MISDAADCOLUMN: Ernst zou zijn vrouw Joke Lorsé om het leven hebben gebracht, maar klopt dat wel?

Ik ben niet van de complottheorieën. En ook niet snel te overtuigen als iemand over een gerechtelijke dwaling begint. Onze gevangenissen zitten vol met onschuldigen die erin zijn geluisd. Maar één zaak heeft me wél aan het twijfelen gebracht: de moord op de 50-jarige Joke Lorsé, op 11 augustus 2009, in het bos bij Simonshaven.

Onlangs, tijdens een eetafspraak met een oud-collega die nog altijd bij de politie werkt, kwam de zaak terloops voorbij. We spraken over werk, cold cases, hoe het vak is veranderd. Opeens zei hij tussen twee happen door: “Zo’n zaak Lorsé… die zit me nog steeds niet lekker.” Ik keek ervan op. Als iemand die nog midden in de praktijk staat er zélf mee begint, vijftien jaar later, zegt dat natuurlijk wel wat.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

De officiële lezing is bekend. Joke gaat die avond wandelen met haar man Ernst. Even later wordt zij op een bospad gevonden, zwaar toegetakeld en gewurgd. Ernst heeft een hoofdwond en vertelt vanaf het eerste moment hetzelfde verhaal: een man sprong uit de bosjes, hij werd bewusteloos geslagen, Joke werd gedood. De rechtbank gelooft dat niet. In 2012 volgt een veroordeling, in hoger beroep wordt dat negen jaar. De Hoge Raad laat die straf in 2016 staan.

Frits houdt vol: een man sprong uit de bosjes, hij werd bewusteloos geslagen, Joke werd gedood. De rechtbank gelooft dat niet

Het beeld van het hof is helder: Ernst zou zijn vrouw zonder aanwijsbaar motief met een (geladen) vuurwapen op het hoofd hebben geslagen en haar vervolgens hebben gewurgd. Het alternatieve scenario van een onbekende aanvaller wordt als ‘onaannemelijk’ weggezet. Maar wie het dossier goed leest, ziet dat het allemaal minder sluitend is dan het vonnis suggereert.

Op de plaats delict worden patronen gevonden. Op één daarvan zit DNA van een onbekende derde. Het hof wil weten of de chemische samenstelling van die patronen aansluit bij eventuele schotresten op de handen van Ernst en Joke. Er wordt opdracht gegeven om dat onderzoek uit te voeren. Maar zover komt het niet: de patronen worden door de politie vernietigd. Foutje. De Hoge Raad noemt dat onzorgvuldig, maar ziet geen reden om het oordeel te vernietigen. Juridisch verdedigbaar, maar inhoudelijk niet fraai: potentieel ontlastend of belastend bewijs is voorgoed weg.

Dan is er nog iets. Enige tijd na de moord vinden agenten in hetzelfde bos, op zo’n 150 meter van de vindplek van Joke, een zorgvuldig afgedekte kuil. Die schuilplaats blijkt in gebruik te zijn geweest bij Patrick S., veroordeeld voor twee andere moorden en iemand die bekend staat als ‘een rondzwervend type’, met het bos bij Simonshaven als habitat. In de kuil wordt een koekverpakking gevonden met een houdbaarheidsdatum die erop wijst dat S. er al in 2009 verbleef. Dat maakt het verhaal van Ernst over ‘een onbekende man in het bos’ ineens minder theoretisch.

En dan dit: agenten die op de avond van de moord de afzetting bewaken, horen geritsel in het bos, alsof er iemand loopt. Ze hurken in het hoge gras en vragen om een helikopter met warmtebeeld. Die komt er niet. Pas jaren later, wanneer bekend wordt dat Patrick S. vlakbij een schuilplaats had, melden ze hun waarnemingen formeel. Het hof laat uiteindelijk aanvullend onderzoek doen naar S., maar dat levert geen hard bewijs op. Dat maakt het spoor niet per se waardeloos; het betekent vooral dat het nooit volwaardig is onderzocht.

Ik heb het al vaker horen zeggen: dit dossier rammelt. Er zijn gewoon te veel losse eindjes blijven liggen. Vernietigd bewijs met onbekend DNA. Een schuilplaats van een veroordeelde dader op loopafstand. Geritsel uit het bos. En een alternatieve lezing die nooit echt stevig is onderzocht. Ernst Lorsé is inmiddels overleden. Hij heeft zijn straf uitgezeten, daaraan valt niets meer te veranderen. Maar misschien is eerherstel wel net zo belangrijk.