Stille nacht, voetbal en peuken: het Kerstbestand van 1914 (VIDEO)

   25536  

Voor Kerstmis zouden ze thuis zijn. Maar toen het eindelijk kerst was, was het westelijke front van de Eerste Wereldoorlog hopeloos vastgeroest in een gruwelijke loopgravenstrijd. Toch leverde juist die barre, winterse oorlogsdagen een prachtig kerstverhaal op: het Kerstbestand van 1914.

Kerstavond 1914. Het vriest. Het is over het algemeen stil aan het enorm uitgerekte westelijke front (van België tot aan de grens van Zwitserland), waar de in loopgraven verschanste Franse en Britse troepen aan de ene zijde en Duitse troepen aan de andere zijde al maanden om elke meter strijden. Het zijn de Duitse soldaten die flesjes drank opentrekken, sigaretten uitwisselen, geïmproviseerde kerstboompjes optuigen en 'Stille nacht' inzetten. De geallieerde soldaten antwoorden ook met kerstgezang. Even is de kerstgedachte sterker dan het wapengekletter.

Sigaretten, jam en vlees

De volgende ochtend - het is Eerste Kerstdag - is de rust aan het front er nog steeds. Langzaam kruipen soldaten van beide kampen uit hun loopgraven. Ze ontmoeten elkaar in het gevreesde niemandsland, waar zoveel van hun maten het leven hebben gelaten. De soldaten schudden elkaar de hand, roken gebroederlijk een peukje en spelen zelfs een potje voetbal (zie de, in scène gezette, foto). Frederick James Davies (1886-1947), een Britse soldaat, schreef aan zijn moeder in Wales wat hij mee had gemaakt. ''We schudden handen. We gaven ze sigaretten, jam en vlees. Zij gaven ons sigaren, maar verder hadden ze niet veel. Ik dacht aan ze te zien dat ze helemaal klaar waren met de oorlog.'' Helaas voor Davies was het bestand van korte duur: al snel klonk er weer geweervuur. Pas in november 1918 zou de vreselijke strijd tot een einde komen. Davies raakte in 1915 levensgevaarlijk gewond en werd ontslagen uit militaire dienst. Hij herstelde en trouwde in 1919. Hij kreeg drie kinderen.

Niet alle Duitsers waren slecht

De brief van Davies aan het thuisfront werd onlangs ontdekt door Davies' dochter. De brief is aan een museum gegeven. Volgens Davies' dochter, die inmiddels 86 is, herinnert de brief de Britten aan het feit dat niet alle Duitsers slecht waren in de oorlogen

Reclame

De Britse supermarktketen Sainsbury's speelde vorig jaar rond kerst met een bijzondere reclame in op het befaamde Kerstbestand. Die reclame zie je hieronder.

Als dit verhaal geen kerstgedachte ademt, dan weten wij het ook niet meer!

  • Y.M. Osterloh