Het klinkt als de ultieme droom: afvallen of op gewicht blijven zonder dat je honger hoeft te lijden of diepvriespizza’s moet afzweren. Volgens recent onderzoek naar ons circadiaans ritme (onze biologische klok) is dat minder onwaarschijnlijk dan het lijkt. De sleutel ligt bij één specifiek hormoon: melatonine.
Crash tussen eten en slapen
Wetenschappers van onder meer het Brigham and Women’s Hospital onderzochten 110 gezonde jongvolwassenen. Ze hielden dertig dagen lang exact bij wat en wanneer de deelnemers aten en analyseerden hun lichaamssamenstelling en hormoonspiegels.
Wat bleek? De deelnemers met het hoogste vetpercentage en de hoogste BMI hadden één ding gemeen: ze aten het grootste deel van hun calorieën op het moment dat hun melatoninespiegel al hoog was.
Melatonine is het hormoon dat je lichaam aanmaakt zodra het donker wordt om je voor te bereiden op slaap. Simpel gezegd: de groep met meer lichaamsvet was nog aan het kauwen, terwijl hun lichaam biologisch gezien al 'in bed lag'.
De groep die slanker was (lager vetpercentage), stopte gemiddeld enkele uren eerder met eten, ruim voordat de melatonineproductie piekte. Dit verband stond los van de hoeveelheid calorieën of de samenstelling van het dieet.
Je lichaam raakt in de war
Hoe werkt dit? Je biologische klok regelt niet alleen wanneer je moe wordt, maar ook hoe je stofwisseling werkt. Overdag is je lichaam een verbrandingsmachine, klaar om energie te verwerken. Zodra de avond valt en melatonine vrijkomt, schakelt je lijf over naar rust en herstel. De insulinegevoeligheid neemt af en de spijsvertering vertraagt.
Gooi je op dat moment nog een zware maaltijd (of die zak chips) naar binnen? Dan weet je lichaam zich geen raad met die energie. Omdat het niet direct verbrand wordt, is de kans vele malen groter dat het wordt opgeslagen als vet.
Wat is het ideale schema?
Er is geen harde deadline die voor iedereen geldt, omdat ieder mens een ander ritme heeft (ochtendmensen vs. avondmensen). Wel geven onderzoekers een duidelijke richtlijn: stop met eten voordat je lichaam melatonine gaat aanmaken.
Doorgaans begint de melatonine-aanmaak zo'n twee uur voor je natuurlijke slaaptijd. Om aan de veilige kant te zitten, is het advies om 3 tot 4 uur voor het slapengaan je laatste grote maaltijd te nuttigen.
Dit inzicht betekent niet dat je 's ochtends alles mag eten wat los en vast zit. Calorieën blijven tellen. Maar het toont wel aan dat die 'late night snack' funest is.
- Adobe Stock