Hoe de grofgebekte dromer Danny DeVito van zijn tekortkoming zijn kracht maakte

“Mijn ouders wisten na mijn geboorte niet zeker of ik een baby of een verwijderde tumor was.” Was gesproken: Danny DeVito. De kleinste Hollywood-ster ter wereld, die deze week 81 wordt, bedoelt er maar mee te zeggen: eigenlijk maakte hij geen schijn van kans om ooit rijk, beroemd en succesvol te worden. Knap was hij niet. Lang ook al niet. Integendeel: hoger dan 1,47 meter zou deze grofgebekte knaap uit New Jersey nooit reiken. 

Danny werd geboren met de zogeheten ziekte van Fairbank, een erfelijke en zeldzame ziekte van bot en kraakbeen. Een diagnose die al in zijn jonge jaren een hele bak ellende opleverde. Pijn in de knieën, vroegtijdige artrose, een waggelend loopje, botten die scheefgroeiden, constant moe. Ga er maar aan staan, als kleine man in de straten van New Jersey. Danny stond echter zijn mannetje. Met zijn Italiaanse roots, harde humor en grote mond doorstond hij zijn jonge jaren. 

Gepest om zijn lengte en looks werd hij nooit. Wel maakte zijn groeiprobleem het tot een onmogelijke opgave in de smaak te vallen bij de meisjes. “Het was lastig,” reflecteerde hij in 2017. “Ik kon niet slowdansen met de meisjes die ik wilde, omdat mijn neus tegen hun decolleté werd gedrukt. Dat bracht mij in de benarde positie waarin men dacht dat ik te snel ‘ter zake’ wilde komen.” In een interview met Rolling Stone zei DeVito dat relaties en seks op zijn christelijke scholen überhaupt tot een no go-zone werden gemaakt. “Masturbatie? Dat bestond niet. We hebben nooit het woord ‘sperma’ gehoord, of iets over een clitoris of over ejaculatie. Het was allemaal topgeheim.”

DeVito in eerste instantie tegen de schrijvers en producenten van de tv-serie Taxi: ‘Wie heeft deze stront geschreven?’

Kapper van de doden

Om toch maar wat lol te beleven bracht Danny zijn jonge jaren door in zijn buurtje, de snoepwinkel van zijn vader en de lokale bioscoopzaaltjes, waar zijn liefde voor film tot bloei kwam. Maar er waren ook serieuzere uitdagingen. In zijn puberjaren zag Danny hoe zijn vriendjes massaal aan de heroïne gingen. Het ‘bruin’ had zojuist een landing gemaakt in Asbury Park, het kustplaatsje pal onder New York waar Danny opgroeide. Om zichzelf daarvan te behoeden, vroeg Danny zijn vader wijselijk om een enkele reis naar de kostschool. 

Toen hij jaren later terugkwam, werd hij kapper in de salon van zijn grote zus Angela. “Fantastische tijd,” blikte hij terug tegen de BBC. “Ik heb daar anderhalf jaar gewerkt en leerde er zelfs over permanentjes. Het was uitzinnig.” En die permanentjes waren niet alleen voor levende vrouwen. “Toen een van mijn vaste klantjes overleed - niet in mijn kappersstoel trouwens - vroeg haar familie of ik haar kapsel wilde verzorgen voor in haar doodskist,” zegt de acteur in een podcast. “Dat was de eerste van vele dode mensen wiens haar ik zou verzorgen. Ik deed vooral de haren van vrouwen, meestal echt oude dames. Het was prettig werken, want ze praatten nooit terug.” 

Grapje natuurlijk, want stiekem vond Danny al dat slappe geouwehoer prachtig. Sterker nog: hij dankt er zijn filmcarrière aan. “Ik leerde er mensen aan het lachen maken,” zegt hij in 2016. “Elke dag in contact staan met veel mensen, van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat, heeft mij enorm geholpen in mijn ontwikkeling.” Om een betere kapper te worden, schreef Danny zich in voor make-uplessen bij de American Academy of Dramatic Arts. Maar voor die school moest je wel auditie doen en een monoloog opvoeren, zelfs als aspirerend kapper. Wat bleek? Danny DeVito was nog beter met een script dan met permanentjes.

In het gesticht

Daniel Michael DeVito is een klein mannetje met grote dromen wanneer hij begin jaren 60 de promenade van Asbury Park verruilt voor de wolkenkrabbers van The Big Apple. Zijn missie: betaald acteur worden. Zijn vrienden lachen hem vierkant uit. Diens laatste, bemoedigende woorden, voordat hun vriend met zijn knapzak op de trein stapt: “Fuck Dan, wie denk je wel dat je bent? Gregory Peck? Clark Gable? Kijk naar jezelf, man. Domme klootzak! Verrekte mongool! Zakkenwasser!” 

Het bleek precies de peptalk te zijn die Danny nodig had. In New York hokt hij in een kamertje met ene Michael Douglas, een 20-jarige snotneus uit een ander deel van New Jersey, en minstens zo zelfverzekerd als zijn kleine huisgenoot om ‘The American Dream’ werkelijkheid te maken. De huur van dat kamertje: 150 dollar per maand. “Die kosten deelden we,” zou DeVito later vertellen. 

Na een aantal even gezellige als vruchteloze jaren mag Michael Douglas in 1975 zijn eerste grote film produceren. De titel: One Flew over the Cuckoo’s Nest. En Douglas is de misselijkste niet: zijn kamergenootje mag gezellig meedoen. En maakt Danny DeVito zijn acteerdebuut in een gesticht, aan de zijde van een 37-jarige Jack Nicholson. 

Een memorabele ervaring in vele opzichten. “Boven de verdieping waar wij filmden, zat de afdeling met maximale beveiliging,” blikt de acteur terug in People Magazine. “Er stonden voortdurend bewakers bij de trappen. De gekken zaten maar één verdieping hoger. En beneden, waar Louise Fletcher als Nurse Ratched altijd binnenkwam, zag het er precies zo uit als in de film.” 

DeVito speelt de rol van psychiatrisch patiënt zó geloofwaardig, dat hij vreest voor altijd in die rol te blijven hangen. “Als ik daarna ergens op auditie kwam, dachten mensen dat ik echt een patiënt was. Iedereen dacht dat Martini, mijn personage, weer binnenliep. Ze hadden zelfs vaak extra mensen in de kamer, voor het geval die malloot in mij weer zou opspelen.”

Grofgebekte smeerpijp

Het komt nog goed. Drie jaar na Cuckoo’s bewijst DeVito dat zowel lengte als psychiatrisch typecasting geen obstakels zijn om een groot acteur te worden. Ook als een chagrijnige, louche, grofgebekte smeerpijp genaamd Louie De Palma, in de komische tv-serie Taxi, maakt hij indruk. Vijf seizoenen lang, tussen 1978 en 1983. Best bijzonder, want tijdens zijn eerste auditie betrad DeVito nog de kamer van schrijvers en producenten, smeet het script op tafel en riep: “Wie heeft deze stront geschreven?” 

Met dat kleurrijke vocabulaire, zijn komische voorkomen en zijn recht-voor-je-raap-grappen steelt de acteur ook in de jaren hierna de show, altijd weer als het agressieve mannetje, de sluwe slechterik of als bombastische paradijsvogel, in films als Romancing the Stone (1984), Wise Guys (1986) Throw Momma from the Train (1987), Twins (1992) en Get Shorty (1995). Later volgt ook wat serieus werk, zoals The Rainmaker (1997), L.A. Confidential (1997) en The Virgin Suicides (1999), maar zijn handelsmerk blijft de lach. Bij voorkeur een vies lachje. “Mijn meeste filmrollen bijten een beetje, maar daar hou ik van,” erkent DeVito in 2019 tegenover onze collega’s van het AD. “Ik spring graag uit mijn vel. Mijn personages zijn in de meeste gevallen opgewonden heethoofden. Heerlijk om te spelen.” 

Beste voorbeeld daarvan: Danny DeVito als The Penguin in Batman Returns, uit 1992. Zelden kwam een filmpersonage zo godsgruwelijk lelijk, vies en eng uit de verf. De acteur leeft zich dan ook helemaal in voor die rol. “Ik ging naar de dierentuin in San Diego, waar ze mij volledige toegang gaven tot de koningspinguïns,” zegt DeVito in een recent interview met Variety. “Ik mocht met ze spelen. Een leerzame ervaring. Die beesten schijten werkelijk overal.” 

Ironisch genoeg dankt DeVito, terugkijkend, een groot deel van zijn succes aan datgene wat hij in zijn jeugd ervaarde als een tekortkoming: “Ik werd gevraagd voor Twins dankzij mijn lengte en zo kan ik nog wel meer voorbeelden geven. Zo heb ik in mijn leven talloze audities gedaan waarbij ik de regisseurs zag denken: die is anders. Die gaan we niet vergeten. Inderdaad, omdat ik zoveel kleiner ben dan de rest.”

Er zijn grenzen

In 2006 is Danny DeVito 62 jaar, gelukkig getrouwd mét kinderen en is hij een begenadigd regisseur, stemacteur, komiek, scenarioschrijver en wereldster met ruim veertig kaskrakers op zijn naam. Een mooi moment om te stoppen, in principe. Maar DeVito gooit het over een andere boeg en vindt zichzelf opnieuw uit, in de schunnigste rol uit zijn carrière: Frank Reynolds. In de succesvolle sitcom It’s Always Sunny in Philadelphia leeft hij zijn droom: “Ik kruip naakt en ingesmeerd onder banken vandaan, ik word ondergeslijmd, ik val uit ramen, ik verlies mijn geheugen, ik draai door, ik eet kattenvoer, kaap een boot vol Japanse toeristen, ik gebruik drugs, heb wilde seks…. Ik leef plaatsvervangend via Frank,” zegt hij tegen The Talks. “Ik voel me erg verbonden met dit personage omdat ik al deze dingen zelf ook zou willen doen. Ik wil altijd nieuwe dingen proberen. Ik wil niet alleen maar ’s avonds naar de voetbalhoogtepunten kijken. Ik wil eropuit trekken, reizen, mensen ontmoeten en avonturen beleven.” 

Maar zelfs Danny DeVito trekt ergens de grens. “Op een dag ontving ik het script. Het was verschrikkelijk. Frank, mijn personage, werd herhaaldelijk verkracht in de gevangenis,” zegt hij in Vanity Fair. “Wat de fuck? De eerste keer door blanke supremacisten, daarna door Puerto Ricanen. Aan het einde van de aflevering werd ik vrijgelaten en zeiden de agenten: Je gaat toch niet weg zonder gedag te zeggen? En ja hoor, de agenten verkrachtten mij allemaal. Toen ik die shit las, stond ik op het punt mijn advocaat te bellen. Totdat ik de laatste regel van het script las: de politieagent die in mijn oor fluistert: 1 april, klootzak. Op dat moment besefte ik mij dat het daadwerkelijk 1 april was dat ik dat script stond te lezen.”

Gif zuigen

Danny DeVito is inmiddels 81 lentes jong en is om die reden minder actief in Hollywood dan zijn fans en collega’s zouden willen. Vooral onder die laatste groep maakte de acteur zich in zijn zes decennia op het witte doek een geliefd mens. Niet om de minste reden dat hij soms hun leven redt. Zoals dat van zijn oude kamergenoot, Michael Douglas. Die stond doodsangsten uit toen hij door een slang gebeten werd, tijdens de opnames van Romancing The Stone in 1984. Dat ging volgens medespeler DeVito ongeveer zo: “Op de set kwam een vent aan met een pick-up truck, en die had slangen bij zich. Ik ben zelf bang voor slangen, dus ik kwam niet in de buurt. Maar Michael hing de hot shot uit, dus die pakt een van die slangen. Ik riep nog: Dat is een slang, dat ding kan je bijten. En toen werd hij dus in z’n hand gebeten. Ik heb altijd gehoord dat je dan het gif eruit moet zuigen. Dus dat heb ik gedaan. Ik zei daarna wel tegen hem: het is maar goed dat je niet in je ballen bent gebeten, want dan was je nu dood geweest.” 

Hij ziet er misschien niet uit als een rokkenjager, maar Danny krijgt heel veel aandacht van vrouwen, zo wordt gefluisterd.

Zijn fans lopen evengoed weg met het Hollywood-icoon. Hij heeft meerdere fanclubs en studentenhuizen tuigen regelmatig Danny DeVito-altaars op. Gewoon over straat lopen zit er voor de kleine superster allang niet meer in. “Ik kan me onmogelijk verbergen,” vertelt hij in GQ. “Tijdens Halloween ging ik met de kids trick-or-treaten. Ik verstopte me onder een laken en prikte er een paar gaten in. Ik was volledig bedekt. De eerste kinderen die wij tegenkwamen, zeiden direct: Hallo, meneer DeVito.”

Zó beroemd zijn doet natuurlijk vreemde dingen met een mens. In het geval DeVito uit dat zich in het verspreiden van dubieuze foto’s van zijn rechtervoet. Met als enige vuistregel: hoe smeriger, hoe beter. Troll Foot, noemt hij dit spelletje zelf. Hij doet het al een jaar of vijftien. DeVito: “Mijn voet is altijd bij me. Soms is hij in goede vorm, maar soms is hij in héél slechte staat. Het hangt ervan af hoe vaak je je nagels vijlt en voeten wast. Maar zodra er een voetfoto gemaakt moet worden, dan maak ik de foto. Die drang borrelt vaak omhoog als ik denk: wauw, dit is een prachtige dag. Als ik op het strand lig bijvoorbeeld. Dat zijn momenten waarop ik mijn onverzorgde voet echt even voor de camera moet houden. Dat doe ik nu al jaren en ik heb veel fans.” 

Ondanks zijn nukken is DeVito al 54 jaar gelukkig met Rhea Perlman, een actrice die ooit furore maakte in sitcom Cheers. Ze hebben met twee dochters, Lucy en Grace, en zoon Jacob. Dertig jaar waren Danny en Rhea getrouwd, totdat mevrouw DeVito in 2012 daar een punt achter zette. Volgens de roddelpers kon manlief zijn ogen – en wellicht meer dan dat - niet van andere vrouwen afhouden. “Hij ziet er misschien niet uit als een rokkenjager, maar Danny krijgt heel veel aandacht van vrouwen,” wist een ‘ingewijde’ eens te vertellen. Zelf hebben de DeVito’s nooit een woord gerept over hun huwelijksperikelen, zelfs niet over het gerucht dat ze inmiddels weer een getrouwd stel zouden zijn. Het enige wat Danny erover kwijt wil: “Het gaat nu veel beter tussen ons, omdat alle spanningen weg zijn.” Eind goed, al goed dus. Net als in de film.

Uit zijn stekker

En nu we het toch over film hebben: als het aan DeVito zelf ligt, is zijn acteercarrière nog niet voorbij. Op zijn 81ste ploetert het kleine mannetje met grote dromen onvermoeibaar verder. Onlangs maakte hij zijn debuut op de planken van Broadway, voor de grove animatieserie Rick and Morty spreekt hij nog steeds gekke stemmetjes in en er doen hardnekkige geruchten de ronde over een vervolg op zowel Twins als zijn vertolking van The Penguin. Over die eerste: “Arnold Schwarzenegger en ik willen samenwerken. Jaren geleden zouden we Twins 2 al maken, maar dat ging niet door omdat hij zo nodig gouverneur moest worden. Hij had beter Twins 2 kunnen doen.” 

Over die tweede: “Daar praat ik constant met Tim Burton over. Ik denk dat The Penguin een van de meest opera-achtige en beste rollen is die ik ooit heb mogen spelen. Hij is een tragische vogel die niet kon vliegen. Natuurlijk wil ik dat weer spelen! Elke acteur zou dat willen. Als ik ooit de kans krijg, dan doe ik het.” 

Onlangs keerde ook It’s Always Sunny in Philadelphia, zijn paradepaardje, terug op de buis voor seizoen zeventien. Daarin sprak zijn personage, op wie DeVito zo graag wil lijken, de veelzeggende woorden: “Ik weet niet hoeveel jaar ik nog op deze aarde heb, dus ik ga nog even helemaal uit mijn stekker.” 

Fluitend door het leven gaan als tachtiger, het is niet iedereen gegeven. DeVito’s geheim: “De meesten van ons worden in hun uppie geboren en gaan in hun uppie dood. In het stuk daartussen is het belangrijk om samen te zijn en dingen met elkaar te delen. Als je dat doet, heb je een goed leven.” Zijn ouders zijn er dan niet meer, maar die zouden er nu vermoedelijk wel over uit zijn: Danny DeVito was 81 jaar geleden allesbehalve een verwijderde tumor.