Ziek, zwak of misselijk? Dit mag je baas wel en absoluut níét aan je vragen

Er heerst een hoop angst op de werkvloer rondom ziekmelden. Veel werknemers zijn bang voor ontslag en gooien uit paniek hun hele medische dossier op tafel bij hun leidinggevende. Fout. De wet beschermt jouw privacy, zelfs als jouw afwezigheid de baas geld kost. Maar let op: je hebt wel degelijk plichten.

Mag je baas zelf voor dokter spelen?

De wet verbiedt het niet keihard, maar rechters maken gehakt van werkgevers die zelf de diagnose proberen te stellen, zo schrijft advocatenkantoor Kneppelhout. Een slimme baas schakelt dus altijd de Arbodienst in.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Waarom? Er zijn rechtszaken geweest waarbij een werkgever zelf oordeelde "die stelt zich aan" en het loon stopzette. De rechter floot die baas genadeloos terug: een werkgever is geen medicus en mag dat oordeel helemaal niet vellen.

Belt je baas om te vragen hoe het gaat? Prima. Begint hij te oordelen over je griepje? Dan sta je juridisch sterker dan je denkt.

Sherlock Holmes uithangen

Sommige werkgevers kijken te veel films. Er zijn gevallen bekend waarbij een baas een recherchebureau inschakelde, postte voor het huis van de werknemer of zelfs stiekem een GPS-tracker onder de privéauto plaatste.

Mag dat? Nee. De rechter heeft bepaald dat dit een grove inbreuk is op de privacy en het onderling vertrouwen. Alleen bij keiharde verdenking van ernstige fraude (bijvoorbeeld: je meldt je ziek maar werkt zwart bij de concurrent) maakt de baas een kans. In alle andere gevallen: puur machtsmisbruik.

Het wetboek van 'Huisregels'

Betekent dit dat je onschendbaar bent? Zeker niet. Je werkgever mag controlevoorschriften opstellen. Dat staat vaak in je contract of verzuimprotocol.

• Moet je voor 09:00 uur bellen? Doe dat.
• Moet je tot 12:00 uur thuisblijven voor een mogelijke controleur? Blijf thuis.

Houd je je hier niet aan (bijvoorbeeld: je bent niet thuis tijdens een controlebezoek en hebt geen adres doorgegeven)? Dan mag de baas je loon opschorten.

Let wel: direct ontslag op staande voet is vaak een brug te ver. Een rechter oordeelde recent dat een werknemer die niet thuis was (terwijl hij in het ziekenhuis lag maar dit niet had gemeld), niet zomaar ontslagen mocht worden. Het loon inhouden mag wel, ontslag is vaak te zwaar.

Wat moet je vertellen?

Je baas heeft maar recht op twee dingen om je loon door te betalen:

1. De beperkingen: Wat kun je nu niet? (Bijv: "Ik kan niet tillen" of "Ik kan me niet concentreren").
2. De prognose: Wanneer denk je er weer te zijn?

Je baas mag nooit vragen naar de medische diagnose. De Arbo-arts mag dat wel (medisch beroepsgeheim). Vertel hem eerlijk wat er scheelt. Hij vertaalt dat naar de baas als "Werknemer is medisch niet inzetbaar". De baas moet dat accepteren. Doet hij dat niet, dan verliest hij het vrijwel altijd bij het UWV of de kantonrechter.