Simon Tahamata (62) is niet alleen oud-voetballer, maar ook het boegbeeld van de Molukse gemeenschap, die nog altijd vecht voor erkening. Zijn onlangs verschenen boek vertelt het verhaal van een kleine voetballer met een groot ideaal. “De gijzelingsacties in de jaren 70 waren een ultieme poging om aandacht te trekken,” aldus de voormalige Ajacied.
Ik had één van hen kunnen zijn, schrijf je in jouw boek over de kapers van die trein bij De Punt…
“Zo heb ik dat altijd gevoeld, ja. Als ik als kind vanuit kamp Vught niet in Tiel maar in een Molukse wijk in Bovensmilde was beland, had dat zomaar gekund.”
Dat is een nogal een uitspraak.
“Vind ik niet. Dat is gewoon zo, daar wil ik niet schijnheilig over doen. Maar de treinkapingen, in 1975 bij Wijster en twee jaar later bij De Punt, kwamen net als die gijzeling van een groep schoolkinderen in Bovensmilde natuurlijk niet uit de lucht vallen. Het had alles te maken met de manier waarop onze vaders door de Nederlandse regering zijn behandeld. Die mannen hebben gevochten voor de Nederlandse vlag, anderen hebben hun leven gegeven. En vervolgens laat de Nederlandse regering ons in de steek.”
Maar was dat niet op een andere manier op te lossen? Op een meer vreedzame manier.
“Nee, dit was een ultieme poging om aandacht te trekken. Niemand had namelijk oog voor ons. Dat kwam omdat het lot van de Molukkers niet of nauwelijks in de geschiedenisboeken is opgenomen. Ja, op de lagere school leerde je alles over de Tachtigjarige Oorlog en over Willem van Oranje, maar niks over onze geschiedenis. Daarom wist niemand van onze pijn. Omdat het een zwarte bladzijde is die liever wordt weggelaten.”
Is dat nog steeds zo?
“Dat denk ik wel. Bij Ajax, waar ik tegenwoordig als techniektrainer bij de jeugd werk, lopen collega’s rond die niet eens weten dat er ooit een probleem was met de Molukken. Ja, er zijn in de loop der tijd wel boeken over geschreven, maar dat is lang niet voldoende. Daarom hadden we destijds ook geen keus.”
Bij die treinkapingen zijn wel doden gevallen, onder meer vijf onschuldige gijzelaars…
“Vooropgesteld: wat er gebeurd is, vind ik heel jammer. Maar vergeet niet: overal waar mensen opstaantegen onrecht vallen nu eenmaal slachtoffers. De mensen in de trein hadden pech. Verkeerde plaats, verkeerde tijd. Zo loopt het leven soms. Het is zoals het is. Hij hierboven bepaalt dat. Dat geldt voor mij ook. Ik had in dat SLM-vliegtuig moeten zitten dat in 1989 bij Zanderij is verongelukt, met al die voetballers aan bood. Alleen, twee weken voordat we naar Suriname zouden gaan, brak ik mijn sleutelbeen en moest ik die trip afzeggen. Ik was op de begrafenis van de slachtoffers. Mensen zeiden: Simon, het was jouw tijd niet, God heeft nog andere plannen met jou.”
Hebben die gewelddadige acties gebracht wat jullie wilden?
“Het heeft ons Molukkers op de kaart gezet. Niet alleen in Nederland, in de hele wereld. Ik vergeet het nooit meer. Ik was ooit in Argentinië, waar ik met een wereldelftal zou spelen. Komt Renato Gaúcho, de oud-voetballer, op me af. Hé Tahamata, zegt hij, Molukker! En vervolgens doet hij met zijn handen een mitrailleur na…”
Wat dacht je doen?
“Oké, ze weten dat ik er eentje ben en weten dus van die acties. En ongetwijfeld wisten ze ook waarom wij het deden. Voor ons ideaal, namelijk een vrije Molukse staat, zoals de Nederlandse regering ons had beloofd.”
Hadden die acties voorkomen kunnen worden, denk je?
“Absoluut. Als er subtieler met ons was om gesprongen. Want het ging ons natuurlijk niet alleen maar om aandacht. Het was ook de manier hoe we werden behandeld, nadat onze vaders, met vaak alleen een koffer, hier in 1951 waren aangekomen.”
Heb je dat zelf ook ervaren?
“Ja, omdat mijn familie en ik in het begin werden gezien als stateloos, moest ik voor de buitenlandse tripjes met Ajax altijd eerst een visum aanvragen. Anders kon ik niet mee. Verder werd ik, voordat ik bij mijn tante in Diemen gingen wonen, altijd met de nek aangekeken als ik in Tiel op de trein stapte op weg naar Amsterdam. Het is niet voor niets dat we streden voor betere leefomstandigheden en een humaan bestaan.”
Wil je het hele interview met Simon Tahamata blezen? De nieuwe Panorama ligt nu in de winkel met daarin nog veel meer moois! Ook is die hier te bestellen. Alleen benieuwd naar dit artikel? Lees dit artikel dan op Blendle..