JD kijkt TV: Beruchte gevangenissen

   8375  

Verslaggever Jochem Davidse is een van de laatste 'lineaire tv-kijkers'. Dat wil zeggen: elke avond raadpleegt hij zijn papieren tv-gids en kijkt hij naar programma's die daadwerkelijk op dat moment worden uitgezonden. Deze week keek hij naar Beruchte Gevangenissen: Ewout in de cel.

Voor het nieuwe RTL-programma 'Beruchte Gevangenissen: Ewout in de cel' liet tv-maker Ewout Genemans zich opsluiten in enkele van 's werelds meest beruchte gevangenissen. Dat verraste me. Ik kende Ewout vooral als presentator van kinderprogramma's als Willem Wever, Wie wordt Kruimeltje? en het Junior Songfestival. Hij leek me niet bepaald het type dat zijn mannetje stond wanneer hij in de gemeenschappelijke doucheruimte van een penitentiaire inrichting onverhoeds zijn zeepje zou laten vallen.

Lees ook: Opblaaspoppen moeten gevangenen rustiger maken

Aan de andere kant: als producent was hij in het verleden ook verantwoordelijk geweest voor misschien wel het meest ranzige tv-programma van de laatste tien jaar: 'Passie in de Polder.' In dat programma werden porno-liefhebbers gevolgd bij het maken van hun eigen low-budget pornofilm, wat een paar (helaas) onvergetelijke tv-fragmenten opleverde, waaronder een kliederige bef-scène in een mobiele blokhut op het parkeerterrein van de Jumbo en een potje Porno Bingo in een buurthuis, waarbij elke volle kaart feestelijk werd beloond met een lege zak. 

Je kon dus onmogelijk beweren dat Ewout in zijn leven weinig had meegemaakt, maar een gevangenis had hij nog nooit van binnen gezien, schatte ik zo in. Laat staan een beruchte gevangenis. In aflevering één liet hij zich naar eigen zeggen '72 uur lang opsluiten' in Cebu City Jail op de Filipijnen. Bij dat opsluiten kon je natuurlijk je vraagtekens zetten. Wanneer hij echt naar buiten zou willen, zou er niemand zijn die hem tegenhield, maar dat was hem vergeven. Dichterbij 'het echte werk' kon hij als tv-maker niet komen. Tenzij hij een moord zou plegen, maar dat zou zelfs op de Filipijnen te ver gaan.

Lees ook: De heftigste gevangenis van Rusland

Schuchter liep Ewout door de overbevolkte celblokken. Cebu City Jail was ooit gebouwd voor 1600 gedetineerden, maar inmiddels zaten er meer dan 3000. Echt opgesloten leken de gevangenen niet. Celdeuren stonden wagenwijd open en iedereen liep kriskras door elkaar. Dat maakte de situatie er voor Ewout niet bepaald veiliger op, maar gelukkig werd hij bij zijn rondleiding 'beschermd' door wat gevangenen die het nodige aanzien genoten. Dat ze zelf ook veroordeelde huurmoordenaars en verkrachters waren moest Ewout voor het gemak maar even vergeten.

Al snel maakten we kennis met de ster van de show: gevangenisdirecteur Marco. Ook hij had in het verleden zelf vastgezeten, zeven jaar zelfs wegens drugshandel en verboden wapenbezit, maar omdat hij daarna een oude schoolvriend steunde bij diens politieke campagne kreeg hij als bedankje een mooi baantje toebedeeld: gevangenisdirecteur.

Marco was zo corrupt als de neten. Door zijn gevangenen het vooral zelf te laten uitvechten was er in Cebu City Jail naar verloop van tijd een soort natuurlijke hiërarchie ontstaan. Dat betekende dat de gedetineerden vooral elkaar in de gaten hielden, en Marco en zijn cipiers zich dus konden richten op de leuke dingen des levens: stokslagen uitdelen met een cricketbad en lekker knallen op hun zelf aangelegde schietbaan, op de vuilnisbelt naast de isoleercellen.

“Heb je wel eens op een gedetineerde geschoten?” vroeg Ewout.

“Laatst heb ik er nog eentje in zijn voet geschoten met een shotgun,” glunderde Marco trots. 

“Waarom?” vroeg Ewout.

“Omdat hij een verkrachter was,” antwoordde Marco.

“Heb je ook weleens iemand dood geschoten?” vroeg Ewout door.

“Niet dood,” zei Marco. “Maar ik heb wel eens een gevangene in zijn hoofd geschoten.”

“Waarom?” vroeg Ewout.

“Omdat hij een pak koekjes probeerde te stelen uit de kantine,” zei Marco, die bij de herinnering aan het voorval zijn lachen nauwelijks kon inhouden.

Die avond durfde Ewout nog niet tussen de gevangenen te slapen. Hij mocht een matrasje neerleggen in de kamer van directeur Marco, waar ook Marco zelf sliep. Een erg geruststellende gedachte leek mij dat niet.

De volgende ochtend was Ewout getuige van het ochtendritueel waarmee Cebu City Jail nogal wat bekendheid verwierf. Alle gedetineerden, gekleed in oranje overalls, verzamelden zich op de binnenplaats van het complex en gingen daar in een afgesproken formatie staan. Toen iedereen op zijn plek stond, knalden tientallen luidsprekers het nummer Gangnam Style van de Zuid-Koreaanse artiest PSY over de binnenplaats. Perfect synchroon voerden de drieduizend moordenaars, kinderverkrachters, drugsbazen en andere zware jongens de ingestudeerde choreografie uit. 

Lees ook: Bizarre ontsnappingspoging in Venezolaanse gevangenis (FOTO)

Op YouTube waren de filmpjes van de 'dancing inmates' al meer dan 56 miljoen keer bekeken. Het was een bizar gezicht, maar niet per se een slecht idee, vond ik.

“Het houdt ze fit en vrolijk,” vertelde directeur Marco met een grote zonnebril op.

“En als ze niet willen dansen?” vroeg Ewout.

“Dan krijgen ze stokslagen,” zei Marco. Op zijn gezicht brak opnieuw een grote, sadistische glimlach door. Hij had er nu al zin in.

In de gesprekken die Ewout met de gedetineerden voerde, kwam zo nu en dan toch de kinderpresentator van vroeger weer boven drijven (“Mis je je familie? Ben je nooit bang hier? Zie je het wel eens niet meer zitten?”), maar daar stond tegenover dat hij de tweede nacht toch maar mooi tussen de veroordeelde criminelen doorbracht. In de een hangmat die was opgeknoopt aan een paar afvoerbuizen (en recht onder een helverlichte  tl-bak) lag hij buiten het bereik van de ratten en durfde hij het wel aan, zei hij weinig overtuigend. Toen hij eenmaal lag, deed hij zijn ogen dicht en telde hij de seconden af tot het ochtendgloren, waarna hij gebroken maar opgelucht de hangmat uit klom.

Later die dag voerde hij nog een laatste gesprek met directeur Marco, die nog bezweet was van de stokslagen die hij net had uitgedeeld. Ewout vertelde dat hij best een beetje gechoqueerd was door zijn ervaringen in Cebu City Jail. Hij vroeg zich vooral af waarom Marco zich zo open en meewerkend had opgesteld tegenover de Nederlandse tv-makers.

Lees ook: Lugubere toestanden in de Braziliaanse gevangenis

“Omdat wij hier niets te verbergen hebben,” zei de directeur trots.

“Maar het leven is hier wel erg hard,” vond Ewout.

“If you can't do the time, don't do the crime,” zei Marco lachend, waarna hij zijn cricketbad oppakte en weer aan het werk ging.

Tekst: Jochem Davidse

 

  • Redactie Panorama