Kreeg 'de Turkse Pablo Escobar' (on)terecht levenslang?

   17246  

Vergeet de Twee van Putten, vergeet Ina Post, vergeet Lucia de Berk. De grootste dwaling in de Nederlandse rechtsgeschiedenis zou de zaak zijn rond de Turkse Koerd Hüseyin Baybaşin. Hij kreeg hier levenslang. Mét: alle ingrediënten voor een thriller waar Ludlum zijn vingers bij zou aflikken. Alleen, dit is geen fictie, dit is echt.

Wie is Hüseyin Baybaşin?
Hüseyin Baybaşin (1956) is in 2002 door het gerechtshof in Den Bosch veroordeeld voor het medeplegen van een huurmoord, twee pogingen tot uitlokking tot moord, medeplegen van een gijzeling en voorbereiding van de invoer van twintig kilo heroïne.

Geen kleine jongen dus.

Er wordt vaak geschreven, met name in de Turkse media, dat Baybaşin de Pablo Escobar van de heroïne in Europa was. Maar daar is geen bewijs voor. En in zijn strafdossiers is niets te vinden wat duidt op grootschalige drugshandel. In Turkije heeft hij geen strafblad.

Waar komen die verhalen dan vandaan?
Hij ontwikkelde zich als handelaar en werkte in een hotel van zijn oom in Istanbul. In 1984 werd hij aangehouden en veroordeeld in Engeland, nadat zijn telefoonnummer werd gevonden bij verdachten van een heroïnesmokkel. Hij zegt dat hij in aanraking kwam met heroïnehandel omdat hij werkte voor de Turkse staat. Die staat zou in heroïne handelen.

Zozo... En hoe kwam hij daarachter dan?
Baybaşin werd in Turkije opgeleid als een soort geheim agent. De jonge Hüseyin was slim, maar ging niet naar de universiteit. Zijn oom had andere plannen voor hem. Op jonge leeftijd kreeg hij via zijn oom een opleiding in een geheim netwerk van ambtenaren. Dat netwerk was voortgekomen uit het zogeheten Gladio-netwerk dat de NAVO vlak na de Tweede Wereldoorlog in Europese landen opzette. In het geval van een invasie van de Sovjet-Unie zou Gladio tegen de communisten moeten vechten. Baybaşin werd op deze manier een ambtenaar voor Buitenlandse Zaken en bezocht Turkse organisaties in de West-Europese landen. Hij had zicht op geldstromen die van en naar Turkije liepen. In die positie ontdekte hij dat er hoge ambtenaren in heroïne handelden.

Was de Turkse overheid dan zo’n criminele bende?
Jazeker, tussen 1980 en 2000 waren regering en hoge ambtenaren, ook van politie en justitie, geïnfiltreerd door drugsbendes en Grijze Wolven. Dat waren ultrarechtse en gewelddadige guren. In 1981 pleegde een Grijze Wolf een (mislukte) aanslag op paus Johannes Paulus II. Ze hebben in die tijd hon- derden politici en politieke minderheden als Koerden vermoord. Leden van het geheime netwerk, van drugsbendes en van de Grijze Wolven waren één pot nat.

En Baybaşin hoorde daarbij?

Vanaf 1989 niet meer. Hij had zijn straf in Engeland uitgezeten. Een oud-politiecommissaris deed hem een aanbod: hij kon in Europa leiding gaan geven aan de heroïnedistributie vanuit het geheime netwerk binnen de Turkse staat. Maar Baybaşin lachte de man in zijn gezicht uit en deed aangifte. Daar maakte hij doodsvijanden mee.

Wil je het hele verhaal lezen van Wim van der Pol over Baybaşin? Bestel de nieuwe Panorama hier, of lees het op Blendle.

  • Redactie Panorama