Ode aan de stopsporters: Schippers, Cantona, Borg en Dumoulin kapten allemaal te vroeg

Borg ging van prijzen naar pillen 

Wie: Björn Borg
Sport: tennis
Gestopt: op zijn 26ste

Bij de naam Björn Borg denkt de jeugd waarschijnlijk aan een onderbroekenmerk, maar de oudere jongeren onder ons weten die naam op de werkelijke waarde te schatten: als een van de beste tennissers aller tijden. Toch knap voor iemand die slechts tot zijn 26ste speelt. Althans: op die leeftijd maakt hij zijn besluit wereldkundig, zijn laatste wedstrijd speelt hij al een jaar eerder. Het is de verloren US Open-finale van 1981 tegen rivaal John McEnroe, daarna heeft ie er genoeg van. Gewoon, omdat hij er geen zin meer in heeft. “Ik ben zwart-wit, grijs ken ik niet,” zegt hij dit jaar in het AD, als hij zijn nieuwe biografie komt promoten. “Het was een gevoel: ik wil niet meer spelen. Iedereen zei: neem een pauze van een paar maanden. Misschien was ik stom, maar ik heb geen spijt van dat besluit. Maar als ik had geweten wat voor periode er in de jaren tachtig voor me aan zou komen, was ik blijven tennissen. Ook al vond ik het minder leuk.”

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Borg vult de leegte in die tijd met veel feesten: “Terwijl het helemaal niet is wie ik ben, drank, drugs, pillen.” Toch is dat jarenlang zijn leven: hij raakt verslaafd en onderneemt zelfs zelfmoordpogingen. Tien jaar na zijn pensioen pakt hij het racket weer op, op zoek naar structuur. De zesvoudig winnaar van Roland Garros en vijfvoudig Wimbledon-kampioen is het tennissen verleerd, maar in de mode bereikt hij opnieuw de wereldtop. 

Björn Borg wilde niet meer tennissen en vulde de leegte vervolgens met veel feesten: ‘Terwijl het helemaal niet is wie ik ben, drank, drugs, pillen’

Baanwielrenster wil een andere baan

Wie: Elis Ligtlee
Sport: baanwielrennen
Gestopt: op haar 24ste

“Ik had het me als olympisch kampioen zó anders voorgesteld,” zegt Elis Ligtlee in 2017, ruim een jaar na haar gouden race in Rio de Janeiro. Be careful what you wish for, luidt een gezegde in het Engels. Want wat als het uitkomt? Waar droom je dan nog van? En wat als de uitgekomen wens tegenvalt? Dat is een beetje het scenario dat Ligtlee is overkomen. Als klein meisje droomt ze zoals zoveel getalenteerde sporters van blinkend goud op de Olympische Spelen en op die van 2016 is het zo ver. Goud op de keirin! Miljoenen Nederlanders juichen met haar mee, ze laat de olympische ringen groots en in kleur op haar onderarm tatoeëren. Maar écht gelukkig maakt die medaille haar niet. Verre van zelfs. De baanrenster is pas 22 als haar carrière al een gouden randje krijgt, dus de wereld ligt aan haar voeten, zou je denken. Maar snel na de Spelen raakt ze zwaar geblesseerd en niet alleen dat: de baanrensters zitten zonder bondscoach, haar relatie klapt en ze moet plots dealen met de status van BN’er. “Het is heel pittig geweest, ook privé,” zegt ze over die tijd in het AD. “Mijn fysio zegt vaak: ‘Eerst het zuur, dan komt het zoet’. Bij mij was het andersom: ik proefde eerst het zoet en daarna het zuur.”

Vijftien maanden na de Spelen staat ze dan eindelijk voor haar rentree: “Het is heerlijk om weer op de fiets te zitten. Ik ben vooral heel blij dat ik weer kan doen waar ik van hou.” Maar een jaar later klinkt ze heel anders. “Het is nu tijd om dit hoofdstuk af te sluiten en met opgeheven hoofd afscheid te nemen,” schrijft de dan 24-jarige. “Ik heb geen plezier meer in wat ik doe en ik mis de noodzakelijke motivatie om op topniveau te presteren. Op zo’n moment moet je eerlijk tegen jezelf zijn en de knoop doorhakken. En wat was dit verdomd moeilijk zeg!” Toch valt dat allemaal in het niet bij de rampspoed die haar dit jaar overkomt: bij de inmiddels 31-jarige Ligtlee, moeder van drie kinderen, is afgelopen zomer een agressieve vorm van borstkanker met uitzaaiingen naar de oksel geconstateerd. 

De tank is leeg bij Formule 1-kampioen 

Naam: Nico Rosberg
Sport: Formule 1
Gestopt: op zijn 31ste

De categorie Cristiano Ronaldo (40), Novak Djokovic (38) en LeBron James (40) krijg je het nooit uitgelegd, maar er zijn sporters die stoppen op het hoogtepunt iets ultiems vinden. Wat te denken van Nico Rosberg! In 2016 heeft de Duitser net zijn eerste wereldtitel gevierd, om een paar dagen later doodleuk te verkondigen dat hij die titel niet eens gaat verdedigen. Enkele maanden eerder verlengt hij zijn contract bij Mercedes nog met twee jaar, maar niet lang daarna laat hij zijn fans met een koud statement op Facebook in verwarring achter. “Mijn grote droom was wereldkampioen worden in de Formule 1,” schrijft hij. “Met hard werken, veel toewijding en opoffering heb ik mijn doel zondag bereikt. Dit is het hoogste en het voelt goed. Ik dank iedereen die me de afgelopen jaren heeft geholpen om mijn droom waar te maken.” 

Daar moet de autosportwereld het mee doen, want Rosberg, op dat moment pas 31, lijkt daarna te zijn opgegaan in de mist. Pas vijf jaar later geeft hij iets meer tekst en uitleg. Met zijn beslissing laat hij honderd miljoen dollar liggen, maar daar heeft hij nooit een seconde spijt van gehad: “Ik verlangde naar een ander leven,” zegt hij in The Times. “Je hebt weinig flexibiliteit als je racet. Het was de beste beslissing voor mijn familie.” De competitie met teamgenoot én jeugdvriend Lewis Hamilton viel hem zwaar: “Er staat zo veel geld en eer op het spel. Je had het Nico-kamp en de Hamilton-fans. Alle Hamilton-fans waren natuurlijk tegen mij. Ooit stonden er meisjes van vier jaar oud voor me met hun vaders. Die meisjes joelden me uit en gaven me duimpjes omlaag. Hun vaders vertelden ze dat ik slecht was en dat was ze me uit moesten joelen.” En van dat milieu wil hij niet langer deel uitmaken. Dat er wellicht nog meer wereldtitels in het vat zaten? Jammer dan: Rosbergs tank is leeg. 

Enkel de enkel kon hem stoppen

Naam: Marco van Basten
Sport: voetbal
Gestopt: op zijn 30ste

Niemand die het algehele gevoel in de voetballerij beter verbeeldt dan Fabio Capello. Terwijl Marco van Basten in zijn suède jasje als afscheidsceremonie een ereronde loopt door San Siro, het stadion van ‘zijn’ AC Milan, veegt zijn coach de tranen weg in de dug-out. Capello heeft de beste spits op aarde, Wereldvoetballer van het Jaar in 1988 en 1992, dan al jaren niet meer kunnen opstellen. Zijn enkel is helemaal naar de klote, dus op deze treurige dag in 1995 geeft de dan 30-jarige Van Basten zich definitief gewonnen. Zijn laatste wedstrijd voor AC Milan speelt hij al op zijn 27ste. Hij heeft alles geprobeerd, alle denkbare specialisten naar zijn enkel laten kijken, maar deze wedstrijd valt niet te winnen.

“Ik stierf als speler,” zegt hij in 2020 tegen de BBC. Hij kan dan nog steeds geen balletje trappen: “Het is veel te moeilijk, mijn enkel zit vast. Ik kan niet schieten, ik kan niks met mijn voet. Mijn hele leven was er geen dag dat ik niet voetbalde en opeens was het voorbij. Erg moeilijk en pijnlijk.” Toch zou hij, met de wetenschap van nu, zijn kicksen eerder hebben opgeborgen. “Alle pijn die ik heb gehad, was het niet waard,” zegt hij. “Ik heb zo veel problemen gehad met mijn enkel dat het mijn dagelijkse leven beïnvloedde. Maar in die tijd was voetbal mijn leven. Nu ik ouder ben, weet ik hoe het is om te leven zonder voetbal. Je kunt nog steeds een goed leven hebben. Er is meer dan alleen voetbal. Vandaag de dag zou ik een andere beslissing nemen, als ik de keuze had.” Zijn gracieuze doelpunten leven nog altijd voort, aan zijn carrière als trainer hebben we geen actieve herinnering. 

Tom Dumoulin verliest het plezier in zijn sport en last een maandenlange pauze in. Verrassend genoeg pakt hij daarna nog wel zilver op de Spelen van Tokio

Giro-winnaar knijpt in de remmen 

Naam: Tom Dumoulin
Sport: wielrennen
Gestopt: op zijn 31ste 

We gaan u niet vermoeien met alle namen van renners die een mooi hoofdstuk hebben toegevoegd aan de canon van het Nederlandse wielrennen, want dat zijn er natuurlijk veel te veel. We kunnen wel de renners opdreunen die een van de drie grote rondes wisten te winnen, dat zijn er namelijk maar drie: Jan Janssen, Joop Zoetemelk en… Tom Dumoulin. Dagzeges zijn er genoeg, maar renners die een serieuze gooi kunnen doen naar de eerste plek in het eindklassement? Tientallen jaren zijn ze er niet, tot Dumoulin zijn entree maakt in het peloton. Tijdrijden is dan al zijn specialiteit en dat zal het ook altijd blijven, maar per seizoen kweekt hij meer inhoud en wordt hij ietsje allrounder. In die mate zelfs dat hij bergop voldoende in het spoor kan blijven van de pure klimmers, die dat op hun beurt weer niet kunnen in tijdritten waar Dumoulin aan de start verschijnt. Het komt allemaal perfect samen in 2017, in de Ronde van Italië. Met een achterstand op Nairo Quintana, Vincenzo Nibali en Thibaut Pinot begint hij aan de afsluitende tijdrit, maar dat verschil maakt hij ruimschoots goed. “Niet te beschrijven,” straalt hij voor de camera van de NOS. “Mooier dan dit wordt het niet. Het was zo'n zenuwslopende dag. Ik was poepnerveus.” 

Dumoulin heeft gelijk: mooier wordt het niet meer. Hij probeert een paar keer de Tour de France te winnen, maar mede door fysieke tegenslagen zit dat er niet in. In de coronaperiode verliest hij het plezier in zijn sport en last hij een maandenlange pauze in. Verrassend genoeg pakt hij daarna nog wel de zilveren medaille op de olympische tijdrit in Tokio (2021), maar het wielergeluk vindt hij nooit helemaal terug. In 2022 wil hij afzwaaien na het WK, maar een paar maanden daarvoor kan hij het niet meer opbrengen: “Ik had dat project heel hoog op mijn wensenlijst staan en wilde mijn carrière met een knal afsluiten. Maar ik merk dat dat me nu simpelweg niet meer lukt.” Zijn figuurlijke banden zijn op zijn 31ste al leeggelopen: wat rest is zijn naam in de geschiedenisboeken. 

Ingehaald door haar eigen rug

Naam: Dafne Schippers
Sport: atletiek
Gestopt: op haar 31ste

Verrassend is het bericht in 2023 niet dat Dafne Schippers al op haar 31ste haar hardloopschoenen aan de wilgen hangt, want geen tegenstander heeft het haar ooit zo moeilijk gemaakt als haar eigen rug. Al jaren lijkt ze niet meer op de atlete die iedereen het nakijken geeft en die volgens oud-atleet en NOS-analist Gregory Sedoc de grootste Nederlandse sportvrouw van deze eeuw is: “Wat zij heeft gepresteerd  – kijk de lijst maar na –is bizar. Iedereen keek tegen haar op door wat ze heeft gepresteerd. Ze had een wereldstatus. Ze viel natuurlijk op door haar geweldige lopen, maar ze was ook een wit meisje op een onderdeel dat niet het domein was van witte Europese sprintsters. Dafne had nooit kunnen bedenken dat ze in de atletiek wereldberoemd zou worden. Haar 21,63 op de 200 meter bij de WK in Beijing staat iedereen nog bij.”

De aanhoudende rugproblemen, waartegen ze hardnekkig heeft gestreden, blijken haar toch te machtig. “Als atleet weet je altijd dat deze dag zal komen, dat op een gegeven moment je carrière een moment in de tijd zal zijn: een verzameling herinneringen en hopelijk medailles,” meldt ze op sociale media. Met die medailles is het wel goed gekomen: ze wordt meermaals wereld- en Europees kampioen en pakt zilver op de Olympische Spelen van 2016. Aan die van 2024 in Parijs wilde ze nog deelnemen, maar dat blijkt een (b)rug te ver. 

Tijd voor andere kunstvormen 

Naam: Eric Cantona
Sport: voetbal
Gestopt: op zijn 30ste

Nederlandse voetballiefhebbers denken bij Eric Cantona misschien als eerst aan de karatetrap die hij ooit uitdeelde aan een Crystal Palace-supporter, maar voor fans van Manchester United is hij de verpersoonlijking van de wederopstanding. United is begin jaren negentig diep weggezakt en al 26 jaar geen kampioen van Engeland meer geworden. Maar alles verandert met de komst van de flamboyante Fransman. Een kunstenaar op voetbalschoenen, niet alleen vanwege zijn artistieke spel. Hij houdt van poëzie en schilderen, onderwerpen waar hij in een Britse voetbalkleedkamer met niemand over kan praten. Na zijn karatetrap wordt hij liefst negen maanden geschorst, maar dat voelt niet als een straf. Daags na die actie belegt hij een persconferentie. De toegesnelde verslaggevers verwachten een spijtbetuiging, maar die komt niet. “Als de zeemeeuwen een vissersschip volgen, is dat omdat ze denken dat er sardientjes in de zee worden gegooid,” is het enige dat Cantona zegt om vervolgens de zaal te verlaten.

Hij benut zijn vrije tijd om mee te spelen in een Franse film en ontdekt dat hij prima zonder voetbal kan. Zijn artistieke vezels zijn aangesproken, het smaakt naar meer. Na zijn schorsing speelt hij nog anderhalf seizoen voor United, maar dan is het genoeg. De kenners bestempelen hem nog als de beste speler van de competitie, maar voor waardering van de buitenwacht heeft hij het nooit gedaan. Met zijn vierde Engelse landstitel in vijf jaar zwaait hij af, een week voor zijn 31ste verjaardag. Het is tijd voor andere kunstvormen, dat besluit heeft hij nooit betreurd. Maar jaren na zijn pensioen, waarin hij zich ontpopt als schilder en zanger, wil hij in de film The United Way nog wel even terugkomen op die karatetrap. Verlate excuses misschien? “Ik heb maar van één ding spijt: ik had hem graag nog harder willen trappen.”

GOAT Jordan stopte op eigen houtje

Zoals Barack Obama ooit zei: er is een reden dat iemand de Michael Jordan van zijn sport wordt genoemd. Dan ben je dus de allerbeste, of zoals we tegenwoordig zeggen: de GOAT (Greatest Of All Time). Daarom zal er zelden met meer verbazing naar een persconferentie zijn geluisterd als die van basketballer Jordan in 1993. Hij heeft net de Chicago Bulls naar een derde opeenvolgende titel geleid, maar nu, in de kracht van zijn leven, kapt hij ermee. Niet omdat hij op zijn 30ste al genoeg heeft van het drukke topsportleven, nee, hij wil zijn geluk beproeven in een andere tak van sport: honkbal. Dat is de favoriete sport van zijn eerder dat jaar vermoorde vader. “Dit is wat mijn vader altijd wilde dat ik ging doen,” zei Jordan. “Door hem leerde ik op mijn zesde honkballen. Ik weet zeker dat hij nu alles nauwlettend volgt.”

Hij krijgt een kans bij Chicago White Sox en werkt zich een honkslag in de rondte, maar dat blijkt uiteindelijk niet goed genoeg voor het hoogste niveau, de Major League. Jordan verkondigt steeds hoeveel plezier hij heeft in zijn nieuwe bestaan, maar als zijn club hem tegen alle afspraken in wil inzetten bij een stakingsconflict is hij in zijn eer aangetast. Hij gooit de honkbalknuppel in het hoenderhok en na een afwezigheid van anderhalf jaar keert Jordan terug bij de Bulls. Al die tijd trainde en gebruikte hij heel andere spieren, maar dat blijkt geen bezwaar om zijn superieure talent wederom te etaleren. Jordan gidst de Bulls naar nog eens drie titels in de NBA. Hij geldt nog steeds als de allerbeste ooit.