Prettige bierdagen! Goudgele tips van de beste biersommelier ter wereld

Het bierlokaal van brouwerij De Magistraat in Almkerk, net onder Gorinchem, is een bierwalhalla waar elke donderdag, vrijdag en zaterdag liefhebbers uit het hele land plaatsnemen om zich te laven aan alles wat er uit de tap en fles komt. Áls je het bierlokaal kunt vinden welteverstaan. Het is namelijk zó goed verstopt in een woonwijk dat je er zomaar voorbijrijdt. En dat zou zonde zijn, want binnen resideert een echte wereldkampioen: Léon Rodenburg.

In september van dit jaar werd hij in München uitgeroepen tot de beste biersommelier ter wereld. Niemand op de hele wereld is dus beter in staat dan hij om de bezoekers te vertellen op welke wijze de bieren zijn gebrouwen, wat voor ingrediënten daarbij gebruikt zijn en waarom je denkt te proeven wat je proeft. Of het nou gaat om een getapte quadrupel, een weizen, een IPA (India Pale Ale) of een van de talloze andere bieren die in De Magistraat geschonken worden. Niemand ook die ons beter kan vertellen wat de beste eindejaarsbieren zijn en waar we die het beste bij kunnen drinken. 

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Eerst even terug naar september van dit jaar, naar München, waar 93 biersommeliers van over de hele wereld een gooi naar de wereldtitel bierproeven deden. Dat WK was opgesplitst in twee dagen: de voorrondes op zaterdag en de finaleronde op zondag, vertelt Rodenburg na een glas IPA. “Ik moest in de eerste voorronde tien glazen bier herkennen door te kijken, te ruiken en te proeven. Daarna kwam er een ronde waarbij je de smaakstoffen moest zien te herkennen. Ik kreeg tien glazen van hetzelfde bier voorgeschoteld, waar steeds een andere smaakstof aan was toegevoegd.

Het laatste onderdeel van de voorrondes was een meerkeuzetoets met tal van kennisvragen. We hoorden op zaterdagavond al wat de juiste antwoorden waren, maar de tien finalisten werden pas op zondagochtend bekendgemaakt. Dus iedereen ging zaterdagavond antwoorden met elkaar vergelijken, een beetje een eindexamen-idee. We moesten ons zondagochtend allemaal weer in een conferentiezaal verzamelen, waar de tien finalisten bekend werden gemaakt. Ook mijn naam werd genoemd, waarna ik meteen mee werd genomen naar een andere zaal en met niemand meer contact mocht hebben.

Daar begon meteen de halve finale en kreeg ik een onbekend bier voorgeschoteld dat ik moest zien te herkennen en waarover ik een presentatie van vijf minuten – van de hoeveelheid koolzuur tot de kleur – moest geven. Die presentatie mocht niet in het Nederlands, maar moest in het Engels, Duits, Italiaans of Portugees.

‘Ik moest in de eerste voorronde tien glazen bier herkennen door te kijken, te ruiken en te proeven’

Dat ging ook goed, waardoor ik naar de finale ging. In de finale moest ik weer een presentatie over een onbekend bier geven en dat bleek goed genoeg, waarna ik wereldkampioen ben geworden. Ik mag volgend jaar niet meer meedoen, ik ben wereldkampioen voor het leven. Waarschijnlijk word ik over twee jaar uitgenodigd om in de jury plaats te nemen.” 

Mandarijn

Het had niet veel gescheeld of Léons talent was niet tot gisting gekomen, aangezien het bierlokaal en de bijbehorende brouwerij De Magistraat rondom de opening in 2020 door de gevolgen van het coronavirus in grote problemen kwamen. “Maar intussen zijn we jaar op jaar aan het groeien. We hebben een brouwerij, bierlokaal en restaurant en ons bier ligt ook in de supermarkten. We zijn donderdag, vrijdag en zaterdag open, maar ik denk dat we binnenkort ook op zondag opengaan. Dat is een mooie middag op met vrienden te borrelen en aansluitend een hapje te eten. En daarbij: onder onze gasten zitten zeker niet alleen maar mensen uit de buurt, er komen hier bierliefhebbers uit het hele land.”  

Daarnaast heeft Léon met zijn compagnons ook wereldwijde mogelijkheden, aangezien hij Chinees spreekt. “Mandarijn,” verbetert Léon ons deze middag een keer of drie. “Ik heb tijdens mijn informaticaopleiding stage gelopen in China en moest toen wel Mandarijn leren om überhaupt met mijn Chinese collega’s te kunnen communiceren. Bij terugkomst heb ik mijn informatica-opleiding afgerond en ben toen sinologie, ook wel bekend als Chinastudies, in Leiden gaan studeren waarna ik een jaar in China ging wonen.” 

China, zo zegt hij, is een echt bierland. Rodenburg: “Dat weten maar weinig mensen, maar daar wordt ook steeds meer speciaalbier gebrouwen. Toch is het lastig om ook daar voet aan de grond te krijgen, omdat er al veel grote partijen actief zijn en je met logistieke uitdagingen zit. Het is relatief goedkoop om bier in China te brouwen.” 

Als we zeggen dat we graag een Franziskaner drinken, een weizen uit het München waar hij dus wereldkampioen werd, haakt hij daar meteen op in: “Dat bier is inmiddels van bierconcern AB InBev, en wordt in China speciaal voor de Chinese markt gebrouwen. Dus met een Chinees etiket.” 

De Buckler-lul

Na zijn studies ging Léon als software development-consultant aan de slag en hij begon in zijn vrije tijd bier te brouwen. Omdat hij er beter in wilde worden, besloot Léon een biersommelier-opleiding te volgen en daar kwam hij in contact met Hans-Anton Verschoor, die hij vandaag de dag zijn compagnon mag noemen: “Hans-Anton zei na een van onze eerste gesprekken: Ik heb een brouwerij met mijn broer en we zijn nog op zoek naar een goede bierbrouwer. Ik ben toen op een vrije dag hierheen gekomen om een dagje mee te lopen. Na verloop van tijd heb ik het brouwen vrijwel volledig van Hans-Anton overgenomen en in mei vorig jaar ben ik als aandeelhouder ingestapt.”  

Er is in de loop der jaren een hoop veranderd in de bierwereld, zeker in de alcoholarme en alcoholvrije sector. Iedereen herinnert zich nog wel de ophef die in 1989 ontstond door de oudejaarsconference van Youp van ’t Hek. Hij haalde het merk Buckler volkomen door de mangel. ‘Gereformeerd bier’ noemde hij het. “Buckler-drinkers, daar heb ik nou een hekel aan,” riep Van ’t Hek. “Buckler. Van die lullen van een jaar of 40 die in het café met hun autosleutels staan te zwaaien.”

Het merk leed er zwaar onder en verdween enige tijd later van de Nederlandse markt. Alcoholarm en alcoholvrij gold daarna jaren als ondrinkbare rommel waarmee je niet gesignaleerd wilde worden. Maar dat is ondertussen wel voorbij. Niet alleen omdat we verkeersveiligheid serieuzer zijn gaan nemen, maar zeker ook door de toegenomen kwaliteit. Menig alcoholvrij of alcoholarm bier benadert inmiddels de smaak van normaal bier. Zo vinden veel mensen de 0.0-variant van bijvoorbeeld Texels Skuumkoppe lekkerder dan de variant met 6% alcohol. 

Ook De Magistraat is actief op de alcoholarme markt. “Wij kunnen als kleinere brouwerij geen alcoholvrij bier maken, omdat de apparatuur daarvoor enkele tonnen kost,” zegt Léon. “Dat apparaat haalt de alcohol uit het bier, maar er verdampen daarbij ook smaakstoffen. Je moet dan zorgen dat je die smaakstoffen weer aan het bier toevoegt, dat is de kunst. Wij brouwen hier alcoholarm bier van 0,1% tot 0,5%.” 

Geen toeters en bellen

Het valt niet mee voor een kleine bierbrouwer om zich staande te houden in de biermarkt. Je moet een duidelijk concept voor ogen hebben, legt Léon uit. “Wij overleven, omdat we goed nadenken over ons businessmodel. Wij focussen niet alleen op de nichemarkten en hippe producten, waarbij mensen vaak van product naar product hoppen. Dat is niet levensvatbaar. Onze belangrijkste focus ligt bij de klassieke bierdrinkers, die we verleiden om net wat verder te kijken dan ze gewend zijn. Wij maken doordrinkbare bieren, waar je een tweede glas van wilt. Zonder toeters en bellen. Hier geen bier met allerlei toevoegingen of andere ongein.” 

Veel mensen vinden de 0.0-variant van Texels Skuumkoppe lekkerder dan de variant met 6% alcohol

De overtuiging waarmee Léon dat uitspreekt, is niet voor niets: “Ik ben verantwoordelijk voor de recepten en de productie. Onze kwaliteit probeer ik te bevestigen door mee te doen aan internationale wedstrijden en die vervolgens ook te winnen. Ik was onlangs nog bij de Brussels Beer Challenge in Gent, waar brouwerijen van over de hele wereld aan meedoen, om een aantal prijzen in ontvangst te nemen. We groeien gestaag door en eindigen ook dit jaar weer op 20 procent groei. Dat hopen we zo te houden.” 

Eindejaarsbieren

Van alle cijfers en achtergronden krijg je dorst, dus we gaan proeven. Rodenburg heeft speciaal voor ons een selectie van eindejaarsbieren gemaakt die bij uitstek geschikt zijn voor de feestdagen, simpelweg omdat ze in een grote fles beschikbaar zijn en met de hele tafel gedeeld kunnen worden. Het siert hem dat hij erop staat om slechts één van zijn eigen bieren in de lijst op te nemen: Hélène Brut. Ook wenst hij, zoals een goeie biersommelier…

Wat zeggen we? Zoals de allerbéste biersommelier betaamt, wenst hij zijn keuzes niet te rangschikken, maar onder te verdelen in de volgende categorieën: grote flessen van bekende bieren, brut-bieren, speciale edities van bestaande bieren, winter- en kerstbieren, dessertbieren en vatgerijpte bieren. Daar gaan we!

Grote flessen van bekende bieren

Tripel Karmeliet 
“De Tripel Karmeliet is een wat kruidige tripel, je proeft veel van de gist en de kruiden. Hij is vrij droog en doordrinkbaar, met relatief veel prik. Hij ruikt onder andere naar korianderzaad, kruidnagel en banaan, omdat er naast de kruiden gebruik is gemaakt van een Belgische gistsoort. De mensen kunnen dit bier vanuit een normale fles kennen, maar het is rond de feestdagen ook in een grote fles beschikbaar.”

Brut-bieren

Magistraat Hélène Brut 
“Dit is ons eigen brut-bier dat ik zelf heb gebrouwen. Ik heb hem een paar weken geleden rechtstreeks uit de tank geproefd, toen hij nog niet gebotteld was dus. Dat smaakt toch altijd iets anders.” Als Léon de fles openmaakt, volgt de smaakbeleving: “Hij is heel droog, er zit geen restsuiker meer in. Het heeft daardoor overeenkomsten met champagne, maar omdat dit een beschermde naam is, mag je formeel alleen spreken van brut-bier.

‘Het bier is op whiskyvaten gerijpt. Dat ruik je duidelijk. Ideaal om je gasten aan het einde van de avond mee te verrassen’

Doordat alle suikers zijn vergist, is het bier uitgekomen op 11,5% alcohol. Dit is een uitstekend bier om als aperitief te gebruiken, nog vóór het kerstdiner van start gaat, of op oudejaarsavond ter vervanging van champagne. Hier heb ik ook een Belgische gist gebruikt, maar geen kruiden, en de gist geeft het bier kenmerkende aroma’s van abrikoos, banaan, kruidnagel en een subtiel randje nagellakremover.” 

Speciale edities van bestaande bieren

La Trappe Blond 
“In deze categorie geven ze bestaande bieren een bijzondere twist, in dit geval La Trappe Blond. Ze hebben deze met vier granen gebrouwen en wat meer graan gebruikt, dat geeft hem extra kleur, smaak en alcohol. Je merkt duidelijk dat er qua mout wat meer in je mond gebeurt. Ten opzichte van het origineel kun je het vergelijken met het verschil tussen tarwe- en roggebrood. Tarwe geeft doorgaans een licht romig mondgevoel, en rogge brengt kruidigheid mee. Het karakter van dit bier is goed te combineren met gerechten met deeg en wat vette elementen. Denk bijvoorbeeld aan pasteitjes als voorgerecht bij het kerstdiner.”

Winter- en kerstbieren

Gouden Carolus Christmas 
“We gaan nu het donkere spectrum in. Winter- en kerstbieren zijn doorgaans quadrupels met gebruik van ‘warme’ kruiden zoals steranijs, kaneel en zoethout. In deze Gouden Carolus Christmas zit ook duidelijk veel steranijs. In de basis is dit bier een quadrupel, een donker amberkleurig bier van rond de 10% alcohol. Naast de steranijs proef ik duidelijk kaneel, kruidnagel, zoethout en het geheel doet een beetje aan als glühwein. Deze bieren zijn relatief intens en kunnen daardoor ook best intense hoofdgerechten dragen. Denk aan stoofpotten, lamsvlees met rode wijnjus of (vegetarische) Beef Wellington.”

Dessertbieren

Jopen Meesterstuk 2026 Mexicake Imperial Stout
“We gaan richting de toetjes. Dit bier heeft veel tonen van koffie en cacao, maar ik proef ook chilipepers. Dat geeft een beetje scherpte in je mond, een leuk effect. Imperial stouts zijn van zichzelf vaak al best zoet, en in de pastry stouts wordt daar nog een schepje bovenop gedaan met lactose of andere niet-vergistbare suiker. Die intense zoetheid vraagt om desserts die ook zoet zijn. Ik denk dat tiramisu hier op z’n plaats zou zijn. Net als bij een dessertwijn hoef je van dit bier geen volle glazen te serveren. Het is perfect om met z’n allen van te nippen terwijl je geniet van je dessert.” 

Vatgerijpte bieren

Kompaan Beast Mode Anchor Man 
“De laatste categorie is bedoeld om na het diner rustig bij het haardvuur van te genieten. Deze bieren worden voor langere tijd op houten vaten gerijpt, waar eerst een andere drank op heeft gelegen. Je moet daarbij denken aan bourbon, whisky, rode wijn, port of sherry. Als het bier op een van deze vaten wordt gerijpt, neemt het in negen tot twaalf maanden de smaak van de drank en het hout op. Dit bier van Kompaan uit Den Haag is op whiskyvaten gerijpt. Dat ruik je duidelijk, net als de tonen van eikenhout die uit het vat zelf komen. Met dit bier kun je je gasten aan het einde van de avond verrassen. Waar je normaliter wellicht zou kijken of je nog een mooie fles whisky in de kast hebt staan, kun je nu met deze Kompaan op te proppen komen.”