Waarom jouw wasmachine en telefoon toevallig altijd nét na de garantieperiode de geest geven

Een fysieke 'zelfvernietigings-chip' die je apparaat opblaast, bestaat in 99 procent van de gevallen niet. Dat zou juridisch zelfmoord zijn voor een fabrikant. Maar dat betekent niet dat je niet besodemieterd wordt. Fabrikanten gebruiken namelijk een veel subtielere methode, genaamd geplande veroudering (planned obsolescence). Ze ontwerpen producten niet om kapot te gaan, ze ontwerpen ze om niet te lang mee te kunnen gaan.

De zwakste schakel

Ingenieurs kunnen vrij nauwkeurig berekenen hoe lang een onderdeel meegaat. De truc is om in een machine van staal en ijzer precies één cruciaal onderdeel van goedkoop plastic te maken.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Neem wasmachines. De trommel is van roestvrij staal (onverwoestbaar), maar het lagerkruis dat de trommel vasthoudt, is bij budgetmodellen vaak van goedkoop aluminium of kunststof dat niet tegen wasmiddel kan. Na 1200 wasbeurten – toevallig net na de garantietermijn – breekt het af. Repareren kost 300 euro, een nieuwe machine 400. Kassa.

Software-wurggreep

Bij smartphones is het nog geniepiger. Hier is de hardware vaak nog prima, maar doet de software de das om. Apple kreeg in 2017 een miljoenenboete voor ‘BatteryGate’. Wat bleek? Via software-updates maakten ze oudere iPhones bewust trager. Hun excuus: "Om de accu te sparen." Het gevolg: miljoenen mensen dachten dat hun telefoon 'op' was en kochten het nieuwste model.

Daarnaast stoppen fabrikanten simpelweg met beveiligingsupdates na een paar jaar. Je telefoon doet het nog wel, maar is digitaal zo lek als een mandje, waardoor je gedwongen wordt te upgraden.

Printer-maffia

Er is één uitzondering waar de 'kill switch' wél echt lijkt te bestaan: inkjetprinters. Veel printers hebben een teller die bijhoudt hoeveel pagina’s je hebt geprint. Is het limiet bereikt? Dan geeft de printer een foutmelding over een 'vol inktkussen' en weigert hij dienst, zelfs als hij mechanisch nog prima is. Er is software te downloaden om deze teller te resetten, waarna de printer vrolijk verder print. Dit is pure sabotage van je eigen eigendom.

Vastgelijmde accu

Vroeger klikte je een nieuwe accu in je Nokia en je kon weer drie jaar vooruit. Tegenwoordig zitten accu’s in smartphones, tandenborstels en oordopjes muurvast gelijmd of gesoldeerd.

Een accu is een slijtage-onderdeel; na 2 jaar is de fut eruit. Door de accu onvervangbaar te maken, wordt het hele apparaat een wegwerpproduct. Je gooit een perfect werkende tandenborstel weg, alleen omdat het batterijtje van 2 euro op is.