Luistert je telefoon écht mee? Waarom je reclame krijgt voor dingen die je alleen besproken hebt

Voor veel mensen is het een uitgemaakte zaak: Mark Zuckerberg en Google luisteren via de microfoon van onze smartphone mee met onze gesprekken om ons vervolgens gerichte advertenties te serveren. Het klinkt aannemelijk, maar het antwoord is complexer dan simpelweg 'afluisteren'.

Nee, ze luisteren niet

Laten we de grootste complottheorie direct uit de lucht halen. Tech-reuzen als Meta (Facebook/Instagram), Amazon en Google luisteren niet 24/7 mee om je gesprekken op te nemen voor advertentiedoeleinden. Hoe we dat weten?

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

1. De data: Als je telefoon continu audio zou versturen naar servers, zou je dataverbruik exploderen. Beveiligingsexperts hebben dit getest en zien geen gigantische audiostreams vertrekken.
2. De batterij: Continu opnemen, verwerken en versturen zou je batterij binnen een paar uur leegtrekken.
3. De code: Duizenden hackers en beveiligingsonderzoekers spitten de codes van apps als Facebook dagelijks door. Als er een ‘afluister-functie’ in zat, was die allang gevonden.

Maar... als ze niet luisteren, hoe verklaren we dan die verdomde tennisracket-reclame? Dat komt door drie factoren die samenwerken.

Ze weten al wat je gaat doen

Techbedrijven bouwen een 'digitaal profiel' van je op dat zo gedetailleerd is, dat het eng wordt. Ze weten je leeftijd, inkomen, locatie, politieke voorkeur en hobby's. De algoritmes zijn meesters in patroonherkenning.

Voorbeeld: Het systeem ziet dat mannen van jouw leeftijd in jouw woonwijk, die vorige maand sportschoenen kochten, vaak drie weken later beginnen met tennissen. Jij past in dat profiel. De computer voorspelde dat je over tennissen zou beginnen. Dat de advertentie verschijnt vlak nadat je het erover had, lijkt toeval, maar is statistiek.

Locatie-tracker

Dit is de meest voorkomende reden. Je telefoon luistert niet naar wat je zegt, maar kijkt waar je bent en met wie. Stel: Jij praat met je maat over tennissen. Waarom? Waarschijnlijk omdat hij net een racket heeft gekocht of er online naar heeft gezocht. Jullie telefoons zien via GPS dat jullie een uur lang op één meter afstand van elkaar waren.

Het algoritme denkt: "Hé, Persoon A (jij) is lang bij Persoon B (je maat). Persoon B houdt van tennis. Grote kans dat Persoon A nu ook geïnteresseerd is." Jij krijgt de reclame niet omdat je het zei, maar omdat je naast iemand stond die het zoekgedrag al vertoonde.

Het Baader-Meinhof fenomeen

Dit is een psychologisch trucje van je eigen brein, ook wel de 'frequentie-illusie' genoemd. Je praat op een dag over honderd dingen: je werk, het weer, een broodje kaas én dat tennisracket. Vervolgens zie je honderden advertenties. Die reclame voor hondenvoer of een nieuwe auto negeer je, want daar had je het niet over.

Maar die ene keer dat de advertentie matcht met je gesprek (tennis), gaat er een alarmbel af: "Zie je wel! Ze luisteren!" Je onthoudt de ene treffer en vergeet de 99 missers.