binnenstapt. Dat zijn de voordelen.

Middel X

Maar je kunt er ook makkelijk in doorslaan. Voor nogal wat mensen die in de ban raken van een gespierd lichaam, blijkt hulp in de vorm van ‘middeltjes’ heel aanlokkelijk. Je lichaam ermee volgooien wordt allang niet meer als valsspelen gezien en dus is de verleiding groot. Wie wil er nou niet sneller resultaten boeken met minder inspanning? En dus gaan velen voor de bijl, soms tot aan gevaarlijke levels. Zelfs als akelige bijwerkingen aan het licht komen als puistjes op de rug en een opgezwollen gezicht. Of erger nog: verschrompelde testikels en een opgefokt karakter. Het is de prijs die je betaalt voor het omgooien van je hormoonhuishouding. En die prijs kan heel hoog oplopen, want de aangerichte schade is niet altijd even makkelijk omkeerbaar wanneer je op een dag besluit om met de middelen te stoppen. 

Ook ik kon ooit de verleiding niet weerstaan. Ik was halverwege de twintig en het woord dumbbell stond nog niet in mijn woordenboek. Ik wist niets van spieren of gespierd worden. Ik wist alleen dat ik gespierd wilde zíjn. Een kennis kon me wel helpen door me te voorzien van een spuitje met middel X. “Trek je broek maar omlaag en ga op je buik liggen,” zei hij. Ik zag water branden, maar blijkbaar moest deze spuit aan de zijkant van je bil gezet worden. De dagen erna zat ik prinsheerlijk op de bank te wachten op spieren die niet kwamen. Wist ik veel. 

Ik heb het spul nooit meer aangeraakt en dat is mijn redding geweest. Dat ik, dankzij een coach als stok achter de deur, op mijn 40ste fitter rondloop dan ik ooit geweest ben, had niemand kunnen voorspellen. Drie jaar geleden had ik je waarschijnlijk zelf ook voor gek verklaard. Maar het is me echt gelukt. Zonder hulp van middeltjes, maar door daadwerkelijk consistent te trainen. 

Gespierde beveiligers

Dat er sprake is van een stevige fitnesstrend is voor iedereen die z’n ogen de kost geeft te zien. Overal duiken gyms op in het straatbeeld en die bedenken steeds nieuwe concepten om nog meer klanten te trekken. Sportscholen verpakt als avondclub, gyms in een kerk, grote ketens als Basic Fit, Sportcity en Trainmore die vestiging na vestiging openen. 

Ook online struikel je over promotie van gezond eten en bewegen. Soms snijden de gegeven adviezen wel hout, maar vaak genoeg is het niet veel meer dan gebakken lucht om – daar hebben we ze weer – stimulerende middelen aan de man/vrouw te brengen.

Zanger André Hazes (31) viel als een blok voor het gebruik daarvan, mede ingegeven door de gespierde beveiligers die tijdens optredens om hem heen zwerven. “Als ik naar oude foto’s van mezelf kijk, dan herken ik mezelf gewoon niet terug,” vertelt hij. “Toen ik in aanraking kwam met anabolen, sloeg ik daar volledig in door. Iedereen om mij heen zag het gebeuren, maar ik had zelf niets door. Kanonnen van armen vond ik tijdens het grootste deel van die heftige periode zelfs nog te dun. Mijn onregelmatige eten veranderde in obsessief tot op de gram met voeding bezig zijn. Dat deel van mijn obsessie was dan weer niet schadelijk voor mijn lichaam.”

Vier uur slaap

Tijdens een opbouwfase, ook wel Bulk genoemd, nam André om acht uur ’s morgens zijn eerste shake met BCAA-poeder met een klein beetje creatine en vitamine D3, C1000 en L-Arginine pillen. André: “Gevolgd door een shake met 90 gram havermout en 60 gram eiwitpoeder. Tot slot brak ik nog wat eieren los boven een glas en klokte ik dat ook nog naar binnen. Gedurende de dag volgden zelfgemaakte eiwitrepen, meer havermout, speltvlokken, pindakaas en nog meer eiwitpoeder, fruit, kip, pasta en weer twee shakes. De dag sloot ik dan af met aardappelen, vis of kip en groenten. O ja, voor het slapen gaan nam ik dan vaak nog wat yoghurt en nog een laatste shake.” 

Trainen is verslavend gebleken voor de Hazes-telg. “Niet alleen omdat ik mezelf er nu beter uit vind zien, maar ook omdat ik complimentjes krijg van mensen die mij nog kenden als jochie met dikke wallen en een huid zo wit als Sneeuwwitje.”

André Hazes sloeg volledig door met het gebruik van anabolen. ‘Kanonnen van armen vond ik zelfs nog te dun’

Hoever wil hij eigenlijk gaan met het gespierd worden? “Zoals Arnold Schwarzenegger eruitzag toen hij in de jaren 70 al die Olympia-titels in het bodybuilden won, dat vind ik het mooiste lijf dat er is. Maar zo ver zou ik zelf dus nooit gaan.”

Het trainen helpt Hazes naar eigen zeggen het slopende artiestenbestaan vol te houden. “Als je na een dag hard werken toch gaat trainen, stap je daarna met veel meer kracht en energie je bed in en kun je de dag erna veel meer aan. Voorheen had ik negen uur slaap nodig om de nachten dat ik niet had geslapen in te halen, nu heb ik aan vier uurtjes tussen twee opnames door genoeg.” 

Vitaminepilletje

Iemand die met zowel André als Arnold werkte, is oud-wereldkampioen en bronzen Olympia-bodybuilder Berry de Mey (63). Hij en ‘The Terminator’ zijn nog altijd de enigen die als junior een IFBB-titel wonnen en bij de senioren in de categorie zwaargewichten Europees kampioen werden. 

“Toen ik een jaar of 16 was, moest ik vanuit ons boerendorp Berkenwoude een uur met de bus en daarna nog via een tram en een stuk lopen naar de dichtstbijzijnde sportschool. Die waren dan ook nog eens niet breed gericht op een groot publiek zoals nu het geval is, maar negen van de tien keer gepind op specifiek bodybuilden. 

Sociale media hebben sporten toegankelijker gemaakt, maar er zit in mijn ogen een duidelijk verschil tussen iemand die alleen maar traint voor het beoogde resultaat en iemand die de reis ernaartoe beleeft vanuit zijn passie. Je moet bereid zijn om offers te brengen. Al hoeven die niet per sé als zodanig te voelen als het echt je passie is. Dat maakt het onderscheid tussen iemand die even een paar weken hard traint om er tijdens de vakantie in Chersonissos goed uit te zien en de topsporter die zijn of haar leven om het sporten heen bouwt om een doel te bereiken.

Anabolen? Ik ga niet liegen, die had je in mijn tijd ook al. En er zijn genoeg mensen die daar op een verantwoorde manier mee om zijn gegaan. Vandaag de dag is er echter zó makkelijk aan te komen en je komt zoveel mensen tegen die pretenderen er verstand van te hebben, dat het gebruik een veel te laagdrempelig karakter heeft gekregen. Dat is een gevaarlijke ontwikkeling. Laatst sprak ik een meid die vroeger voor ons werkte en die lichamelijk enorme progressie heeft geboekt. Toen ze het rijtje supplementen dat ze nam opdreunde – zoals eiwitten en creatine – noemde ze tussen neus en lippen door ook de anabole steroïde Anavar. Alsof het een vitaminepilletje betrof.”

Tsunami

In zijn eigen trainingsstudio in Moordrecht begeleidt Berry tegenwoordig mensen die niet als doel hebben om wereldkampioen te worden, maar voor wie gezondheid centraal staat. Door een samenwerking met artsen, kan hij zijn eigen decennialange ervaring als bodybuilder koppelen aan de nieuwste inzichten.

“Ik denk dat je ervoor moet waken om de reis die je zelf hebt afgelegd als blauwdruk op anderen te plakken. Elk lichaam is namelijk anders, net als de omstandigheden waarin iemand verkeert, zoals leefomgeving en beroep. In mijn jongere jaren moest ik naar de bibliotheek en stelde ik vragen aan een vriend van mijn vader die arts was. Puur om me te verdiepen in hoe het lichaam nu eigenlijk in elkaar zit. Ik zeg niet dat de ene aanpak beter is dan de andere, maar het gevaar van jongens en meiden die online hun programma aanbieden, is dat ze links en rechts dingen horen en al die kleine beetjes informatie met elkaar gaan combineren. Er wordt een hoop onzin verspreid, vaak ook om snel meer volgers te krijgen.

Daardoor kunnen zaken uit de context worden getrokken. Het menselijk lichaam is, in de 45 jaar dat ik dit doe, echt niet veranderd. Goede informatie is waardevol, maar daartegenover moet je mensen er altijd voor blijven waarschuwen dat er ook een hoop misinformatie verspreid wordt. Zolang je je daarvan bewust bent, kun je zelf een keuze maken waar en door wie je je laat adviseren. En ik snap dat de tsunami aan informatie online de verleiding groot maakt. Als ik op mijn 16de en met de wil om wereldkampioen te worden een mobieltje had gehad, dan was ik er waarschijnlijk ook als een blok voor gevallen.”

Insta-fit

Drievoudig K1-kickbokskampioen Remy Bonjasky (49) koos pas op relatief late leeftijd voor een topsortcarrière. Hij legt uit: “Er kwam een moment in mijn leven – toen was ik al 25 – waarop ik een keuze moest maken: blijf ik op kantoor bij Versatel werken, waar ik prima verdiende, of ga ik het avontuur aan? Op mijn linkerschouder sprak een poppetje dat ik blij moest zijn met wat ik had, terwijl op mijn rechterschouder een net iets luider poppetje riep dat ik grootser moest denken.

Iedereen verklaarde me voor gek toen ik voor het kickboksen koos, maar de mentale weerbaarheid die ik in de jaren daarna opdeed, is veel waard gebleken. Ik leerde daardoor veel over doorzettingsvermogen, op tijd komen, niet opgeven. Naast het feit dat ik lichamelijk sterker werd. Ik heb het ambacht nog geleerd door hard werken en pijn doorstaan. Werkt je rechterhand niet, dan heb je altijd nog een linker. Met die gedachte ging ik altijd door.

Vandaag de dag zie je veel mensen die, met behulp van een goede iPhone-camera, de juiste belichting en wat Photoshop, vooral ‘Insta-fit’ zijn. Het is lastig om foutieve informatie via dat soort platformen tegen te gaan, daar heeft niet alleen de sportwereld maar elke branche last van. Vanuit de overheid zouden er nog meer campagnes moeten komen om de consument daarop te wijzen.”

Thaile Frenet, hij werd al eerder genoemd, is zo’n ‘Insta-trainer’ wiens kwartje wel de goede kant op viel. “Je kunt je lichaam volgooien met rotzooi, maar uiteindelijk is de voldoening vele malen groter als je weet dat je het allemaal zelf voor elkaar hebt gebokst. Dat is waar ik naar streef en wat ik mijn cliënten meegeef. Veel online coaches zijn erop gericht om zo snel mogelijk zoveel mogelijk geld te verdienen, wat weer ten koste gaat van de kwaliteit.

Om daarvoor te waken, coach ik niet meer klanten dan ik aankan – maximaal 40 – en enkel wanneer zij serieus met het opgestelde plan omgaan. Toen ik net met dit werk begon, kon ik nog weleens twijfelen aan mijn kunnen als mensen zich niet hielden aan de schema’s. Ik stelde dan zelfs weleens voor om een deel van mijn vergoeding terug te storten. Nu zou dat voor mij een indicatie zijn om die persoon in kwestie, in een uiterst geval waarbij eventuele nieuwe aanpassingen niet zouden werken, door te verwijzen naar iemand anders.”

Thaile heeft een lange weg afgelegd, vanuit een jeugd waarin videogames zijn tijd opslokten en zijn ondergewicht hem weerhield van uitgaan en zelfs daten. Door zich te verdiepen in de materie, met gelijkgestemden te praten en, na zijn eigen progressie, eerst gratis mensen te coachen, wist hij uiteindelijk een bloeiende online business op te bouwen waarmee hij wereldwijd verschillende mensen bijstaat. 

“Ik wilde per se weten of het mij zou lukken om een positieve verandering bij anderen teweeg te brengen. Daarom ben ik eerst zonder verdienmodel met mensen aan de slag gegaan. Zonder daarvoor een certificaat te behalen, want geloof me: er zijn een hoop gediplomeerde trainers die met valse voor- en na-foto’s alsnog de boel belazeren. Niemand gaat van ongetraind naar topfit in een paar weken, ook al wordt soms wel gedaan alsof dat kan. Het wordt gepresenteerd alsof het een absolute waarheid is, iets wat iedereen kan bereiken. Terwijl je dat natuurlijk nooit zomaar kunt beweren zonder te kijken naar persoonlijke leefomstandigheden, naar hoe een individueel lichaam in elkaar steekt.”

Geldwolven

Thaile gebruikt zijn levensverhaal om anderen te motiveren. Bewust. Het is een marketingtool die je nu eenmaal nodig hebt om online aandacht te genereren. Hij vervolgt: “Met mijn trainingsmethode heeft het uiteraard niets te maken, maar de gemene deler is dat iedereen zijn of haar motivatie ergens vandaan haalt. Of dat nu met sporten is, het opzetten van een bedrijf of iets anders. Het kan verhelderend en toegankelijk werken om gewezen te worden op het feit dat niemand perfect is. Iedereen die voor het eerst een gym binnenstapt, zal het herkennen: de angst om bekeken en misschien zelfs uitgelachen te worden.

Dat maakt de drempel om je eraan over te geven hoog. Ben je die beginnersfase echter voorbij, dan zul je ervaren dat het gros van die mensen helemaal geen negatief oordeel over je velde, maar in gedachten juist voor je applaudisseert. Fit zijn dwingt automatisch respect af, omdat het doorzettingsvermogen toont. Hoe dan ook. Om ergens succesvol in te worden, hoef je niet bijzonder te zijn. Wees gewoon wat de meeste mensen niet zijn: consistent. Of, zoals Nelson Mandela het ooit omschreef: It always seems impossible, until it’s done.

Snoep verstandig, eet een appel, luidt het spreekwoord. Maar als je die geadviseerde appel eet, ben je natuurlijk nog niet direct medisch onderlegd. Terwijl veel sportfluencers dat nou juist wel lijken te denken. En dat is een groot gevaar meent Thaile. “Je zult mij nooit iemand een medisch advies zien geven, omdat ik simpelweg geen dokter ben. Ik kan wel iemand aanraden een arts te bezoeken als ik signalen bemerk die niet in de haak zijn, maar een dossier aanleggen, is de taak van een professional. Het is droevig om te zien hoeveel sportfanaten spelen met hun gezondheid door sociale druk en ongeduld. En vaak ‘geadviseerd’ door geldwolven die hoe dan ook een keer tegen de lamp lopen als het na één van hun gegeven adviezen een keer gruwelijk misgaat.

Anabolen nemen? Prima, maar wees je bewust van de risico’s die eraan kleven en kwalificeer het nooit en te nimmer als voedingssupplement. Regelmatig kom ik mensen tegen die zeggen: Ja, maar bij iemand die ik ken, werkte het goed. Die had nergens last van. Helaas gaat die vlieger niet op, want geen lichaam is hetzelfde. Nadelige effecten, tot aan hartfalen, uitval van organen of het ontwikkelen van kanker aan toe, kunnen ook jaren later pas de kop op steken. Het is daarom ook niet verwonderlijk om te lezen over jonge sporters die al op hun 30ste of 40ste komen te overlijden.”

Leer van Regilio 

Een persoonlijk verhaal om anderen mee te motiveren dus. Het liefst zo dramatisch mogelijk. Regilio Tuur (58) stelt daarin niet teleur. De Rotterdammer kwam zwak ter wereld en had een donkere toekomst voor zich. “Als baby vertelden de artsen mijn ouders dat ik het niet zou redden. Na mijn keuring voor militaire dienst werd ik afgewezen wegens hartproblemen uit het verleden en bij vertrek naar New York riepen sommigen dat ik binnen zes maanden wel weer terug zou zijn. Ik heb aan al die mensen bewezen dat ze ongelijk hadden.”

Regilio werd op zijn 21ste wereldkampioen JR Lightweight en maakt sinds 2019 deel uit van de New York State Boxing Hall of Fame. Zijn fysiek is nog altijd indrukwekkend, zijn manier van trainen veranderde mee. “75 procent van de mensen in de gym traint niet goed. Waarom niet? Omdat je reëel moet zijn naar de fase van je leven waarin je je bevindt. Ik ben geen 20 meer maar ook nog geen 80. Ik verwacht niet te kunnen wat ik vroeger kon, maar gebruik wel de kennis die ik toen opdeed. Die is toepasbaar op wie ik nu ben. 

Toen ik naar Amerika verhuisde, wist ik helemaal niets over het menselijk lichaam. Ik ben daar door mijn trainers afgebroken en tot op het bot en weer opgebouwd met kennis over elke vezel, elke spier en elk botje in mijn lichaam. Het is mij aangeleerd door mensen die vanuit hun diepste het verlangen hadden om anderen beter te willen maken. Die eigenschap moet je bezitten wanneer je jouw kennis weer wilt overdragen op de volgende generatie. 

Regilio Tuur: 'In mijn hoogtijdagen heb ik 100.000 euro per maand uitgegeven om mezelf vanbinnen te leren kennen'

Ik heb in mijn hoogtijdagen 100.000 euro per maand uitgegeven om mezelf, een jongen die ziek geboren werd, van binnen en buiten te leren kennen. Alles gebaseerd op harde data. Dat is wat mij wereldkampioen heeft gemaakt. En dat is wat ik binnenkort op een betaalbare manier beschikbaar maak voor iedereen: mijn kennis, gecombineerd met geavanceerde technieken gaan mensen helpen om zichzelf te leren kennen en het beste uit zichzelf te halen.”