Beestachtige executie van F16-piloot Muath (26) wordt toch nog bestraft

Het luchtruim boven Raqqa, 24 december 2014. Er stijgen zwarte rookpluimen op uit het vernietigde ISIS-bolwerk. De Jordaanse F16-piloot Muath Al-Kasasbeh (26) nadert zijn doelwit, wanneer zijn toestel plots hevig begint te schudden. Er komen vlammen uit zijn motor. Muath heeft geen andere keuze dan de schietstoel activeren.

Terwijl hij aan zijn parachute naar beneden dwarrelt, denkt hij ongetwijfeld aan zijn zwangere vrouw. Zal hij zijn kindje ooit zien? In Raqqa wacht geen warm onthaal voor Amerikaanse bondgenoten. Langs de oever kijken ISIS-strijders toe hoe Muath in een meertje plonst. Hun leider, Abu Bilal de Tunesiër, laat zich trots fotograferen terwijl hij de piloot afvoert.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Het nieuws zet Jordanië op zijn kop. Muaths vader smeekt de ‘broeders van de Islamitische Staat’ om zijn zoon ‘gastvrij’ te ontvangen. Koning Abdullah wil een ter dood veroordeelde ISIS-terroriste inruilen voor de piloot. Muath weet inmiddels beter. In een ‘interview’ met het ISIS-tijdschrift Dabiq, kort na zijn arrestatie, antwoordt hij op de vraag wat hem te wachten staat: “Ze gaan me vermoorden.”

ISIS-groeperingen vragen hun volgers op sociale media hoe ze het ‘piloot-varken’ moeten doden. “Onthoofden is ouderwets,” vinden sommige Twitteraars. Enkele voorstellen: in mootjes hakken, smelten in zwavelzuur, levend verbranden op kolen of aan hongerige krokodillen voeren. Op 3 februari 2015 onthult ISIS de winnende ‘inzending’ door de gruwelijke film Healing the Believers’ Chests online te zetten.

De redelijk professioneel ogende productie begint met nieuwsbeelden en het verhoor van Muath. Daarna is te zien hoe de piloot in oranje overall door het verwoeste Raqqa loopt, omringd door gemaskerde ISIS-soldaten. Waarschijnlijk is het een maand eerder opgenomen. In de vreselijke eindscène plaatsen de terroristen een metalen kooi over Muath.

De terroristen vragen hun volgers op sociale media hoe ze het ‘piloot-varken’ moeten doden. De keus valt op levend verbranden

Pas wanneer ze emmers benzine over hem heen gieten, beseft Muath welk lot hem wacht… Even later zet een beul de kooi in lichterlaaie. De kwelgeesten kijken stoïcijns toe hoe Muath schreeuwend verbrandt. De makers rekken de sterfscène met dramatische slow-motions en herhalingen. Daarna werpen bulldozers bouwpuin over het verkoolde lichaam. Als ultieme waarschuwing verschijnen er bij de aftiteling foto’s en namen van tientallen ‘kruisridder-piloten’ in beeld.

Koningin reageert

Terwijl de film wereldwijd een schokgolf veroorzaakt, organiseert ISIS in Syrië en Irak speciale premières voor de (mannelijke) bevolking, van schooljongens tot bejaarden. Ze delen gratis dvd’s uit, zodat iedereen thuis Muaths vlammendood nog eens rustig kan bekijken. 

Koning Abdullah laat meteen enkele ISIS-terroristen ophangen. Met ‘Operatie Muath de Martelaar’ vegen Jordaanse F-16’s in drie dagen tientallen ISIS-doelwitten van de kaart. Koningin Rania schrijft op haar populaire Instagram-kanaal: “Wij zijn allemaal Muath.” Onder deze leus gaan duizenden Jordaniërs de straat op. De legerleiding bevordert Muath postuum tot kapitein en belooft: “De wraak zal even groot zijn als de ramp die Jordanië heeft getroffen.”

De coalitie decimeert ISIS, maar de moord op Muath blijft ongestraft. 

Herkend aan litteken

Tot er in januari 2025 opeens een doorbraak komt uit compleet onverwachte hoek. Het Zweedse Openbaar Ministerie kondigt aan dat het de in Malmö geboren Osama Krayem (32) gaat vervolgen voor zijn rol in de executie. Zweedse autoriteiten kunnen namelijk paspoorthouders berechten voor ernstige misdaden in het buitenland.

De Zweeds-Palestijnse Osama is geen onbekende van inlichtingendiensten. Na een ‘stage’ bij ISIS in Syrië, heeft hij zich in 2015 aangesloten bij de terreurcel die de dodelijke aanslagen in Parijs en Brussel uitvoert. Bij dat onderzoek komt zijn betrokkenheid bij de verbranding van Muath aan het licht. Rechercheurs hebben hem in de film herkend aan een kenmerkend litteken op zijn wenkbrauw. 

Aanklager Henrik Olin noemt de ‘propagandafilm’ van de moord ‘bestialiskt’, beestachtig. Zijn deelname maakt Osama volgens het Zweedse OM schuldig aan ernstige oorlogsmisdrijven en terreurdaden. 

De verdachte zit in Frankrijk al achter tralies, de uitlevering is snel geregeld. Het proces begint op 4 juni in een beveiligde rechtbank in Stockholm. Osama zit, met een dikke baard en loshangend haar, zwijgend achter kogelwerend glas. Hij laat het woord aan advocate Petra Eklund die hem als een figurant afschildert. “Ieder ander had zijn plek kunnen innemen.” Alhoewel het neerhalen van de straaljager ‘iets cools’ is voor ISIS, voelt Osama zich ‘niet oké’ na de executie. “Hij is ook maar een mens.”

De aanklagers hebben een legertje internationale deskundigen opgetrommeld om dat beeld onderuit te halen. Volgens een Amerikaanse Syrië-expert bewijst het feit dat Osama bij deze executie aanwezig ‘mag’ zijn dat hij ‘status’ heeft binnen ISIS. Een FBI-agent getuigt dat de notoire ‘Jihadi George’ de verdachte heeft aangewezen als lid van ISIS’ elite-eenheid. Dan zijn er de tekstberichten naar familieleden waarin Osama opschept over zijn rol in de ‘grill’.  

‘Onjuist oordeel’

Op 31 juli oordeelt de rechtbank in Stockholm dat ‘zonder gerede twijfel’ is bewezen dat Osama, vol overtuiging en zonder berouw, heeft meegewerkt aan de ‘extreem pijnlijke’ executie. “Dat is zowel een ernstig oorlogsmisdrijf als een terreurdaad,” vinden de rechters. “Er kan geen andere straf op staan dan levenslang.” 

Het betekent eindelijk gerechtigheid voor Muath’s nabestaanden, maar voor Osama verandert er weinig. Hij moet al respectievelijk dertig jaar en levenslang uitzitten voor de aanslagen in Parijs en Brussel.

Toch maakt advocate Eklund bezwaar tegen het ‘onjuiste oordeel’. Ze wil op z’n minst een ‘mildere straf’.

Dat Osama de eerste veroordeelde is, wil niet zeggen dat de rest ermee is weggekomen. Verschillende betrokkenen, onder wie ISIS-oprichter Abu Bakr al-Baghdadi, zijn inmiddels gedood. Begin oktober voegen Syrische straaljagers bevelhebber Abu Bilal de Tunesiër, die Muath zo triomfantelijk heeft gearresteerd, toe aan dat rijtje door hem van een rijksweg bij Raqqa te schieten... 

Moord in Syrië 

Het bijhouden van misdaadstatistieken is geen prioriteit voor de nieuwe Syrische machthebbers. Burgerrechtenorganisatie Syrian Observatory for Human Rights doet dat wel. In de negen maanden na de val van het Assad-regime tellen ze 317 moordslachtoffers, onder wie 23 kinderen en 48 vrouwen. Wanneer we die lijn doortrekken komt het land van 25 miljoen inwoners uit op 423 moorden per jaar.